Yemiş sahələrinin sərfəli şərtlərlə sığortasına başlanıldı şərtlər, məbləğlər

Bakı, 30 may, AZƏRTAC

Azərbaycanda dövlət dəstəyi ilə təqdim olunan aqrar sığorta mexanizmi vasitəsilə yemiş (qovun) sahələrinin sığortalanmasına başlanılıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Aqrar Sığorta Fondu tərəfindən həyata keçirilən aqrar sığorta vasitəsilə fermer və təsərrüfat sahibləri yemiş sahələrini çoxsaylı risklərdən qoruya bilərlər, bu zaman sığorta haqqının yarısını fermerlərə dəstək üçün dövlət ödəyir.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda yay süfrəsinin ayrılmaz təamı olan yemiş-qovun təxminən 5 min hektar sahədə əkilir.

Bu bitki ən çox Mil Muğan və Mərkəzi Aran regionlarında becərilir. Ölkədə yemişin ən çox əkildiyi rayon Saatlıdır – 912 hektar və ya ölkə üzrə bütün yemiş sahələrinin təqribən 20 faizi bu rayonun payına düşür.

Bundan başqa, Kürdəmir rayonunda 672 hektar, Sabirabadda 650 hektar, Ağsu rayonunda 420 hektar, Salyanda 276 hektar, Masallıda 248 hektar, Hacıqabulda isə 218 hektar sahədə yemiş-qovun becərilir.

Ötən il ölkəmizdə 90 min tondan artıq yemiş yığılıb.

Yemişin məhsuldarlığı ortadır – ölkə üzrə bir hektar sahədən orta məhsuldarlıq 18,5 tona çatır. Bəzi rayonlarda bu göstərici daha yüksəkdir. Məsələn, Saatlıda 1 hektardan 286 sentner, Sabirabadda 258 sentner, Qazaxda 250 sentner, Zərdabda 242 sentner, Ağcabədidə 241 sentner, Göyçayda 210 və Kürdəmirdə 192 sentner məhsul götürülür.

Aqrar sığorta yemiş əkinlərini çoxsaylı risklərdən qoruyur. Bura dolu, sel-su basma, leysan, ildırım, yanğın, qasırğa, fırtına, bitki xəstəlikləri və ziyanvericilər, üçüncü şəxslərin hərəkətləri və sair hallar aiddir.

Yemiş becərən fermerlər əkin sahəsini baza sığorta zərfi ilə yanaşı, əlavə ödəniş etməklə, doludan keyfiyət itkisi riskindən də sığorta edə bilərlər. Doludan keyfiyyət itkisi dolu vurması nəticəsində yemişin miqdarca deyil, keyfiyyətcə zərər görməsi, yəni məhsulun üzərinə ləkələr və sair düşməsidir. Nəticədə məhsulun əmtəə görünüşü pisləşir və satışında problem yaranır. Fermerlər bu məhsulu əvvəl planlaşdırdıqlarından daha aşağı qiymətə satmalı olurlar. Doludan kefiyyət itkisi sığortası isə bu zərərləri qarşılamağa imkan verir.

Yemiş təsərrüfatlarının baza sığorta zərfi ilə sığorta tarifi ölkənin ayrı-ayrı regionları üzrə fərqlidir və 1,87 - 4,56 faiz arasında dəyişir. Bu bitkinin ən çox əkildiyi Aran bölgəsində sığorta tarifi 1,96 faiz təşkil edir. Hesablanan sığorta haqqının 50 faizini fermerə dəstək üçün dövlət ödəyir.

Məsələn, Sabirabad-Saatlı bölgəsində kiloqramının qiyməti 80 qəpik, məhsuldarlığı 120 sentner olan, yəni 12 ton yemiş məhsulu gözlənilən 1 hektar yemiş sahəsini baza zərfi ilə sığorta etmək üçün sığorta haqqı 188 manat təşkil edir. Bu məbləğin 50 faizini dövlət ödədiyinə görə, fermer cəmi 94 manat ödəniş etməklə, 1 hektar sahəni çoxsaylı risklərdən qoruya bilir.

Həmin sahəni doludan keyfiyyət itkisindən, yəni məhsula ləkələrin düşməsindən sığorta etmək üçün isə əlavə 19 manat ödəmək kifayətdir.

Xatırladaq ki, yemiş bitkisi təbiət hadisələrinə çox həssasdır. Əvvəlki illərdə, xüsusilə də ötən il respublikanın müxtəlif bölgələrində baş vermiş təbiət hadisələri yemiş-qovun sahələrinə böyük zərər vurub. Məsələn, Ağsu rayonunda dolu vurması nəticəsində fermerlərin onlarla hektar sahəsində yemiş bitkiləri məhv olub. Fermerlərə böyük zərər dəyib.

Aqrar Sığorta Fondu yemiş-qovun bitkii əkən femerləri öz məhsullarını qorumağa və böyük zəhmət hesabına yetişdirilən məhsullarını sığortalamağa çağırır.