Uşaqlar danışmağa başlamazdan əvvəl yalanı öyrənirlər (ARAŞDIRMA)

Yeni tədqiqat göstərir ki, körpələr doğumlarından əvvəl danışmağı öyrənməmişdən əvvəl artıq yalan danışmağı bacarırlar.

Qaynarinfo-nun "Independent"ə istinadən məlimatına görə,  araşdırmaçılar müəyyən edib ki, bəzi körpələr danışmağı öyrənməmişdən əvvəl artıq hiyləgər üsullar, məsələn, həddindən artıq şişirdilmiş iddialar, inkar, qulaq asmamaqla müqəddərat göstərmək və ya əşyaları gizlətmək kimi taktikalar istifadə edirlər.

Bristol Universitetinin rəhbərliyi altında aparılmış tədqiqat göstərir ki, uşaqların təxminən 1/4-i 10 aylıq olanda yalan strategiyasını başa düşməyə başlayır, 17 aylıq olanda isə bu göstərici yarıya çatır. 3 yaşına qədər uşaqlar isə daha yaradıcı və bacarıqlı olur, tez-tez uydurma və hiyləgər davranışlara əl atırlar.

Tədqiqatda Böyük Britaniya, ABŞ, Avstraliya və Kanadadan 47 aylığa qədər olan 750-dən çox uşağın valideynlərindən məlumat toplanıb. 130 valideyn uşaqlarının 47 aylığa qədər göstərdiyi 16 fərqli yalan davranışı ətraflı təsvir edib. Ən erkən hal isə 8 aylıq körpədə qeydə alınıb.

"Hiyləgər vərdişlər"ə aşağıdakılar daxildir:

* Tapşırıqları yerinə yetirməmək üçün qulaq asmamış kimi davranmaq;

* Əşyaları gizlətmək;

* Tam inkar;

* Qadağan olunmuş fəaliyyətlərdə gizli iştirak;

* Əksik və ya şişirdilmiş bəhanələr;

* Uydurma hekayələr danışmaq, görməməzlikdən gəlmək, məlumatı gizlətmək və detalları deməmək.

Daha incə üsullar isə qismən doğru cavab vermək və diqqəti yayındırmaq kimi taktikaları əhatə edir.

"2 yaşdan sonra yalan adətən hərəkət üzərində qurulur və ya sadə sözlü reaksiyaları tələb edir, məsələn, uşaq "Eşitmirəm" kimi davrana bilər, əşyaları gizlədə və ya "Xeyr" işarəsi ilə şokolad yediyini inkar edə bilər”, deyə Bristol Universitetinin pedaqogika professoru və tədqiqatın baş müəllifi Olena Xoyka bildirib.

Araşdırmaçılar hesab edirlər ki, bu tədqiqat valideynlər və müəllimlər üçün dəyərli məlumat verir və uşaqların yaş artdıqca daha mürəkkəb yalan davranışlarını necə inkişaf etdirə biləcəyini göstərir.

Aydın