Icma.az
close
up
RU
Menu

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ulduzlara toxunmaq

Ulduzlara toxunmaq

Azpost saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Bəşəriyyət min illər boyu başını yuxarı qaldırıb ulduzlu səmanı seyr edərək əlçatmaz xəyallar qururdu. Nəhayət, 1961-ci ildə sovet kosmonavtı Yuri Qaqarinin o tarixi uçuşu ilə bəşəriyyətin ulduz maqnitinə doğru ilk böyük addımı atıldı.

Bu gün kosmik uçuşlar artıq gündəlik xəbər lentinin bir hissəsinə çevrilib. Bəs bu fəth bizə nə qazandırdı? Milyardlarla dollarlıq investisiyalar sadəcə boş kosmosda daş axtarmaq üçün idi, yoxsa bu missiya Yerdəki taleyimizi dəyişdi?

Azpost.info insanın ən böyük arzusnun hansı nəticələr verdiyini araşdırıb.

Məişətimizdəki “gizli kosmos”: Hər gün istifadə etdiyimiz texnologiyalar

Kosmik proqramların əleyhdarları tez-tez belə bir sual verirlər: “Yerdə bu qədər problem, aclıq və xəstəlik varkən, kosmosa niyə milyardlar xərclənir?” Cavab əslində hər gün əlimizdə saxladığımız əşyalarda gizlənib. Kosmosun fəthi bəşəriyyətə Yerdəki həyatı kökündən asanlaşdıran yüzlərlə texnologiya bəxş etdi.

İndi istifadə etdiyimiz mobil rabitə, dünya xəbər şəbəkələri, dəqiq hava proqnozları və bizi mənzil başına çatdıran GPS naviqasiyası birbaşa kosmik orbitlərin bəhrəsidir. Bundan əlavə, NASA və digər agentliklərin astronavtlar üçün hazırladığı bir çox ixtira bu gün məişətimizin ayrılmaz hissəsidir:

Filtrli su təmizləyiciləri (kosmosda suyu təkrar emal etmək üçün yaradılıb);

Yaddaş köpüklü (memory foam) matraslar (astronavtların oturacaqlarında təzyiqi azaltmaq üçün icad edilib);

Simsiz tozsoranlar və alətlər (Ay səthindən nümunə götürmək üçün batareya ilə işləyən qazma alətlərindən törəyib);

Tibbi yeniliklər: İndi kardiologiyada istifadə olunan bir çox ürək nasosları və rəqəmsal termometrlər məhz kosmik texnologiyaların transferi sayəsində mümkündür.

Böyük sualların cavabı: Kainatın sirləri açılır

Kosmik era bəşəriyyətin intellektual olaraq yetkinləşməsinə kömək etdi və əsrlərdir cavabsız qalan fundamental suallara aydınlıq gətirdi:

Yer kürəsi əslində nədir?

Astronavtların kosmosdan çəkdiyi ilk fotolar insan psixologiyasında inqilab etdi. Siyasətçilərin uğrunda müharibə etdiyi sərhədlərin kosmosdan görünmədiyi, Yerin əslində qaranlıq və soyuq kainatın ortasında çox kövrək, tənha bir “mavi nöqtə” olduğu anlaşıldı. Bu, qlobal ekoloji hərəkatların və planetimizi qorumaq instinktinin əsasını qoydu.

Biz haradan gəlmişik?

“Hubble” və ən son “James Webb” kosmik teleskopları bəşəriyyətin gözlərini zamanın başlanğıcına dikdi. Biz kainatın təxminən 13.8 milyard il əvvəl Böyük Partlayışla (Big Bang) yarandığını, ulduzların necə doğulub öldüyünü və ən əsası – bədənimizdəki atomların vaxtilə partlayan ulduzların tozundan formalaşdığını (yəni hamımızın elmi mənada “ulduz övladları” olduğumuzu) öyrəndik.

Çəkisizlikdə həyat mümkündürmü?

Beynəlxalq Kosmik Stansiyada (ISS) illərdir aparılan bioloji təcrübələr göstərdi ki, insan orqanizmi mikroqravitasiyaya uyğunlaşa bilir, lakin sümük əriməsi və əzələ itkisi kimi ağır fizioloji bədəllər ödəyir. Bu da gələcək Mars missiyaları üçün tibbə yeni qapılar açır.

Kosmos arzusu və onun fəthi insanın intellektual gücünə heyranlıq, həm də dərin bir fəlsəfi nəticələri meydana çıxardı.

İnsan profilinin ən heyrətamiz cəhəti onun dar çərçivələrə sığmamasıdır. İnsan sadəcə bioloji ehtiyaclarını ödəyən bir varlıq deyil. O, maraqlanan, kəşf edən və sərhədləri aşmağa çalışan yeganə növdür. Kosmosun fəthi insanın öz limitlərinə, fizika qanunlarına qarşı açdığı ən böyük və ən şərəfli müharibədir. İlon Maskın bəşəriyyəti çoxplanetli növə çevirmək, Marsda koloniyalar qurmaq planları bu maraq hissinin ən pik nöqtəsidir.

Lakin bu möhtəşəm fəthin bizə verdiyi ən böyük və ən paradoksal dərs tamamilə fərqlidir: Biz ulduzları fəth etməyə getdik, amma Yerin nə qədər əvəzedilməz olduğunu kəşf etdik. Milyardlarla kilometr radiusda insanın nəfəs ala biləcəyi, qorunmadan gəzə biləcəyi ikinci bir yaşıl vadi yoxdur. Mars soyuq, Ay isə ölü bir səhradır.

Kosmosun fəthi insana uzaq dünyaları qazanmaq şansı verdi, lakin eyni zamanda bizə sahib olduğumuz yeganə real evimizin – Yer kürəsinin nə qədər unikal və kövrək olduğunu xatırlatdı. Ulduzlara doğru atılan hər bir addım, əslində özümüzü daha yaxşı anlamaq üçün atılan addımdır.

Aydın Əliyev

AzPost.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:138
embedMənbə:https://azpost.info
archiveBu xəbər 04 İyul 2026 16:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see284

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see280

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see277

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see270

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see260

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see256

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see236

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see227

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see224

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see213

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see212

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see209

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see209

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see207

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see204

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see197

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see194

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see183

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri