Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

“Xəstəliklərin çoxu həyat tərzi ilə bağlıdır“ HƏKİM DANIŞDI

“Xəstəliklərin çoxu həyat tərzi ilə bağlıdır“ HƏKİM DANIŞDI

Sia Az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

“Müasir dövrdə insanların həyat tərzi, qidalanma vərdişləri və ətraf mühit şəraiti ciddi şəkildə dəyişdiyindən sağlamlıq problemləri də fərqli xarakter almışdır. Əgər bir vaxtlar infeksion xəstəliklər daha geniş yayılmışdısa, bu gün əsas təhlükə xroniki, yəni uzunmüddətli gedişə malik xəstəliklərdən qaynaqlanır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyada ölüm hallarının təxminən dörddə üçü məhz xroniki xəstəliklərin payına düşür. Azərbaycanda da bu tendensiya müşahidə olunur və əhalinin böyük bir hissəsi ürək-damar sistemi, şəkərli diabet, tənəffüs, xərçəng və psixoloji sağlamlıq problemləri ilə üzləşir”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında infeksionist, ailə həkimi Fidan Həsənli deyib.

O bildirib ki, ürək-damar sistemi xəstəlikləri hazırda həm dünyada, həm də ölkəmizdə ən çox ölümə səbəb olan xəstəliklər sırasındadır: “Hipertoniya, infarkt və insult kimi xəstəliklər çox vaxt düzgün olmayan qidalanma, duz və yağın həddindən artıq qəbulu, fiziki passivlik, artıq çəki və siqaret çəkmə nəticəsində yaranır. Gündəlik həyat tərzimizdə bu amillərə diqqət etməməyimiz ürəkvə damarların yüklənməsinə, nəticədə ciddi fəsadlara gətirib çıxarır. Bu səbəbdən insanların vaxtaşırı qan təzyiqini, şəkər və xolesterin səviyyəsini yoxlatması, duz qəbulunu azaltması, hərgün azı yarım saat hərəkətdə olması, siqaret və alkoqoldan uzaqdurması vacibdir.

Şəkərli diabet də müasir həyatın "sakit epidemiyası" adlanır. Hər on nəfərdən biri bu xəstəliklə üzləşir və halların çoxu həyat tərzi ilə bağlı olur. Az hərəkətlilik, artıq çəki, fast-food tipliqidalar, qazlı içkilər, stress və yuxusuzluq orqanizmin şəkəri tənzimləməsinə mənfi təsir göstərir. Diabetin qarşısını almaq üçün balanslı qidalanmaq, şəkərli içkilərdən imtina etmək, lifli və təbii qidalar qəbul etmək, müntəzəm hərəkət etmək və normal bədən çəkisini qorumaq lazımdır. Vaxtında analiz vermək və qan şəkərini yoxlatmaq xəstəliyin erkən mərhələdə aşkarlanmasına kömək edir.

Tənəffüs sistemi xəstəlikləri, xüsusilə bronxit, astma və xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi də geniş yayılmışdır. Bunun əsas səbəbləri siqaret tüstüsü, şəhərlərdəki hava çirkliliyi, toz, kimyəvi maddələr və infeksiyalarla tez-tez təmasdır. Xüsusilə payız-qış mövsümündə bu xəstəliklərin kəskinləşməsi daha çox müşahidə olunur. Təmiz hava, havalandırılmış məkanlar, gigiyenik şərait və siqaretdən imtina bu xəstəliklərin qarşısını almaqda əsas amillərdir.

Xərçəng xəstəlikləri də bu gün ciddi ictimai sağlamlıq problemi olaraq qalır. Onun yaranmasında həm genetik meyillilik, həm də xarici amillər mühüm rol oynayır. Siqaret, alkoqol, zərərli qidalar, günəş şüalarına həddən artıq məruz qalma, hərəkətsizlik və stres orqanizmin müdafiə sistemini zəiflədir. Xərçəngin qarşısını almağın əsas yolu sağlam həyat tərzidir. Meyvə-tərəvəzə əsaslanan qidalanma, müntəzəm tibbi müayinələr, peyvəndlər (xüsusilə HPV və hepatitlərə qarşı) və zərərli vərdişlərdən uzaq durmaq bu baxımdan çox önəmlidir.

Son illər psixoloji sağlamlıq problemləri də artmaqdadır. Depressiya, həyəcan pozğunluğu, yuxusuzluq və stress müasirhəyatın tərkib hissəsinə çevrilib. İş yükü, maddi çətinliklər, sosial təcrid, sosial mediadan asılılıq kimi faktorlar insanın zehni vəziyyətinə mənfi təsir göstərir. Ruhsal sağlamlıq da fiziki sağlamlıq qədər önəmlidir. İnsanlar stressi idarə etməyi öyrənməli, vaxtında istirahət etməli, dostlarla və ailə üzvləri ilə ünsiyyətdə olmalı, zərurət olduqda psixoloq və ya həkimə müraciət etməlidirlər.

İnfeksion xəstəliklər, xüsusilə qrip və respirator viruslar da hələdə aktualdır. Qapalı mühitlərdə gigiyenaya əməl etməmək, peyvənd olunmamaq və zəif immun sistem bu xəstəliklərin yayılmasını asanlaşdırır. Sadə gigiyenik qaydalara riayət etmək– əlləri yumaq, maska taxmaq, immuniteti gücləndirmək və vaxtında tibbi yardıma müraciət etmək bu baxımdan çox təsirlidir.

Ümumiyyətlə, müasir dövrdə xəstəliklərin çoxu həyat tərzi ilə bağlıdır. Ən ciddi risk faktorları siqaret və alkoqol istifadəsi, qeyri-sağlam qidalanma, az fiziki aktivlik, artıq çəki, stress və yuxusuzluqdur. Hava çirkliliyi və ətraf mühitin mənfi təsirləridə bu prosesləri gücləndirir. Bütün bu amillərin qarşısını almaq üçün hər kəs gündəlik həyatında bir neçə sadə, amma davamlı vərdiş formalaşdırmalıdır: düzgün qidalanmaq, hərəkətdə olmaq, kifayət qədər yatmaq, mütəmadi tibbi müayinədən keçmək və psixoloji tarazlığı qorumaq.

Nəticə etibarilə, sağlamlıq yalnız xəstəliklərin olmaması deyil, həm də fiziki, psixoloji və sosial rifah halıdır. Cəmiyyət səviyyəsində sağlam həyat tərzinin təşviqi, maarifləndirici tədbirlərin artırılması, məktəblərdə və iş yerlərində sağlamlıq mədəniyyətinin formalaşdırılması gələcək nəsillərin sağlamlığı üçün ən güclü investisiyadır. Unutmayaq ki, xəstəliyi müalicə etməkdən daha vacibi onun yaranmasına imkan verməməkdir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:204
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 03 Noyabr 2025 19:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see295

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see281

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see277

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see276

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see274

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see266

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see256

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see252

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see234

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see224

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see222

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see214

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see211

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see210

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see207

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see207

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see205

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see195

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri