Icma.az
close
up
RU
Yaxın Şərqdə güc düzəninin dəyişməsi: İran hadisələrinin geniş regional effekti

Yaxın Şərqdə güc düzəninin dəyişməsi: İran hadisələrinin geniş regional effekti

Bakivaxti saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

İranda son həftələrdə baş verənlər yalnız ölkənin daxilindəki idarəetmə böhranının nəticəsi kimi deyil, Yaxın Şərqdə artıq formalaşmağa başlayan yeni güc düzəninin katalizatoru kimi oxunmalıdır.

ABŞ-də İrana qarşı hansı taktikanın seçilməsi ilə bağlı fikir ayrılığı zahirən parçalanma təsiri yaratsa da, əslində Vaşinqtonun bir neçə paralel ssenarini eyni anda işlətməyə çalışdığını göstərir. Trampın sərt bəyanatları, Rubio kimi fiqurların rəhbərliyin tam neytrallaşdırılması çağırışı və eyni zamanda diplomatiya tələbləri ABŞ-nin İranın gələcək siyasi arxitekturasını müəyyən edə biləcək imkan pəncərəsinin yetişməsini gözlədiyini göstərir.

Bununla yanaşı, İranla ticarət edən ölkələrə 25 faiz tarif tətbiqi region dövlətlərini real tərəf seçməyə məcbur edəcək qədər ciddi iqtisadi təzyiq vasitəsinə çevrilir. Bu, təkcə sanksiya deyil, yeni Yaxın Şərq nizamına keçidin iqtisadi giriş mərhələsidir.

Həmçinin Rusiya və İsrailin davranışları göstərir ki, İran ətrafında yaranan vəziyyət tək-tərəfli deyil, çoxqatlı qarşıdurmanın nüvəsinə çevrilib. Moskva Tehranı hərbi asılılıqda saxlayaraq öz manevr imkanlarını artırır və bunun qarşılığında həm siyasi, həm hərbi dividendlər əldə edir. İsrail isə davamlı lobbi fəaliyyəti ilə ABŞ-dəki müdaxilə tərəfdarlarının sayını çoxaldır və İranın sərt repressiyalarını beynəlxalq legitim əsas kimi təqdim edir.

Ermənistanın Vaşinqtonla yaxınlaşması, bölgədə yeni siyasi xəttin çəkilməsi və İranın geosiyasi buferlərinin daralması Tehranın regional dayaqlarını daha da zəiflədir. Bütün bu proseslərin birləşməsi göstərir ki, İran hadisələri artıq lokal böhran deyil.

Yaxın Şərqdə yeni güc bölgüsünün, yeni ittifaqların və yeni qarşıdurmaların formalaşdığı mərhələnin başlanğıcıdır. Bu mərhələ bölgə ölkələrini daha açıq şəkildə seçim etməyə məcbur edəcək və yaxın illərdə regionu əvvəlkindən daha mürəkkəb və qeyri-sabit bir siyasi orbitə daxil edəcək.

Ruslan Zəngəzur

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 13 Yanvar 2026 16:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri