Icma.az
close
up
RU
YENİ DÜNYA NİZAMINDA TÜRK DÖVLƏTLƏRİ GÜC MƏRKƏZİ KİMİ

YENİ DÜNYA NİZAMINDA TÜRK DÖVLƏTLƏRİ GÜC MƏRKƏZİ KİMİ

Icma.az bildirir, Hurriyyet portalına istinadən.

Elman Bağırov, Ədalət Partiyasının İdeoloji məsələlər üzrə sədr müavini

Bu gün dünya tarixi qeyri-müəyyənliklərlə dönüş mərhələsindən keçir. Ənənəvi güc mərkəzləri zəifləyir, yeni regional güc qütbləri formalaşır. Enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik marşrutları strateji cəhətdən daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Milli suverenlik və dövlət maraqları getdikcə daha çox ön plana çıxmağa başlayır. Beynəlxalq münasibətlər sistemi yenidən qurulur.

Bu Yeni Dünya Nizamı şəraitində qarşımızda bir sual yaranır:
Biz haradayıq və harada olmalıyıq?

Türk dünyası – geosiyasi reallıq

Türk dövlətləri (Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan)  Avrasiyanın ürəyində yerləşən, Şərqlə (Çin) Qərbi (Avropa), Şimalla (Rusiya) Cənubu (Yaxın Şərq, İran) birləşdirən unikal geosiyasi məkandır. Bu coğrafi mövqe onlara “Orta dəhlizin” əsas dayağı, “enerji təhlükəsizliyinin” açar aktoru, “Alternativ ticarət və logistika mərkəzi” olmaq kimi real üstünlüklər verir. Bu, sadəcə xəritə üstünlüyü deyil – strateji məsuliyyətdir.

Bu gün Orta dəhliz, enerji təhlükəsizliyi və alternativ logistika yolları qlobal gündəmin mərkəzindədirsə, deməli, türk dünyası artıq kənarda qala bilməz.

Türk dövlətlərinin zəngin neft, qaz, uran və nadir metal ehtiyatları, nəqliyyat imkanları, geniş kənd təsərrüfatı potensialı, habelə gənc və artan əhali bu birliyə qlobal enerji bazarlarında mühüm oyunçu, Avropanın enerji təhlükəsizliyində əsas tərəfdaş və Asiya-Avropa ticarət zəncirinin alternativ mərkəzi rolunu oynamaq imkanı verir.

Türk Dövlətləri Təşkilatı – gələcəyin yeni güc platforması

Türk Dövlətləri Təşkilatı sadəcə mədəni birlik olmaqdan çıxıb iqtisadi və siyasi gücə çevrilməlidir. Bunun üçün ilk öncə iqtisadi inteqrasiyanı gücləndirib strateji bloka çevrilmə mərhələsini sürətləndirməlidir. Ortaq dil, tarix, mədəniyyət, islam və türk sivilizasiyasının sintezi Şərqlə Qərb arasında mədəni balansın qorunmasında böyük üstünlüklər verir.

Ortaq bazar, vahid nəqliyyat və enerji strategiyası, siyasi koordinasiya və ortaq müdafiə mexanizmləri perspektivləri TDT-nin regional güc mərkəzinə çevrilməsinin əsas şərtləridir. Göstərilən şərtlər həyata keçirildikdə, TDT regional iqtisadi və hərbi-siyasi güc mərkəzinə çevrilərək qlobal güclərin balanslaşdırılmasında böyük rol oynaya bilər.

Bu birlik nə kiməsə qarşıdır, nə də kimisə təhdid edir.

Bu birlik öz gücünə arxalanan, suverenliyinə hörmət edən, regional sabitlik yaradan bir modeldir.

Azərbaycan, Türk Dünyası coğrafiyasının mərkəzi olaraq, geosiyasi açar rolunu oynayır.

Qafqazda yeganə Türk dövləti olmaqla, Azərbaycan Türkiyə ilə Mərkəzi Asiyanı fiziki və strateji cəhətdən birləşdirən əsas körpüdür. O, Xəzər-Qara dəniz-Aralıq dənizi xəttinin əsas halqasıdır, enerji və nəqliyyat layihələrinin lokomotividir.

Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Cənub Qaz Dəhlizi, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu- bunlar sadəcə layihə deyil, Türk dünyasını dünyaya bağlayan damarlardır.

Zəngəzur dəhlizi isə tarixən parçalanmış türk coğrafiyasının yenidən birləşməsi ideyasıdır.

Qarabağ Zəfəri – türk gücünün simvolu

44 günlük Vətən müharibəsi göstərdi ki:

– -haqq gücdən üstündür,

— siyasi iradə milli birliklə birləşəndə nəticə qaçılmazdır.

Bu zəfər təkcə Azərbaycanın deyil, bütün Türk dünyasının özünə inamının bərpası oldu.

Azərbaycan sübut etdi ki, Türk dövləti yalnız danışan deyil, icra edən dövlətdir.
Güclü Azərbaycan – güclü Türk dünyası, güclü Türk dünyası – ədalətli dünya deməkdir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:225
embedMənbə:https://hurriyyet.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 21:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri