Uşaqlar tiklərdən bu yolla qurtula bilər Psixoloq

Uşaqlarda görülən; tətikləyici, istək xarici, məqsədə istiqamətli olmayan, ancaq göz qırpma, burun çəkmə, boğazını təmizləmə kimi qəribə hərəkət və səs çıxarmaları, tik olaraq adlandırılır.
Uşaqlarda yaranan tiklərin alt qatında nə yatır, hansı səbəbdən yaranır, qurtulmaq üçün nə edə bilərlər? Əgər ailədaxili sorunların təsirindən qaynaqlanırsa müalicənin bir xeyri olacaqmı? Çünki həmin uşaq ailədə yenə travma ilə qarşılaşacaq.

Məsələ ilə bağlı Tribunainfo.az-a Açıqlama verən psixoloq Aytən Ələkbərova bildirib ki, uşaqda yaranan tiklərin alt qatında bir neçə növ klinik səbəblər dayanır. Bəzən düşünürük ki, ailədaxili problemlərdir, amma belə problemlər zamanı uşaqlarda qorxu, həyəcan siqnalı çalınırsa, daha sonra onlar bunu idarə etməyə başlayırlar.

Psixoloqun sözlərinə görə, əsasən 4,5,6,7 yaş arası uşaqlarda bu özünü daha çox göstərir. Çünki bəzən valideynlər övladlarının psixoloji xüsusiyyətlərini bilmədiyi halda, onlar övladlarına qarşı qorxulardan istifadə edirlər. Bəzən uşağın yanından keçərkən belə uşaqda səksənmə baş verir. Bu zaman göz qırpmaları, dırnaq dişləmələri, dırnağın ətini qoparmaq halları olur.

“Fərqli-fərqli vəziyyətlər onların müxtəlif səbəblərdən tiklərin yaranmasına gətirib çıxarır. Digər tərəfdən də uşaqlarımıza baş verəcək digər səbəblər ailə daxilində, ən çox da ana ilə böyüklər arasında hər hansı münaqişəyə gətirib çıxarırsa, o uşaqlar həmin anda qorxu keçirməyə başlayırlar. Yaranacaq qorxunun içində bəzən ana deyir ki, “sizi qoyub gedəcəm”. Amma müalicəyə başlanan dövrdə uşağı bu situasiyaya hazırladığımızdan, nevroloji olaraq nevroloqla da əlaqə saxlayaraq kompleks şəkildə biz müalicəni davam etdiririk. Artıq ailədə nə baş verərsə, uşaq hadisələri olduğu kimi qəbul edir. Vaxtında üstünə düşmədikdə, böyüyəndə panika ataklara yol aça bilir. Dünya səhiyyə sistemi deyir ki, panika atakın səbəbi bilinmir. Amma 27 illik təcrübəmə əsaslanaraq deyirəm ki, panika atakın səbəbi bilinir. Bax, bu cür tiklərlə böyüyən uşaqlar zamanla xroniki təşviş yaranır ki, anaların yaratdığı təşvişə qaynaqlanır. Nəticədə, ilkin panika atak durumuna gəlib çıxır”.

Dəniz Pənahova