Vaxtından tez qocalmağın əsl səbəbi Bunu necə dayandırmaq olar?

"Hər səhər hamımız güzgünün qarşısından keçirik.Tez-tez özümüzü qaydaya salırıq: biri işə tələsir, biri məktəbə, biri də başqa bir işin dalınca. Gün başlayır, həyat davam edir. Və bir gün güzgüdə öyrəşdiyimiz o görüntünü görmürük. Birimiz başımızda ağ saç görürük. Digərimiz saqqalımızda ağ tük tapırıq. Bəzimiz isə gözümüzün altında təzə bir qırışın fərqinə varırıq.Və içimizdən bir sual keçir: “Bu nə vaxt oldu?”

Ölkə.az xəbər verir ki, bu barədə diyetoloq Elnur Nematov danışıb.

Ümumiyyətlə insan niyə vaxtından tez qocalır?

Onun sözlərinə görə, birinci səbəb həyat tərzimizdir:

"Kim necə qidalanır, necə yatır, necə yaşayır. Bədən bunları yaddaşda saxlayır. Şəkər, fast-food, gec yatmaq, stress — bunlar hamısı yaşlanmanı sürətləndirən amillərdir.

İkinci səbəb — bədənimizin bərpa qabiliyyətidir. Bəzimiz istirahət edir, bəzimiz isə daim yorğunluq içində yaşayırıq. Bu, o deməkdir ki, bədən istirahət etmirsə, bərpa olmur. Bədən bərpa olunmursa, köhnəlməyə başlayır.

Üçüncü səbəb — stressdir.

Bu, demək olar ki, hər kəsin həyatında baş verən prosesdir. Daim gərgin olan insan tez qocalır. Hətta bu, onun üzündə, gözündə, duruşunda da hiss olunur.

Dördüncü səbəb — özünə laqeydlikdir.

Bax, bunu birinci yerə çəksək, daha yaxşı olar, çünki demək olar ki, bütün yuxarıda sadaladıqlarımızın böyük faizi bununla əlaqədardır. “Sonra baxaram”, “indi vaxtım yoxdur” deyərək hər şeyi ertələyərək… Deməli, nə ağ saç bir gecədə yaranmır, nə də qırış bir gecənin nəticəsi deyil. Bunlar bədənin uzun müddət göstərdiyi siqnalların görünən formasıdır".

Bəs yaşlanma prosesi əslində necə gedir?

"Əsasən hüceyrə səviyyəsində dəyişikliklər baş verir. Bədənimizdəki hüceyrələr hər gün yenilənir, amma yaş artdıqca bu yenilənmə yavaşlayır. Hüceyrələrdəki zədələr yığılır, bərpa prosesləri zəifləyir, bu da toxumalarda köhnəlmə əlamətləri yaradır. Daha sonra görünüş dəyişir.

Dəri elastikliyini itirir, kollagen və elastin azalır. Bu, qırışlar, sallanma və ton fərqlərinin yaranmasına gətirib çıxarır. Saçın rəngi dəyişir, tük incəlir, əllərdə və boyunda yaşlanma əlamətləri görünür. Daxili orqanlar və sistemlər də bundan təsirlənir. Ürək-damar sistemi elastikliyini itirir, əzələlər zəifləyir, sümük sıxlığı azalır. Metabolizm yavaşlayır, enerji səviyyəsi düşür, yuxu və həzm prosesləri dəyişir. Ardınca beyin və sinir sistemi əvvəlki kimi çalışmır.

Beyin hüceyrələrinin fəaliyyətində kiçik dəyişikliklər olur, yaddaş və reaksiya vaxtı dəyişir. Stress və yuxu çatışmazlığı bu prosesi sürətləndirir. Hormonal dəyişikliklər də bu prosesdən yan qalmır. Hormonlar azalır və balans pozulur. Qadınlarda estrogen, kişilərdə testosteron səviyyəsi düşür. Bu dəyişikliklər həm daxili sağlamlığa, həm də görünüşə təsir edir. Sonda psixoloji təsirlər ortaya çıxır. Özünə diqqət yetirməmək, stress, mənfi vərdişlər yaşlanmanı sürətləndirir. Bu da bədən dili, duruş və ifadəyə təsir göstərir. Qısa desək yaşlanma fiziki, hormonal, psixoloji və hüceyrə səviyyəsində gedən kompleks bir prosesdir".

Bəs bunun qarşısını almaq olarmı?

"Hər kəs bilir ki, yaşlanmaq qaçılmazdır. Amma vaxtından tez yaşlanmaq məcburi deyil. Əgər indi özümüzə diqqət yetirsək və bədənə qayğı göstərsək, sağlam qidalanma, düzgün vaxt və miqdarda yemək, xüsusən qida ardıcıllığına əməl etməklə bu prosesin sürətini ciddi şəkildə yavaşlada bilərik. Hər şey özümüzdən asılıdır. İstəmiriksə, kimsə ironiya ilə "köklük, üzündəki qırış və ya ağ saçlar sənə yaraşır" deyib bizi vaxtından əvvəl təqaüdə göndərsin, bu cür komplimentlər gözləmədən hərəkətə kecməliyik. Özümüz bacarmırıqsa, bədənimizə və həyatımıza nəzarət edəcək mexanizmlər tapmalıyıq".

Həmidə İbrahimova