Yeni dünya düzənində qorxunc tendensiya: Bu dövlətlər də hücuma keçə bilər...

ABŞ-nin seçilən Prezidenti Donald Trampın Kanada, Qrenlandiya və Panama kanalı ilə bağlı çıxışı beynəlxalq səviyyədə birmənalı qarşılanmayıb. Prezident səlahiyyətləri icrasının başlamasına az qalmış o, Kanadaya ABŞ-nin 51-ci ştatı olmağı təklif edib, eləcə də Danimarkadan Qrenlandiya adasını satmağı istəyib. Qeyd edək ki, Donald Trampın bu ərazi iddiaları beynəlxalq siyasətdə diqqətçəkən və potensial olaraq təhlükəli bir tendensiyanın başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. ABŞ-ın belə bir iddia irəli sürməsi qlobal güclər arasında yeni gərginliklərə yol aça və beynəlxalq münasibətlər sisteminə təsir edə bilər. Bu yanaşma, xüsusilə sərhəd mübahisələri olan digər dövlətlər üçün nümunə yaradaraq, onların da oxşar iddialar səsləndirməsinə zəmin hazırlaya bilər. Ərazi iddialarının artması regional stabilliyə zərər vura və diplomatik həll yollarını çətinləşdirə bilər. Nəticədə, Trampın bəyanatı yalnız Kanada ilə ABŞ münasibətlərini deyil, bütövlükdə qlobal siyasətə təsir göstərə biləcək potensiala malikdir.

Bu mövzu ilə bağlı Sitat.info- ya danışan Ağ Partiya başqanı Tural Abbaslı bildirdi ki, Azərbaycanı haqsız yerə qınayan beynəlxalq ictimaiyyət, indi Trampın qonşu dövlətlərə ərazi iddialarına qiymət versin:

"İkinci Qarabağ müharibəsindən bir il sonra - sentyabrda sərhədlərdəki təxribatın qarşısını alanda, bütün dünya  Azərbaycanın üzərinə gəldi. Hətta daxilimizdəki xainlər belə elan elədi ki, Azərbaycan Ermənistanın ərazisinə daxil olub. Və ya biz indi Zəngəzurun haqsız olaraq SSRİ dövründə Ermənistana verilməsi, işğalda saxlanılması və  Azərbaycanı iki yerə parçalayan qanunsuz torpaq bölgüsünü geri qaytarmaq haqqında danışanda bütün dünya deyir ki, Azərbaycan müharibə istəyir, Azərbaycan başqa dövlətə ərazi iddiası edir. Bizi qınayırlar. Amma Tramp açıq şəkildə hətta mediada yox, birbaşa Tredaunun özünə də bildirib ki, gəlin 51-ci ştatımız olun, sən də qubernator ol. Sonra deyir ki, Qrelandiya çox böyük torpaqdır, ora da Amerikaya bilrəşməlidir ki, oranın xalqı xoşbəxt yaşasın. Açıq-aşkar istədikləri dövlətlərə ərazi iddiası edirlər. Nəinki ərazi iddiası, söhbət dövlətlərin birbaşa ilhaqından gedir. Bu yeni dünya düzəninin tendensiyasından xəbər verir”.

T. Abbaslı vurğulayıb ki, artıq "güclüsənsə haqlısan" tendensiyası əsas olacaq:” Əgər sən güclüsənsə, nə istəyirsən edə bilərsən. Ordun varsa, pulun varsa, təsir imkanların varsa, haqq da, ədalət də, qanun da sənsən. Biz bunu dünyanın bir çox yerində görürük. İstər Rusiya-Ukrayna münasibətlərində, istər İsrail-Fələstin münasibətlərində, Afrika dövlətlərində və sair. Bu tendensiya heç də yaxşı yerə aparmır. Çünki dünyada hegemon dövlət tək Amerika deyil. Beş-altı hegemon dövlət var ki, orduları kifayət qədər güclüdür və onlar istədikləri ölkəni elə Amerika misalı ilhaq edə bilərlər. Bu olduqca mənfi tendensiyadır. Güclünün haqlı olduğu bir mərhələyə qədəm qoyuruq. Biz ona görə uzun müddətdir qeyd edirik ki, Azərbaycan kimi dövlətlərin yeni dünya düzənində təkbaşına, heç bir təşkilata üzv olmadan qalmaq şansları xeyli ağırlaşır. Ona görə biz Turan ideyasını, ona görə biz Türk-İslam dünyasının birliyini dəstəkləyirik. Ona görə biz vahid Turan birliyinin yaranmasını dəstəkləyirik. Məncə, bu istiqamətdə də işləməliyik. Tendensiyanın da hara getdiyini hamımız görürük”.

Aytac Baxış,

Sitat.info