“Valideynlər küçədə olduğu qədər, virtual məkanda da uşaqlarını qorumalıdır”

Telefonu əlimizə alan kimi sanki başqa bir dünyaya daxil oluruq. Xəbərləri oxuyuruq, dostlarımızla yazışırıq, alış-veriş edirik, videolara baxırıq. Hər şey bir toxunuş qədər yaxındır. Elə buna görə də çox vaxt unuduruq ki, ekranın o biri tərəfində bizi təkcə rahatlıq yox, təhlükə də gözləyə bilər.

Əvvəllər oğru qapını döyərdi. İndi isə cibimizdə gəzdirdiyimiz telefona gəlir. Bir mesaj, bir keçid, bir zəng… Və bəzən bütün əziyyətlə qazandığımız pul bir neçə saniyənin içində yoxa çıxır. Ən acısı isə odur ki, insan aldandığını anlayanda artıq gec olur.

Sosial şəbəkələr həyatımızı asanlaşdırdı, amma eyni zamanda bizi daha açıq hədəfə çevirdi. Hər gün harada olduğumuzu, nə etdiyimizi, kimlə görüşdüyümüzü paylaşırıq. Fərqinə varmırıq ki, bəzən tanımadığımız insanlar da həyatımızı bizdən yaxşı izləyirlər.

Son vaxtlar süni intellektin imkanları da bu təhlükələri artırıb. İndi kiminsə səsini və ya şəklini saxtalaşdırmaq əvvəlki qədər çətin deyil. Elə videolar hazırlanır ki, ilk baxışda həqiqətdən seçmək mümkün olmur. Bir insan haqqında yalan məlumat yaymaq, onun nüfuzuna zərbə vurmaq artıq bir neçə dəqiqənin işinə çevrilib.

Ən çox narahat edən isə uşaqlardır. Onlar interneti əyləncə kimi görürlər. Amma hər oyunun, hər dostluq istəyinin arxasında yaxşı niyyət olmaya bilər. Valideynlər uşaqlarına yalnız küçədə ehtiyatlı olmağı yox, internetdə də özlərini necə qorumalı olduqlarını öyrətməlidirlər.

Bəzən düşünürük ki, “mənə heç nə olmaz”. Məhz ən böyük səhv də budur. Kiberdələduzlar hər kəsi hədəf seçə bilər. Onlar yaşa, peşəyə və ya təhsilə baxmırlar. Sadəcə bir anlıq diqqətsizlik axtarırlar.

İnternetdən imtina etmək mümkün deyil. Buna ehtiyac da yoxdur. Sadəcə, real həyatda tanımadığımız adama evimizin açarını necə vermiriksə, virtual aləmdə də şəxsi məlumatlarımızı hər kəslə paylaşmamalıyıq. Şübhəli keçidlərə daxil olmamaq, kart məlumatlarını heç kimə verməmək və hər xəbərə kor-koranə inanmamaq bəzən bizi böyük problemlərdən xilas edə bilər.

Bu gün həyatımızın böyük hissəsi virtual məkanda keçir. Amma unutmayaq ki, orada etdiyimiz səhvlərin nəticəsini real həyatda yaşayırıq. Ekranın işığı bəzən təhlükəni gizlədir. Ona görə də internetdən istifadə edərkən təkcə sürətli yox, həm də diqqətli olmaq lazımdır.

Çünki virtual məkanda təhlükə görünməsə də, nəticələri çox real olur.