Universitetlərimiz qlobal reytinqlərdə neçənci sıradadırlar?

Azərbaycan universitetlərinin reytinq problemi onların elmi fəaliyyətindən və beynəlxalq arenada tanınmasından asılıdır. Universitetin əsl dəyəri onun elmi tədqiqat potensialı və dünya səviyyəsində qəbul olunan akademik nailiyyətləri ilə ölçülür. Əgər bir müəllimin nüfuzlu elmi jurnalda bir məqaləsi belə yoxdursa, bu, onun elmi fəaliyyətinin effektivliyinə ciddi şübhə yaradır. Akademik mühitdə tədqiqat olmadan universitetin inkişaf etməsi mümkün deyil.

Bakı Dövlət Universiteti bu sahədə Azərbaycanın aparıcı ali təhsil müəssisəsidir. BDU uzun illər ərzində formalaşmış akademik mühitə, elmi ənənələrə və geniş tədqiqat bazasına malikdir. Universitetin alimləri müxtəlif sahələrdə beynəlxalq elmi jurnallarda məqalələr dərc edir, konfranslarda iştirak edir və qlobal elmi diskussiyalara qoşulurlar. BDU-nun məzunları və akademik heyəti arasında tanınmış alimlər, siyasətçilər və mütəxəssislər yer alır ki, bu da universitetin ölkə üçün əhəmiyyətini göstərir.

Bununla belə, ümumi mənzərə hələ də arzuolunan səviyyədə deyil. Elmi fəaliyyətə verilən dəyər və tədqiqatların keyfiyyəti ölkə universitetlərinin dünya reytinqlərindəki mövqeyinə birbaşa təsir göstərir. Kağız üzərində yazılıb qalan, reallıqda isə elmi inkişafı stimullaşdırmayan dissertasiyalar universitetlərə heç bir töhfə vermir. Əksinə, belə elmi işlərin olmaması bəzən daha faydalıdır, çünki onlar yalnız statistikanı doldurmaq üçün hazırlanır və akademik mühitə real təsir göstərmir.

Azərbaycan universitetlərinin qlobal akademik mühitdə yer tutması üçün fundamental islahatlara ehtiyac var. Xaricdə təhsil almış və yüksək səviyyəli tədqiqat aparan alimlərin ölkəyə cəlb edilməsi vacibdir. Lakin hazırkı təhsil sistemi onların işləməsi üçün əlverişli mühit yaratmır. Akademik azadlıq, tədqiqatlara ayrılan maliyyə vəsaiti və beynəlxalq əməkdaşlıqlar universitetin inkişafında mühüm rol oynayır. Bunlar olmadan yüksək reytinqli universitetlər qurmaq mümkünsüzdür.

Reytinq məsələsini həll etməyin yolu sadə görüntü yaratmaq deyil, fundamental dəyişikliklər etməkdir. Universitetlərin tədqiqat mərkəzlərinə çevrilməsi, alimlərin iş şəraitinin yaxşılaşdırılması və dünya elmi ictimaiyyətinə inteqrasiya təmin edilməlidir. Əks halda, universitetlər sadəcə diplom verən müəssisələr kimi qalacaq və qlobal reytinqlərdə geriləməyə davam edəcək.

Kamran ƏSƏDOV, 

təhsil eksperti