XXI əsrin “qızıl hərisliyi”: sərmayəçilər niyə metallara üz tutur?

Qiymətli və sənaye metallarında rekord bahalaşma – davamlı meyil, yoxsa partlamağa hazır sərmayə köpüyü?

Qiymətli və sənaye metalları bazarı son onilliklərin ən gərgin dövrünü yaşayır. AzPost xəbər verir ki, qızıl, gümüş və platin demək olar ki, hər gün yeni qiymət zirvələrini fəth edir. İlin əvvəlindən bəri qızılın qiyməti təxminən 18 faiz, gümüşün qiyməti isə 50 faizdən çox artıb. Bu fonunda sosial şəbəkələrdə və sərmayəçi dairələrində metallara marağın kəskin şəkildə yüksəldiyi, hətta “ehtiyat üçün” alışların artdığı müşahidə olunur.

Mütəxəssislərin fikrincə, qiymətli və sənaye metallarında baş verən bu bahalaşma bir neçə mühüm amilin üst-üstə düşməsi ilə izah olunur. Əsas səbəblərdən biri dünyada davam edən geosiyasi qeyri-sabitlikdir. Müxtəlif bölgələrdə münaqişələr, siyasi gərginliklər və iqtisadi risklər sərmayəçiləri daha etibarlı hesab olunan aktivlərə yönəldir. Bu aktivlər sırasında qızıl, gümüş, platin, eləcə də mis, alüminium və nikel kimi sənaye metalları xüsusi yer tutur.

Digər mühüm amil ABŞ dollarının zəifləməsidir. Dolların mövqelərinin zəifləməsi fonunda sərmayələrin bir hissəsi birbaşa metallara yönəlir. Bununla yanaşı, inkişaf etməkdə olan ölkələrin mərkəzi banklarının qızıl ehtiyatlarını artırması da bazara əlavə təkan verir. Valyuta və sanksiya riskləri fonunda bir çox ölkə ehtiyatlarını məhz qızıl hesabına möhkəmləndirməyə üstünlük verir.

Bununla belə, analitiklər bildirirlər ki, hazırkı yüksəlişin hamısını fundamental səbəblərlə izah etmək mümkün deyil. Qiymət artımının müəyyən hissəsi açıq-aşkar möhtəkir xarakter daşıyır. Qısa müddətdə kəskin bahalaşma bir çox hallarda sərmayəçilərdə fürsəti qaçırmaq qorxusu yaradır və bu da bazara kütləvi axına səbəb olur. Belə dövrlər isə adətən qiymətlərin müvəqqəti maksimuma yaxınlaşması ilə müşayiət olunur.

Mütəxəssislər hesab edir ki, yaxın dövrdə metallarda müəyyən düzəlişin baş verməsi qaçılmazdır. Lakin bu, uzunmüddətli meylin dəyişəcəyi anlamına gəlmir. Düzəlişdən sonra qiymətli metallara tələbat yenidən arta bilər, çünki geosiyasi risklər, inflyasiya təzyiqləri və ehtiyatların şaxələndirilməsi ehtiyacı hələ də aktual olaraq qalır.

Azərbaycan oxucuları üçün bu mövzu xüsusilə maraqlıdır, çünki qlobal bazarlarda baş verən proseslər region ölkələrinin iqtisadiyyatına da təsir göstərir. Mütəxəssislərin ümumi qənaətinə görə, metallara sərmayə yatırarkən tələsmək və bazara ən yüksək qiymət mərhələsində daxil olmaq risklidir. Daha məqsədəuyğun yanaşma bazarda sakitləşmə dövrünü gözləmək və yalnız bundan sonra qərar verməkdir.

Nəticə etibarilə, XXI əsrin “qızıl hərisliyi” bir tərəfdən qlobal qeyri-müəyyənliyin göstəricisi, digər tərəfdən isə sərmayəçilər üçün ciddi sınaqdır. Metallara maraq yaxın illərdə də davam edə bilər, lakin bu bazarda uğur qazanmaq üçün soyuqqanlılıq, düzgün zamanlama və risklərin dəqiq qiymətləndirilməsi əsas şərt olaraq qalır.

AzPost.az

Paylaş