Vətəndaşlar iki yerdən pensiya ala biləcək?

“Azərbaycanda özəl pensiya fondları haqqında qanun layihəsi hazırlanır”. 

Bunu Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin sədri Musa Quliyev deyib. Komitə sədri əlavə edib ki, layihə ya 2025-ci il payız sessiyasında, ya da 2026-cı ilin yaz sessiyasında Milli Məclisdə müzakirəyə çıxarılacaq. Musa Quliyevin sözlərinə görə, hazırda bu istiqamətdə qanunvericilik bazasının hazırlanması prosesi gedir. 

Layihə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən hazırlanır və hökumət daxilində razılaşdırma mərhələsindədir. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin şöbə müdirinin müavini Emil Əliyev bildirib ki, Avropa İttifaqının maliyyələşdirdiyi çərçivə-saziş layihəsi çərçivəsində beynəlxalq ekspertlər də prosesə cəlb ediliblər. 

Nazirlik nümayəndələrinin iştirakı ilə yaradılmış işçi qrup hazırda layihə üzərində təkmilləşdirmə işlərini aparır. Ölkədə özəl pensiya fondu yaradıldığı təqdirdə vətəndaş hər iki pensiya  fondundan yararlana biləcəkmi?

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, beynəlxalq təcrübəyə görə özəl pensiya fondları əslində alternativ pensiya təminatı sistemi hesab olunur: 

“Ahıllıq dövründə fərqli mənbələrdən gəlirlərin formalaşdırılması üçün bu, bir seçim, imkandır. Yəni vətəndaş həm məcburi sosial-sığorta fondlarının xidmətlərindən istifadə etməlidir. Bu, məcburi xarakter daşıyır. Ancaq eyni zamanda paralel olaraq gəlirlərinin məqbul olduğu dövrlərdə  özəl pensiya fondlarının xidmətlərinə müraciət edərək ahıllıq dövründə öz rifahını fərqli mənbələrdən daha yüksək gəlirlə təmin etmək imkanı əldə edir. 

Yəni dünya təcrübəsində paralel şəkildə hər iki xidmətdən istifadənin mümkünlüyünü müşahidə etmiş oluruq. Düşünürəm ki, Azərbaycanda eyni yanaşma tətbiq olunacaq. Özəl pensiya fondlarının xidmətindən istifadə etmək Dövlət Sosial Müdafiə Fondundan istifadəni məhdudlaşdırmayacaq”.

İqtisadçının sözlərinə görə, Azərbaycanda bunu məhdudlaşdıran səbəb yoxdur: 

“Vətəndaş paralel şəkildə hər ikisindən istifadə edə bilər. Digəri məcburi xarakterlidir və dövlətlərin sosial siyasəti çərçivəsində vətəndaşın ahıllıq dövründə minimum şərtlərdə ən azından həyat tərzini təmin etməsi və yoxsulluqla mübarizə siyasəti çərçivəsində  bu istiqamətdə ümumdövlət siyasətinin formalaşdırılmasına xidmət edir. 

Ancaq özəl pensiya fondu alternativ olaraq imkanlar təklif edən bir fonddur və bu artıq könüllü şəkildə vətəndaşın seçimi əsasında bu xidmətdən istifadə edəcək. Yəni müqavilə əsaslıdır. Özəl pensiya fondu fərqli təkliflər edə bilər. Məcburi xarakterli heç nə yoxdur". Ekspert Azərbaycanda bunun təşəkkül tapması ehtimalını çox aşağı qiymətləndirir: 

"Orta uzunmüddətli dövrdə maliyyə institutlarına güvən aşağıdır. Məsələn, banklara depozitlərin qoyulmasına baxanda, ən çox, 80-90 faiz bir ilə qədər olan depozitlərdir. Yəni 30-50 il planlama tələb edən belə özəl pensiya fonduna dövlət zəmanəti 100 faiz olmadığı halda oraya yatırılan vəsaitlərə, toplanan kapitala münasibətdə  Azərbaycanda bu qısamüddətli dövrdə  müəyyən inkişaf mərhələsinə daxil olacağını düşünmürəm”.     
Nigar Abdullayeva
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: pensiya Rəşad Həsənov

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin