Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

“Xəstəliklərin çoxu həyat tərzi ilə bağlıdır“ HƏKİM DANIŞDI

“Xəstəliklərin çoxu həyat tərzi ilə bağlıdır“ HƏKİM DANIŞDI

Sia Az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

“Müasir dövrdə insanların həyat tərzi, qidalanma vərdişləri və ətraf mühit şəraiti ciddi şəkildə dəyişdiyindən sağlamlıq problemləri də fərqli xarakter almışdır. Əgər bir vaxtlar infeksion xəstəliklər daha geniş yayılmışdısa, bu gün əsas təhlükə xroniki, yəni uzunmüddətli gedişə malik xəstəliklərdən qaynaqlanır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyada ölüm hallarının təxminən dörddə üçü məhz xroniki xəstəliklərin payına düşür. Azərbaycanda da bu tendensiya müşahidə olunur və əhalinin böyük bir hissəsi ürək-damar sistemi, şəkərli diabet, tənəffüs, xərçəng və psixoloji sağlamlıq problemləri ilə üzləşir”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında infeksionist, ailə həkimi Fidan Həsənli deyib.

O bildirib ki, ürək-damar sistemi xəstəlikləri hazırda həm dünyada, həm də ölkəmizdə ən çox ölümə səbəb olan xəstəliklər sırasındadır: “Hipertoniya, infarkt və insult kimi xəstəliklər çox vaxt düzgün olmayan qidalanma, duz və yağın həddindən artıq qəbulu, fiziki passivlik, artıq çəki və siqaret çəkmə nəticəsində yaranır. Gündəlik həyat tərzimizdə bu amillərə diqqət etməməyimiz ürəkvə damarların yüklənməsinə, nəticədə ciddi fəsadlara gətirib çıxarır. Bu səbəbdən insanların vaxtaşırı qan təzyiqini, şəkər və xolesterin səviyyəsini yoxlatması, duz qəbulunu azaltması, hərgün azı yarım saat hərəkətdə olması, siqaret və alkoqoldan uzaqdurması vacibdir.

Şəkərli diabet də müasir həyatın "sakit epidemiyası" adlanır. Hər on nəfərdən biri bu xəstəliklə üzləşir və halların çoxu həyat tərzi ilə bağlı olur. Az hərəkətlilik, artıq çəki, fast-food tipliqidalar, qazlı içkilər, stress və yuxusuzluq orqanizmin şəkəri tənzimləməsinə mənfi təsir göstərir. Diabetin qarşısını almaq üçün balanslı qidalanmaq, şəkərli içkilərdən imtina etmək, lifli və təbii qidalar qəbul etmək, müntəzəm hərəkət etmək və normal bədən çəkisini qorumaq lazımdır. Vaxtında analiz vermək və qan şəkərini yoxlatmaq xəstəliyin erkən mərhələdə aşkarlanmasına kömək edir.

Tənəffüs sistemi xəstəlikləri, xüsusilə bronxit, astma və xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi də geniş yayılmışdır. Bunun əsas səbəbləri siqaret tüstüsü, şəhərlərdəki hava çirkliliyi, toz, kimyəvi maddələr və infeksiyalarla tez-tez təmasdır. Xüsusilə payız-qış mövsümündə bu xəstəliklərin kəskinləşməsi daha çox müşahidə olunur. Təmiz hava, havalandırılmış məkanlar, gigiyenik şərait və siqaretdən imtina bu xəstəliklərin qarşısını almaqda əsas amillərdir.

Xərçəng xəstəlikləri də bu gün ciddi ictimai sağlamlıq problemi olaraq qalır. Onun yaranmasında həm genetik meyillilik, həm də xarici amillər mühüm rol oynayır. Siqaret, alkoqol, zərərli qidalar, günəş şüalarına həddən artıq məruz qalma, hərəkətsizlik və stres orqanizmin müdafiə sistemini zəiflədir. Xərçəngin qarşısını almağın əsas yolu sağlam həyat tərzidir. Meyvə-tərəvəzə əsaslanan qidalanma, müntəzəm tibbi müayinələr, peyvəndlər (xüsusilə HPV və hepatitlərə qarşı) və zərərli vərdişlərdən uzaq durmaq bu baxımdan çox önəmlidir.

Son illər psixoloji sağlamlıq problemləri də artmaqdadır. Depressiya, həyəcan pozğunluğu, yuxusuzluq və stress müasirhəyatın tərkib hissəsinə çevrilib. İş yükü, maddi çətinliklər, sosial təcrid, sosial mediadan asılılıq kimi faktorlar insanın zehni vəziyyətinə mənfi təsir göstərir. Ruhsal sağlamlıq da fiziki sağlamlıq qədər önəmlidir. İnsanlar stressi idarə etməyi öyrənməli, vaxtında istirahət etməli, dostlarla və ailə üzvləri ilə ünsiyyətdə olmalı, zərurət olduqda psixoloq və ya həkimə müraciət etməlidirlər.

İnfeksion xəstəliklər, xüsusilə qrip və respirator viruslar da hələdə aktualdır. Qapalı mühitlərdə gigiyenaya əməl etməmək, peyvənd olunmamaq və zəif immun sistem bu xəstəliklərin yayılmasını asanlaşdırır. Sadə gigiyenik qaydalara riayət etmək– əlləri yumaq, maska taxmaq, immuniteti gücləndirmək və vaxtında tibbi yardıma müraciət etmək bu baxımdan çox təsirlidir.

Ümumiyyətlə, müasir dövrdə xəstəliklərin çoxu həyat tərzi ilə bağlıdır. Ən ciddi risk faktorları siqaret və alkoqol istifadəsi, qeyri-sağlam qidalanma, az fiziki aktivlik, artıq çəki, stress və yuxusuzluqdur. Hava çirkliliyi və ətraf mühitin mənfi təsirləridə bu prosesləri gücləndirir. Bütün bu amillərin qarşısını almaq üçün hər kəs gündəlik həyatında bir neçə sadə, amma davamlı vərdiş formalaşdırmalıdır: düzgün qidalanmaq, hərəkətdə olmaq, kifayət qədər yatmaq, mütəmadi tibbi müayinədən keçmək və psixoloji tarazlığı qorumaq.

Nəticə etibarilə, sağlamlıq yalnız xəstəliklərin olmaması deyil, həm də fiziki, psixoloji və sosial rifah halıdır. Cəmiyyət səviyyəsində sağlam həyat tərzinin təşviqi, maarifləndirici tədbirlərin artırılması, məktəblərdə və iş yerlərində sağlamlıq mədəniyyətinin formalaşdırılması gələcək nəsillərin sağlamlığı üçün ən güclü investisiyadır. Unutmayaq ki, xəstəliyi müalicə etməkdən daha vacibi onun yaranmasına imkan verməməkdir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:208
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 03 Noyabr 2025 19:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see294

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see280

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see272

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see239

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see227

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see224

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see223

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see222

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see222

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see211

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see209

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see203

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see186

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see180

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see180

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see176

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri