Yaddaşı gücləndirən içki

Uzun illərdir həm alimləri, həm də qəhvə həvəskarlarını düşündürən bir sual var: qəhvə həqiqətən yuxunu pozurmu?

Yeni araşdırma göstərir ki, bu sualın cavabı düşünüldüyündən daha mürəkkəbdir.

Ölkə.az xəbər verir ki, alimlər yalnız yuxuya getmə müddətini deyil, həm də kofeinin yuxu başladıqdan sonra beyində yaratdığı təsirləri araşdırıblar. Bunun üçün elektroensefaloqrafiya (EEQ) texnologiyasından istifadə olunub. EEQ beynin elektrik fəaliyyətini qeydə alaraq yuxu zamanı baş verən prosesləri ətraflı şəkildə izləməyə imkan verir.

Polşadakı Vrotslav Tibb Universitetinin professoru Donata Kurpasın sözlərinə görə, EEQ yuxunun keyfiyyətini anlamaq üçün ənənəvi üsullardan daha dərin məlumatlar təqdim edir. Adi yuxu tədqiqatları əsasən yuxunun müddətinə və mərhələlərinə diqqət yetirsə də, EEQ beynin gecə boyu keçirdiyi dəyişiklikləri üzə çıxara bilir.

Tədqiqatçılar xüsusilə "yavaş dalğa aktivliyi" adlanan dərin yuxu mərhələsini araşdırıblar. Bu mərhələ orqanizmin toxumaları bərpa etdiyi, enerji ehtiyatlarını yenilədiyi, immun sistemini gücləndirdiyi, yaddaş və öyrənmə proseslərini dəstəklədiyi ən vacib yuxu mərhələlərindən biri hesab olunur.

"Nutrients" jurnalında dərc edilən araşdırma kofeinin məhz bu vacib prosesi mənfi təsirə məruz qoya biləcəyini göstərib. Nəticələrə görə, insan səkkiz saat yatıb səhər özünü dincəlmiş hiss etsə belə, EEQ qeydləri dərin yuxuya xas olan yavaş dalğa aktivliyinin azaldığını, əvəzində ayıqlıqla əlaqəli beyin fəaliyyətinin artdığını göstərə bilər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, insanların çoxu bu gizli təsirin fərqinə varmır. İnsan gecə ərzində oyandığını xatırlamaya və yaxşı yatdığını düşünə bilər. Lakin beyin bərpaedici yuxudan lazım olduğu qədər faydalanmamış ola bilər.

Araşdırma müəllifləri hesab edirlər ki, bu vəziyyət bəzi insanların tam gecə yuxusundan sonra belə niyə hələ də yorğun hiss etdiyini izah edə bilər.

Həmidə İbrahimova