Icma.az
close
up
RU
Vəfat edəndən sonra cibindən 9 manat pul, dörd avtoqələm çıxıb...

Vəfat edəndən sonra cibindən 9 manat pul, dörd avtoqələm çıxıb...

Icma.az, Yeniazerbaycan portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Axır vaxtlar həmişə iclasda əlini ürəyinin üstünə qoyardı.

Sanki ürəyini qoruyardı.

Xəli Rza Ulutürkün “Gündəliklər” kitabından

10 mart, 1965

Axşamüstü bizə gələn Qabili görəndə sevincimdən az qala uçacaqdım. Eyvanda qucaqlaşdıq. Fəqət qəmli-qəmli bildirdiyi xəbər məni ildırım kimi vurdu:

- Mehdi Hüseyn öldü.

İnanmaq çətindir. Mən inanmadım. Qabilin növbəti zarafatı hesab etmək istədim. Lakin Qabil çox qəmgin idi. Az sonra ölümün təfərrüatını mənə danışdı.

Qabil bu xəbəri bildirəndə mən bu gün saat 11 radələrində Mehdi Hüseynlə olan ani görüşümü xatırladım. Şəhriyar barədə gözəl mühazirə aparıb institutdan çıxmışdım. Dünən Mehdi Hüseynin “Yeraltı çaylar...” barədə yazdığım məqaləni “Azərbaycan” jurnalına təhvil verəcəkdim. Jurnalın çıxmasına dözməyib əsəri mətbəədə oxuduğumu bildirdim. Mehdi Hüseyn nə qədər sevindi. Hələ bir neçə ay bundan qabaq “Azərbaycan” jurnalının 1964-cü il 12-ci sayında çıxan romanın birinci hissəsi barədə yazdığım məqaləni sevincimdən dözə bilməyib Mehdi Hüseynə göstərmişdim. Məqaləni evinə aparmışdı. Arvadı Fatma, qızı Zivər oxumuşdu. Nə qədər sevinmişdilər. Bu gün müəllifə bildirdim ki, məqaləni tamamlamışam. Əsərin bir yerini oxuyanda ağladım. Kamran hövl içində yuxudan qalxıb: “Açarları ona kim vermişdi? Müdhət indicə burada idi” sözlərini deyərkən mən sarsılmışdım. Mehdi Hüseyn bundan, yəni əsərin belə təsir etməsindən çox xoşhal oldu.

-Amma, Mehdi müəllim, bir yerdə çox cəsarətli fiki söyləyibsiniz. Sonra özünüz də bu cəsarətdən ehtiyat edibsiniz.

-Harda?

-Orda ki, Müdhət aydın deyir: “Mən zəmanədən necə razı ola bilərəm ki, dünyada ən çox sevdiyim adamı o mənadən ayrı saldı?!.

Yox, Stalin zəmanəni yaratmamışdı. Zəmanə Stalini yaratmışdı-rəhmsiz dövran öz rəhmsiz hakimini.

Bunlar cəsarətli sözlərdir.

Bir neçə gün qabaq yenə institutdan çıxıb Yazıçılar İttifaqının qabağında Mehdi Hüseynlə qarşılaşdığım zaman bu sözləri Mehdi Hüseyn onunla rubəru dayanmış tənqidçi Ə.Hüseynova deyir və öz qəhrəmanının mövqeyində dayandığını bildirirdi.

Mehdi Hüseyn sözün əsl mənasında cəsarətli, həqiqətsevər və öz idealı uğrunda mübarizə aparan bir sənətkar idi. Onun dilindən eşitdiyim hər bir sözü bura köçürməyi lazım bilirəm. “M.C.Bağırov Stalinə bildirir ki, Ruhulla Axundov da düşmən çıxdı. Stalin cavab verir ki, axı siz deyirsiniz o, bilikli adamdır. Lenini tərcümə etməklə məşğuldur. Təkcə Lenini tərcüməsi onun günahlarını yuyur. Bağırov cavab verir ki, daha indi bizdə gözəl tərcüməçilər yetişib. Heydər Hüseynov kimi gözəl filosoflarımız var. Ruhullaya ehtiyacımız yoxdur. Bundan sonra Ruhulla bada gedir”.

Mehdi Hüseyn bu məsələ barədə ürək yanğısı ilə danışırdı. Hiss olunurdu ki, o, artıq öz xalqının tarixi mövqeyini dərk etmiş sənətkardır, ayılmış sənətkardır, həqiqəti deyən və bu həqiqətin işığı ilə Azərbaycan xalqına xidmət etməyə çalışan əzəmətli sənətkardır.

Qabillə dərdləşirik, zəng vurub Salam Qədirzadəni haraylayır. Həyat qəribədir. Bir-iki saat bundan qabaq mənimlə deyə-gülə danışan bir sənətkarı Qabil indi “rəhmətlik Mehdi Hüseyn” adlandırır. Salam Qədirzadə nəql edir ki, axır vaxtlar həmişə iclasda əlini ürəyinin üstünə qoyardı. Sanki ürəyini qoruyardı.

Mehdi Hüseyn istedadı qiymətləndirən bir sənətkar idi. Ədəbi gəncliyi bir ata məhəbbətilə sevən sənətkar idi. Mənə çox sərt sözlər söyləmişdi. Bununla belə, heç vaxt ondan sınmamışdım, inciməmişdim.

İsrafil Nəzərliyə, Mustafa Əfəndiyevə zəng vurub mənim əsərimi-dissertasiyamı plana saldırmaq barədə nə qədər çalışdığını unuda bilmərəm:

- Bu, şairin şair barədə yazdığı əsərdir. Belə əsərlər faydalı olur.

- Mehdi müəllim, siz mənim nəzərimdə ilk romanını nəşr etdirmiş gənc yazıçıya bənzəyirsiniz.

Bu səhər bu cümləni eşidəndə şən, gümrah Mehdinin gülər üzündəki parlaq təbəssümü unuda bilmirəm. Mehdi Hüseyn şirin gülərdi. Onun gülüşü təmiz insanlara, böyük sənətkarlara məxsus pak gülüş idi. Mehdi Hüseyn bütün ömrü boyu mübarizə aparmışdı. Lakin o heç vaxt öz şəxsi mənafeyi yolunda, cılız mənafe yolunda deyil, həmişə öz böyük amalı, xalqın məsləyini qorumaq yolunda döyüşmüş və bütün çarpışmalardan qalib çıxmış yazıçıdır. Eşq olsun sənə, əziz Mehdi müəllim!

12 mart, 1965

Mehdi Hüseynin vaxtsız vəfatı bizi hələ də yandırıb-yaxır. Öləndən bir-iki saat qabaq Qılmanla söhbət edib ki, pulum yoxdur, mart nömrəsindəki qonorarımı ala bilərəmmi. Qılman deyib ki, mühasiblə danış.

“Onu da bir söz eyləyərlər”, - deyə Mehdi Hüseyn pulu qabaqcadan almaqdan boyun qaçırır. Vəfat edəndən sonra cibindən 9 manat pul, dörd avtoqələm çıxıb. Mehdi Hüseyn H. Abbaszadənin və Həsən Qasımovun əlləri altında soyuyur.

- Nə bilirsiniz eləyin, - deyib. - Mən özümü pis hiss edirəm.

Ürəyini tutub. Bir az sakitləşəndən sonra dübarə ürək tutulub, açılmayıb. Ölümündən ilk xəbər tutan Əli Vəliyev olub:

- Vay, kişi keçinib ki... Evimiz yıxıldı.

Bayram bir dəfə onu özü ilə balıq ovuna aparan Mehdi Hüseyndən xatirələr söyləyir:

- İri xəmiri ilişdirərdi tilova, gözlərdi...

“Ayə, Türkiyədə sən məndən çox məşhursan, hamı sənin Sevda Aydana yazdığın şeirdən danışır”, - deyə bir dəfə Tofiq Bayramı sevindirən Mehdi Hüseyn indi xatirələrdə yaşayır.

Cümə Qiraəti

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:219
embedMənbə:https://yeniazerbaycan.com
archiveBu xəbər 07 Fevral 2025 09:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri