Xəzərdə ekoloji böhran ARTIR: İndi də bu canlı təhlükə altındadır

“Xəzər suitlərinin kütləvi şəkildə ölməsi artıq həm Qazaxıstan, həm Rusiya, həm də Azərbaycan sahillərində mütəmadi olaraq müşahidə olunur. Onların müxtəlif bölgələrdə sürətlə kütləvi tələfat halları qeydə alınır".
Bunu Demokrat.az-a açıqlamasında ekoloq Sadiq Həsənov deyib.
O, bildirib ki, tarixi məlumatlara görə, 19-cu əsrin sonu – 20-ci əsrin əvvəllərində Xəzər suitlərinin sayı təxminən 1 milyon ədəd olub:
"1890-cı illərdə bu rəqəm 300-400 min olaraq qiymətləndirilib. Hazırda isə suitlərin sayı təxminən 100 min baş civarındadır. Qazaxıstan və Rusiya elmi-tədqiqat institutlarının apardığı araşdırmalar da bu rəqəmi təsdiqləyir və bu populyasiya içərisində kütləvi ölüm halları qeydə alınır". 
Ekoloq bildirib ki, hazırda institutlar onların ölüm səbəblərini araşdırmaqla məşğuldur və üç əsas faktor ön plana çıxır:
"Birinci faktor, suitlərin kütləvi xəstələnməsidir.İkinci faktor, onların müəyyən dövrdə toplu şəkildə hərəkət edərək sahilə çıxması və orada tələf olmasıdır.
Üçüncü faktor, müxtəlif zəhərlənmələr və digər ekoloji təsirlərdir.Digər mühüm səbəb dənizin çirklənməsidir. Neft sızmaları, kimyəvi maddələrin dənizə axıdılması, xüsusilə kanalizasiya sularının boşaldılması nəticəsində xəstəliklər yayılır və bu, onların kütləvi ölümünə səbəb olur".
Onun sözlərinə görə, qida çatışmazlığı da mühüm faktordur:
"Suitlər əsasən kiçik balıqlar və çəyirtkətipli canlılarla qidalanır, bu qida ehtiyatlarının kəskin azalması isə onların ölməsinə gətirib çıxarır. Suitlər ən çox Azərbaycan sahillərində müşahidə olunsa da, onların böyük hissəsi Qazaxıstan sahillərində məskunlaşıb. Çünki həmin ərazidə suyun nisbətən təmiz olması və qida ehtiyatlarının daha çox olması onların ora cəmlənməsinə səbəb olur. Lakin burada da neft sızıntıları və axıntılar nəticəsində suitlərin ölümü halları artır".
Ekoloq qeyd edib ki, ən çox ölü suitlər Qazaxıstan, Türkmənistan və Rusiya sahillərində aşkarlanır
"Yəni, müəyyən bölgələrdə azalma müşahidə olunsa da, digər ərazilərdə kütləvi ölüm halları qeydə alınır. Ümumilikdə isə suitlərin populyasiyası sürətlə azalır".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az