Vensin gözlənilən səfəri: ABŞ regiona qayıdır

“ABŞ-nin vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin Ermənistana və Azərbaycana səfərini bir neçə kontekstdən qiymətləndirmək olar”.

Bunu Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında politoloq Qulamhüseyn Əlibəyli deyib.

Siyasi şərhçi bildirib ki, ABŞ-nin hər iki dövlətlə strateji tərəfdaşlığı, Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişinin imzalanması, Zəngəzur dəhlizinin (Tramp marşrutunun) işə salınması, Azərbaycanın Trampın “Sülh Şurası”nda və Qəzzədəki quruculuq işlərində iştirakı və s. məqamlar Vensin bölgəyə səfərini şərtləndirən amillərdir:

“Ən mühüm məsələ TRIPP, yəni Zəngəzur dəhlizi ilə bağlıdır. Zəngəzur dəhlizi şərq-qərb və şimal-cənub marşrutlarının, bütövlükdə Avropanı Asiya ilə birləşdirən nəqliyyat xətlərinin kəsişdiyi strateji əhəmiyyət daşıyan bir qovşaqdır. Zəngəzur dəhlizi həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında və Rusiyadan asılılığınan aradan qaldırılmasında strateji əhəmiyyətə malikdir. Zəngəzur dəhlizi barədə çərçivə sənədinin imzalanması və bu layihənin icrası üçün vəsait ayrılması qlobal geosiyasətdə bu dəhlizin və bütövlükdə Cənubi Qafqazın oynadığı rolun və bu dəhlizin və məkanın ABŞ tərəfindən necə qiymətləndirilməsinin göstəricisi hesab oluna bilər”.

Müsahibimiz qeyd edib ki, ABŞ Zəngəzur dəhlizini təkcə Azərbaycanla Ermənistan arasındakı məsələ, Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvanla birləşdirə bir marşrut kimi  deyil, özünün Cənubi Qafqazda iştirakının həlledici amili kimi görür:

“Başqa sözlə, ABŞ Cənubi Qafqazı özünün “həyati maraqları” dairəsinə aid olan qlobal geosiyasi məkan kimi, enerji və tranzit mərkəzi baxır və bu məkanda öz siyasətini Zəngəzur dəhlizi, Ermənistanla Azərbaycan üzərində qurur”.

Qulamhüseyn Əlibəyli: ABŞ Zəngəzur dəhlizini özünün Cənubi Qafqazda iştirakının həlledici amili kimi görür

Q.Əlibəyli vurğulayıb ki, ABŞ Zəngəzur dəhlizinin işə düşməsini Azərbaycanla Ermənistan arasında qalıcı sülhə xidmət edən, bütövlükdə regional təhlükəsizliyə təminat verən amil kimi qiymətləndirir:

“Amerikanın himayəsi altında dəhlizin işə düşməsi həm də Rusiyanın bölgədən sıxışdırılıb çıxarılmasına, İranın bölgəyə təsir imkanlarının məhdudlaşdırılmasına gətirib çıxara bilər”.

Q.Əlibəyli hüsab edir ki, bütövlükdə ABŞ vitse-prezidentinin Ermənistana və Azərbaycana gözlənilən səfəri müstəqilliyimiz tarixində çox mühüm hadisə, həqiqətən də ölkəmiz üçün unikal bir şans hesab oluna bilər. Onun sözlərinə görə, bu səfərin həm Ermənistanla  Azərbaycan arasında sülhün və regionda təhlükəsizlik mühitinin möhkəmlənməsinə öz töhfəsini verəcəyi, həm ABŞ ilə Azərbaycan arasında strateji tərəfdaşlığı inkişaf etdirəcəyi və müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlməsinə kömək edəcəyi, həm də Zəngəzur dəhlizinin işə düşməsini sürətləndirəcəyi şübhəsizdir.

Aydın Baxış