Xərçəngi digər şişlərdən 100% dəqiqliklə ayırd etmək üsulu tapılıb

Bouen Universitetinin (Nigeriya) alimləri müəyyən ediblər ki, infraqırmızı şüalanma klassik biopsiya ilə müqayisədə xoşxassəli şişləri bədxassəli şişlərdən daha dəqiq ayırmağa kömək edir.
Oxuməni.az-ın “Gazeta.ru”-ya istinadən verdiyi xəbərə görə, araşdırmanın nəticələri “Cancer Screening and Prevention” (CSP) jurnalında dərc olunub.
Bu günə qədər standart diaqnostik üsul histopatologiyadır - biopsiyadan sonra toxumanın mikroskop altında öyrənilməsi. Bu yanaşma hüceyrə strukturlarını vizuallaşdırmaq üçün toxuma nümunəsinin çıxarılmasını, hazırlanmasını və rənglənməsini tələb edir.
Alternativ olaraq, tədqiqatçılar infraqırmızı spektroskopiyanı (ATR-Fourier-IR spektroskopiyası) təklif ediblər. Metod infraqırmızı işığın toxuma molekulları ilə qarşılıqlı təsirinin ölçülməsinə əsaslanır.
Spektrometr - bu yanaşmada istifadə olunan cihaz, toxumanın kimyəvi tərkibini və şiş biomarkerləri kimi çıxış edən əsas molekulların nisbətlərini qeyd edir. Müxtəlif molekullar xüsusi dalğa uzunluqlarında infraqırmızı şüaları udur və sağlam, xoş və ya bədxassəli toxuma üçün xarakterik olan “spektral barmaq izi” yaradır.
Təcrübədə normal və şişli döş toxumasının 56 nümunəsi təhlil edilib. Alimlər hüceyrə nüvəsi ilə sitoplazmanın nisbətinə baxıblar. Nüvə genetik materialı ehtiva edir və hüceyrə funksiyalarını idarə edir, sitoplazma isə biokimyəvi proseslərin baş verdiyi yerdir. Bədxassəli hüceyrələrdə bu komponentlərin nisbəti dəyişir, bu da spektrometrin normal və şiş toxumasını ayırd etməyə imkan verir.
Digər mühüm marker hüceyrə enerji ehtiyatı kimi xidmət edən polisaxarid olan glikogendir. Toxumalarda qlikogenin səviyyəsi döş vəzisinin iki ümumi növünün xoşxassəli şişlərini - fibroadenoma və fibrokistik mastopatiyanı ayırd etməkdə effektiv olduğunu sübut edib. Bu hallarda 100% həssaslıq və spesifikliyi təmin edən bu göstərici idi.
Metodun ümumi dəqiqliyi də 100%-ə çatdı. Tədqiqatın müəllifləri vurğulayırlar ki, infraqırmızı spektroskopiya döş xərçənginin daha sürətli və obyektiv diaqnostikası üçün alətə çevrilə bilər. Bununla belə, klinik tətbiq üçün daha çox sayda xəstə üzərində genişmiqyaslı sınaqlara ehtiyac var.
Almaz Həsənli