Xəzərdə qədim gəmi aşkar edilib

Tədricən suyu çəkilən Xəzər dənizindəki qum təpəsinin altından qədim gəminin qalıqları aşkar olunub. Qumluğa gömülmüş qədim gəminin hansı marşrutla və hansı məqsədlə üzdüyü müəmmalıdır. Gəmi aşkar edilən zaman boş olub.
Reyting.az xəbər verir ki, Xəzər dənizinin İran sahillərinə çox yaxın olan bir ərazidə, qum təpəsindən 28 metr uzunluğundakı bu qədim, tarixi gəminin qalıqları tədqiqatlar üçün çıxarılıb.
Dünyanın ən böyük gölü sayılan və dəniz statusu ilə tanınan, qəbul edilən Xəzərin səviyyəsi çox böyük bir tarixi miqyasda əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Dəniz artıq daha da dayazlaşıb. Ümumiyyətlə, son iki onillikdə Xəzər dənizindən və sahillərdən bir sıra mədəni qalıqlar, eləcə də müxtəlif dövrlərdə qəzaya uğramış bəzi gəmilərin müəyyən hissələri aşkar edilib.
Xatırladaq ki, 2003-cü ilin payızında İranın Mazandaran vilayətinin Zəqəmərz kəndinin şimalında ağacdan düzəldilmiş bir gəminin qalıqları tapılmışdı. Sonra da iki arxeoloji mövsüm ərzində arxeoloqlar qrupu tərəfindən qazıntılar aparılıb və bu qazıntıların son nəticələri, həmçinin təqdim edilmiş geniş elmi təhlillər bir araşdırma məqaləsi kimi "Journal of Maritime Archaeology" elmi jurnalında dərc olunub.
Qazıntı başlamazdan əvvəl tədqiqatçılar gəminin ətrafındakı qumun çıxarılmasının təhlükə olacağını və gəminin güclü dəniz dalğalarına məruz qalacağından ehtiyat ediblər. Lakin arxeoloqlar bununla bağlı çıxış yolu tapıb və ehtiyat tədbiri kimi minlərlə, həm də çəkisi 50 kiloqrama çatan qum torbalarından qoruyucu divar hörüblər.
Uzun sürən bir zamanla bərabər, eləcə də insan fəaliyyətinin yaratdığı dağıntılara baxmayaraq, keçirilən arxeoloji qazıntılar uğurla nəticələnib. Arxeoloqlar 28 metr uzunluğunda, təxminən eni səkkiz metrə çatan qoşa gövdəli, üç dirəkli gəmini üç metrlik qumun altından çıxara biliblər.
Arxeoloqlar qədim gəminin funksiyasını anlamağa kömək edə biləcək bəzi tarixi əşyaların tapılacağına ümid etsələr də, nəticələr "məyusedici" olub. Gəmi heyvan sümükləri, ağaclarla, kəndirlərlə, həmçinin üç səbət bitki qalıqları ilə dolu olub. Alimlərin fikrincə, bütün bunlar ola bilsin ki, gəminin qida ehtiyatlarının bir hissəsi ola bilər.
Gəminin 18-ci əsrin sonu və 19-cu əsrin birinci yarısı arasında inşa olunduğu və o vaxtdan bəri bir neçə dəfə təmir edildiyi bildirilir. Alimlərin ehtimalına görə, gəmi batdıqdan və yaxud da sahilə çıxdıqdan sonra tərk edildiyindən boş olub.
Oqtay QORÇU

Ana səhifəyə dön