Xərçənglə mübarizədə qidalanma faktorundan başlamaq lazımdır HƏKİM FİKRİ

"Təəssüflər olsun ki, günümüzdə xərçəng dünyanın bəlasına çevrilmiş xəstəliklər sırasındadır. Təsadüfi deyil ki, bu, ürək damar xəstəliklərindən sonra ölüm sayına görə dünya səhiyyəsində ikinci yeri tutur. Xərçəng xəstəliyi nədir?

Xərçəng xəstəliyi hüceyrələrin özbaşına pərakəndə halda çoxalmasıdır. Yəni hər bir hüceyrənin özünün böyümə məhdudiyyəti var ki, bundan kənara çıxmaq ixtiyarı yoxdur. Amma hüceyrələr anormal şəkildə bölünüb böyüməyə başlayır və bu anormallıq nəticəsində xərçəng xəstəliyi yaranır. Orqanizmin immuniteti normal olanda bu kənara çıxmanı orqanizm dərhal məhv edir və sıradan çıxarır. İmmunitet aşağı düşəndə o kənara çıxma rahat-rahat böyüyür və problem yaranmağa başlayır. Demək olar ki, bu xərçəng xəstəlikləri ilə mübarizə çərçivəsində hər kəs öz arealında, öz ətrafında doğru maarifləndirmə və xərçənglə mübarizəyə qoşulsa bu xəstəliklərin öhdəsindən bərabər şəkildə gələ bilərik. Təəssüf ki, bizim əlimizdə olmayan səbəblərdən olan hansı ki genetikaya biz nəzarət edə bilmirik". Bu sözləri həkim onkoloq Ulduz Vəliyeva SİA-ya açıqlamasında deyib.

Onun sözlərinə görə, əgər bir insanın genetikasında xərçəng xəstəliyi varsa təəssüflər olsun ki, o özünü göstərə bilir. Burda köməkçi faktorlar da var ki, misal üçün qidalanma faktoru, ətraf-mühit faktoru, ekoloji faktor və s. öz işini görür və təsir edir. Bular bizim əlimizdə olan, nəzarət edə biləcəyimiz, çərçivəyə sala biləcəyimiz bir faktorlardır. Ən azından özümüzə aid olan, əlimizdə olan faktorlara nəzarət etsək müəyyən nəticələrə nail ola bilərik. Biz yediklərimizdən ibarətik və əlimizdə olan faktordan biridə qida faktorudur ki, ona nəzarət edə bilərik. Nə qədər ki, yemək üçün yararsız olan konseragin faktorları daha çox qəbul edəciksə, özbaşına yaranmış, və kontrolsuz böyüyən hüceyrənin qidalanmasına və artmasına kömək etmiş olacıq. Ona görə də qida faktoruna xüsusilə nəzarət etmək lazımdır. Həmçinin xərçənglə mübarizədə qidalanma faktorundan başlamaq lazımdır. Burada təbii ki, əsəb və stress, ekoloji faktorunda öz rolu var. Xərçəng xəstəliyinin öhdəsindən gəlmək ona görə çətindir ki, bu xəstəlik erkən mərhələdə yox gec mərhələdə üzə çıxır. Yəni xəstəliyi erkən mərhələdə aşkar edə bilməməyimiz bizi çətinliyə gətirib çıxarır".

Həkim həmçinin qeyd edib ki, xərçəng xəstəliyi ilə mübarizədə erkən müayinələrin çoxalması olmayacaqsa, əhali nə qədər çekap müayinələrdən qaçacaqsa, o qədər də gecikmiş mərhələlərdə xərçəng xəstəliyinin aşkarlanması üzə çıxacaq: "Erkən mərhələdə aşkar olunan xərçəng xəstəliyinin çox rahatlıqla öhdəliyindən gəlmək olar. Digər ətraf mühit faktorlarından siqaret çəkmək, uzun müddət alkoqol qəbul etmək, qeyri-uyğun saatlarda uzun müddət günəş altında qalmaq, pis vərdişlə qidalanma, həddindən artıq piylənmə bu kimi faktorlar xərçəng xəstəliyinə meyillilikdə öz rolunu oynayır. Xərçəng xəstəliyinə erkən diaqnoz qoymaq mümkündürsə, çox yaxşı nəticə alıb müalicə aparmaq mümkündür. Erkən mərhələdə aşkar etdiyimiz xərçəng xəstəliyini təkcə cərrahi əməliyyatla müalicəsi bəs edir. İlkin mərhələdə artıq hansı nahiyəsindən xərçəngindən, aşkarlanmış nahiyənin hüceyrə tipindən asılıdır".