Tənhalıq qorxusu insanı yanlış münasibətlərə sürükləyir Psixoloq

Müasir cəmiyyətdə insanlar arasında ünsiyyət imkanları artsa da, tənhalıq qorxusu və emosional bağlılıq problemləri aktuallığını qoruyur.

Bəzən insanlar tək qalmaqdan qorxduqları üçün xoşbəxt olmadıqları münasibətləri davam etdirir, öz istəklərini arxa plana keçirir və hətta onlara zərər verən seçimlərə razılaşırlar. Bu qorxunun formalaşmasında insanın keçmiş təcrübələri, özünə münasibəti və uşaqlıq dövründə aldığı emosional dəstək də mühüm rol oynaya bilər. Xüsusilə valideynlərin uşağa münasibəti, davamlı tənqid, sevgisizlik və emosional laqeydlik gələcəkdə onun özünəinamına, münasibətlərinə və davranışlarına təsir göstərə bilər. 

Bəs tənhalıq qorxusu insanı hansı yanlış qərarlara sürükləyir və uşaqlıqda yaşanan emosional travmalar yetkinlik dövründə necə üzə çıxır?

Klinik psixoloq, psixoterapevt Rövşən Nəcəfov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, insanlar tək qalmağın qorxulu olduğunu sosial mühitdən öyrənirlər. Cəmiyyət münasibətdə olmağı, başqaları tərəfindən qəbul edilməyi və ümumi davranış normalarına uyğunlaşmağı təşviq edir. 

“İnsan zamanla öz ehtiyaclarından daha çox başqalarının gözləntilərinə uyğun yaşamağa başlayır. Burada sosial öyrənmə mühüm rol oynayır. İnsan öyrəndiyi davranışları təkrarlayır, dəyişiklikdən isə təhlükə kimi qaçır. Tənhalıq qorxusu insanı istəmədiyi münasibətlərdə saxlayır, şəxsi sərhədlərini pozmağa və öz dəyərlərindən imtina etməyə məcbur edir.

Bəzən insan qarşısındakı şəxsi deyil, onun yoxluğunda yaranacaq boşluğu itirməkdən qorxur. Bu, sevgi deyil, emosional asılılıqdır. Öz varlığını başqasının mövcudluğu ilə təsdiqləyən insan müstəqil qərar verməkdə çətinlik çəkir. Tənhalıqdan qorxmaqdan daha təhlükəlisi, özünü itirməklə münasibətdə qalmaqdır.

Uşaqlıq travmalarını insanın bütün həyatını müəyyən edən dəyişməz hökm kimi qiymətləndirmək yanlışdır. Travmatik təcrübə psixoloji iz buraxır, lakin insanın gələcəyini mütləq şəkildə müəyyən etmir. Bəzi çətin təcrübələr insanın uyğunlaşma, problem həll etmə və psixoloji davamlılıq bacarıqlarını inkişaf etdirməsinə də səbəb olur. Burada əsas məsələ travmanın özü ilə yanaşı, insanın həmin təcrübəni necə emal etməsidir.

Valideynin davamlı tənqidi, alçaltması, sevgidən məhrum etməsi və başqa uşaqlarla müqayisə aparması uşağın özünüdəyərləndirməsinə ciddi zərbə vurur. Uşaq valideynin münasibətini öz şəxsiyyətinə verilən qiymət kimi qəbul edir. Nəticədə yetkinlik dövründə daim təsdiq axtaran, rədd edilməkdən qorxan, özünü günahlandıran və sağlam münasibətlərdə belə təhlükə axtaran insan formalaşır. Tənqid davranışı düzəltməlidir, şəxsiyyəti məhv etməməlidir. Valideynlik uşağın psixoloji sağlamlığı qarşısında məsuliyyətdir”.

Psixoloq qeyd edib ki, yetkin insan keçmişini anlamaqla kifayətlənməməli, formalaşmış yanlış düşüncə və davranışlarını dəyişməlidir. Travma insanın başına gələn hadisədir, ömürlük kimliyi deyil.

Aişə
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Tənhalıq

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin