Xalqın aynası ŞƏRH

Tarixin hər bir həlledici mərhələsində xalqın milli özünüdərk prosesində, maariflənməsində və dövlətçilik təfəkkürünün formalaşmasında mətbuatın rolu əvəzsiz olmuşdur. 1875-ci il iyulun 22-də böyük maarifçi Həsən bəy Zərdabinin fədakarlığı və iradəsi sayəsində işıq üzü görən "Əkinçi" qəzeti ilə təməli qoyulan Azərbaycan milli mətbuatı, bu gün özünün 151-ci ildönümünə zəngin tarixi irs, böyük ənənələr və rəqəmsal dövrün yeni çağırışları ilə qədəm qoyur.
XIX əsrin ikinci yarısında cəhalətə, xurafata və milli qəflətə qarşı qaldırılan işıq məşəli olan "Əkinçi", sadəcə bir mətbu orqan deyil, bütöv bir xalqın intibah və azadlıq hərəkatı idi. Cəmi 56 sayı nəşr olunsa da, "Əkinçi" Azərbaycan dilinin saflığı, ana dilində təhsil, elmin, mədəniyyətin və kənd təsərrüfatının inkişafı uğrunda mübarizənin ön cəbhəsinə çevrildi.
​ Həsən bəy Zərdabinin ətrafında birləşən Mirzə Fətəli Axundzadə, Seyid Əzim Şirvani, Nəcəf bəy Vəzirov, Əsgər ağa Gorani kimi dövrün nəhəng ziyalıları milli mətbuatın deontoloji prinsiplərini — obyektivlik, xalqa xidmət, sosial ədalət və həqiqətə sədaqət ideyalarını müəyyən etdilər.
Həsən bəy Zərdabi deyirdi "Mətbuat xalqın aynasıdır. O ayna nə qədər şəffaf və təmiz olarsa, cəmiyyət özünü bir o qədər aydın görər və qüsurlarını düzəltməyə yol tapar."
Azərbaycan mətbuatı keçən əsr yarım boyunca bir neçə mühüm, kəşfiyyat xarakterli və şərəfli inkişaf mərhələsini adlayaraq formalaşmışdır.
​1906-cı ildə nəşrə başlayan "Molla Nəsrəddin" jurnalı və Cəlil Məmmədquluzadə məktəbi cəmiyyətin sosial-siyasi qüsurlarını kəskin satira ilə tənqid edərək milli şüurun formalaşmasında dönüş nöqtəsi oldu. Paralel olaraq "Açıq söz", "İqbal", "Səda", "Tərcüman" kimi qəzetlər isə müstəqil dövlətçilik və azərbaycançılıq ideyasının nəzəri təməlini qoydu.
​ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə mətbuat tam söz və fikir azadlığı şəraitində inkişaf etdi. "İstiqlal", "Aзербайджан" kimi rəsmi və müstəqil qəzetlər gənc cumhuriyyətin informasiya cəbhəsini formalaşdırdı, dövlət müstəqilliyinin ideoloji sütunlarından birinə çevrildi. İdeoloji çərçivələrə və senzuranın sərt tələblərinə baxmayaraq, bu dövrdə mətbuat dili hamarlaşdı, peşəkar jurnalistika kadrları yetişdi və poliqrafiya bazası əhəmiyyətli dərəcədə genişləndi.
​ 1998-ci ildə ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən senzuranın rəsmən ləğv edilməsi Azərbaycan mətbuatının inkişafında yeni bir era açdı. Azad sözün, pluralizmin və hüquqi dövlət quruculuğunun təməli möhkəmləndirildi. Günümüzdə media informasiya təhlükəsizliyinin və milli maraqların qorunmasında strateji cəbhəyə dönüşüb.
​ Bu gün Azərbaycan mediası sürətli transformasiya və modernləşmə dövrünü yaşayır. Ənənəvi çap mediasından onlayn mediaya, multimedia platformalarına, podkastlara və sosial şəbəkə jurnalistikasına keçid informasiyanın ötürülmə sürətini artırmaqla yanaşı, peşəkarlıq məsuliyyətini də ikiqat artırıb.
Milli mətbuatımız 151 il əvvəl “Əkinçi”nin səpələdiyi maarifçilik toxumlarının bu gün nəhəng, sarsılmaz bir çinar kimi kök atmasının canlı təcəssümüdür. Müasir Azərbaycan jurnalistikası öz zəngin ənənələrinə, Zərdabi irsinə söykənərək, rəqəmsal dövrün tələblərinə cavab verən, obyektiv, məsuliyyətli və dövlətçilik maraqlarına sadiq bir qüvvə kimi inkişafını davam etdirir.
​ Bu gün mətbuat cəmiyyətin vicdanı, dövrün canlı salnaməçisi və gələcəyə tutulan işıqdır. Sözün kəsəri, doğruluğu və milli təfəkkürə xidməti hər zaman olduğu kimi, bu gün də Azərbaycan jurnalistinin ən ali peşə borcudur.

Həbibə Vəliyeva

YAP Culfa rayon təşkilatının fəalı