Icma.az
close
up
RU
Yaxın Şərqdə yeni reallıq: İran həlledici qüvvədir?

Yaxın Şərqdə yeni reallıq: İran həlledici qüvvədir?

Icma.az, Cebheinfo portalına istinadən məlumat verir.

"ABŞ-nin İsrailin təhrikiylə İrana qarşı bu ilin fevralında başladığı müharibə, uzun illər Ağ Evin İrana münasibətdə sərgilədiyi mövqenin növbəti dəfə səmərəsizliyini təsdiqləməklə yanaşı, dünyanın enerji və maliyyə bazarlarında dərin iqtisadi böhran yaradıb”.

Bunu "Cebheinfo.az"-a açıqlamasında ABŞ və İran arasında aparılan danışıqların nəticəsini şərh edərkən Milli Cəbhə Partiyasının başqan müşaviri, politoloq Elşən Manafov deyib.

O bildirib ki, dünyanı bürüyə biləcək iqtisadi böhranın daha da dərinləşməsi ehtimalı və bununla bağlı beynəlxalq aləmdə Tramp administrasiyasının siyasətinə qarşı narazılığın artması, hətta ABŞ-nin müttəfiqi olan ölkələrdə doğurduğu geosiyasi və iqtisadi rezonans, rəsmi Vaşinqton bunu etiraf etməsə də, Ağ Evi İranla İsveçrədə başlanmış danışıqlarda güzəştə getməyə və əvvəlki mövqeyindən geri çəkilməyə məcbur edib:

“İsveçrədə danışıqlar aparan İran rəsmiləri ABŞ qarşısında irəli sürdüyü sərt şərtlər və bu şərtlərin qəbul olunmayacağı təqdirdə danışıqların dayandırılacağı ilə bağlı mövqeyi bunun əyani sübutudur.

Məhz İranın nümayəndə heyəti İrana qarşı başlanmış hücumla bağlı ABŞ-nin rəsmi şəkildə üzr istəməsini, ona dəymiş ziyana görə kompensasiya ödənilməsini, İsrail qoşunlarının dərhal Cənubi Livandan çıxarılmasını, eləcə də mərhələli şəkildə ABŞ hərbi bazalarının Yaxın Şərq ölkələrindən çıxarılmasını tələb edir.

Bundan əlavə, İran Hörmüz boğazına nəzarət hüququnun beynəlxalq dəniz hüququna əsaslandığını bəyan etməklə, boğaza nəzarət hüququnun onun suveren dövlət kimi təhlükəsizlik maraqlarından irəli gəldiyini bildirir. 

Hazırda Pakistan və Qətər diplomatlarının iranlı həmkarlarını ABŞ-la danışıqlar masası arxasına gətirmək istiqamətində göstərdikləri səylər hələ ki, nəticə vermir". 

Politoloq qeyd edib ki, müharibə bölgədə yeni regional gücün hərbi imkanlarının qabardılması və əyani nümayişi baxımından, eləcə də region ətrafında yeni qüvvələr nisbətinin formalaşması baxımından ekspertlərin diqqətini özünə cəlb edib:

"ABŞ Prezidenti Trampın açıqlamalarının əksinə olaraq, İrandakı siyasi rejim çökməyib. Əksinə, başlanmış müharibə cəmiyyətin rejim ətrafında monolit birliyinin daha da möhkəmlənməsinə gətirib çıxarıb.

İqtisadiyyat müharibənin doğurduğu iqtisadi-sosial problemlərin yükünə davam gətirib, ordu və təhlükəsizlik qüvvələrinin döyüş ruhu sarsılmayıb. Yəni İran öz hərbi gücünü və iqtisadi potensialını qoruyub saxlaya bilib.

ABŞ-nin gözləntilərindən fərqli olaraq, onun NATO üzrə müttəfiqləri və Avropa İttifaqı İrana qarşı başlanmış hərbi kampaniya dövründə Vaşinqtona dəstək verməyiblər. “Böyük yeddiliyin” bu günlərdə keçirilən toplantısında yaşanan hadisələr də bunun əyani sübutudur".

O qeyd edib ki, İsrailə gəlincə isə Benyamin Netanyahu hökumətinin ölkə seçiciləri arasında reytinqinə ciddi zərbə dəyib:

"Bunu Qüdsdəki Herbert Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən sorğu mərkəzinin respondentlər arasında keçirdiyi yekun nəticələr də təsdiq edir. Rəyi soruşulanların 92 faizi İsrailin İranla növbəti savaşda məğlub olduğunu bildirib. 
Daha 74 faizi isə parlament seçkilərinin bu gün keçiriləcəyi təqdirdə, ölkənin təhlükəsizlik maraqlarından çıxış edərək Netanyahu partiyasına səs verməyəcəklərini qeyd ediblər".

Onun sözlərinə görə, İranın İsrailin öz qoşunlarını Cənubi Livandan çıxarması ilə bağlı sərt tələbi göstərir ki, Tehran İsraillə münasibətlərində yeni mərhələyə keçidi nəzərdə tutan siyasətinin qəbul edilməsində israrlıdır:

"Bu mərhələ İsrailin müttəfiqləri ilə birlikdə Yaxın Şərqdə növbəti dəfə Suriya ssenarisinin həyata keçirilməsinin qarşısının alınmasına hesablanmış siyasət ola bilər.

Digər tərəfdən, İranın proksi qüvvələrə dəstəyini dayandırmayacağı ilə bağlı mövqeyi göstərir ki, Tehran öz regional geosiyasi maraqlarını qorumaq üçün ABŞ və İsraillə əməkdaşlıq edən ərəb dövlətlərinin siyasi elitaları ilə qarşıdurmada proksi qüvvələrin yaratdığı reallıqlardan məmnundur və geri çəkilmək niyyətində deyil.

İranın Qərbdə dondurulmuş aktivlərinin ona qaytarılması ilə bağlı tələbləri isə göstərir ki, rəsmi Tehran müharibənin regionda formalaşdırdığı yeni güc balansının reallıqlarından çıxış edərək öz şərtlərinin qəbul olunmasına çalışacaq. 

Müharibə artıq ABŞ iqtisadiyyatına 30 milyard dollardan çox ziyan vurub. Tramp administrasiyası müharibənin davam edəcəyi təqdirdə demokratların təhriki ilə ölkədə sosial və siyasi narazılığın artması ehtimalını, eləcə də müharibənin beynəlxalq enerji və maliyyə bazarlarında yaratdığı böhranı və onun nəticələrini nəzərə almaq məcburiyyətindədir". 

Əfsanə Rəcəb
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: ABŞ Elşən Manafov

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:180
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 23 İyun 2026 18:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see396

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see383

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see377

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see374

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see354

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see353

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see335

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see335

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see315

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see313

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see308

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see297

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see267

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see229

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see222

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see220

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see209

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see207

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see207

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri