Icma.az
close
up
RU
YENİ DÜNYA NİZAMINDA TÜRK DÖVLƏTLƏRİ GÜC MƏRKƏZİ KİMİ

YENİ DÜNYA NİZAMINDA TÜRK DÖVLƏTLƏRİ GÜC MƏRKƏZİ KİMİ

Icma.az bildirir, Hurriyyet portalına istinadən.

Elman Bağırov, Ədalət Partiyasının İdeoloji məsələlər üzrə sədr müavini

Bu gün dünya tarixi qeyri-müəyyənliklərlə dönüş mərhələsindən keçir. Ənənəvi güc mərkəzləri zəifləyir, yeni regional güc qütbləri formalaşır. Enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik marşrutları strateji cəhətdən daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Milli suverenlik və dövlət maraqları getdikcə daha çox ön plana çıxmağa başlayır. Beynəlxalq münasibətlər sistemi yenidən qurulur.

Bu Yeni Dünya Nizamı şəraitində qarşımızda bir sual yaranır:
Biz haradayıq və harada olmalıyıq?

Türk dünyası – geosiyasi reallıq

Türk dövlətləri (Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan)  Avrasiyanın ürəyində yerləşən, Şərqlə (Çin) Qərbi (Avropa), Şimalla (Rusiya) Cənubu (Yaxın Şərq, İran) birləşdirən unikal geosiyasi məkandır. Bu coğrafi mövqe onlara “Orta dəhlizin” əsas dayağı, “enerji təhlükəsizliyinin” açar aktoru, “Alternativ ticarət və logistika mərkəzi” olmaq kimi real üstünlüklər verir. Bu, sadəcə xəritə üstünlüyü deyil – strateji məsuliyyətdir.

Bu gün Orta dəhliz, enerji təhlükəsizliyi və alternativ logistika yolları qlobal gündəmin mərkəzindədirsə, deməli, türk dünyası artıq kənarda qala bilməz.

Türk dövlətlərinin zəngin neft, qaz, uran və nadir metal ehtiyatları, nəqliyyat imkanları, geniş kənd təsərrüfatı potensialı, habelə gənc və artan əhali bu birliyə qlobal enerji bazarlarında mühüm oyunçu, Avropanın enerji təhlükəsizliyində əsas tərəfdaş və Asiya-Avropa ticarət zəncirinin alternativ mərkəzi rolunu oynamaq imkanı verir.

Türk Dövlətləri Təşkilatı – gələcəyin yeni güc platforması

Türk Dövlətləri Təşkilatı sadəcə mədəni birlik olmaqdan çıxıb iqtisadi və siyasi gücə çevrilməlidir. Bunun üçün ilk öncə iqtisadi inteqrasiyanı gücləndirib strateji bloka çevrilmə mərhələsini sürətləndirməlidir. Ortaq dil, tarix, mədəniyyət, islam və türk sivilizasiyasının sintezi Şərqlə Qərb arasında mədəni balansın qorunmasında böyük üstünlüklər verir.

Ortaq bazar, vahid nəqliyyat və enerji strategiyası, siyasi koordinasiya və ortaq müdafiə mexanizmləri perspektivləri TDT-nin regional güc mərkəzinə çevrilməsinin əsas şərtləridir. Göstərilən şərtlər həyata keçirildikdə, TDT regional iqtisadi və hərbi-siyasi güc mərkəzinə çevrilərək qlobal güclərin balanslaşdırılmasında böyük rol oynaya bilər.

Bu birlik nə kiməsə qarşıdır, nə də kimisə təhdid edir.

Bu birlik öz gücünə arxalanan, suverenliyinə hörmət edən, regional sabitlik yaradan bir modeldir.

Azərbaycan, Türk Dünyası coğrafiyasının mərkəzi olaraq, geosiyasi açar rolunu oynayır.

Qafqazda yeganə Türk dövləti olmaqla, Azərbaycan Türkiyə ilə Mərkəzi Asiyanı fiziki və strateji cəhətdən birləşdirən əsas körpüdür. O, Xəzər-Qara dəniz-Aralıq dənizi xəttinin əsas halqasıdır, enerji və nəqliyyat layihələrinin lokomotividir.

Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Cənub Qaz Dəhlizi, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu- bunlar sadəcə layihə deyil, Türk dünyasını dünyaya bağlayan damarlardır.

Zəngəzur dəhlizi isə tarixən parçalanmış türk coğrafiyasının yenidən birləşməsi ideyasıdır.

Qarabağ Zəfəri – türk gücünün simvolu

44 günlük Vətən müharibəsi göstərdi ki:

– -haqq gücdən üstündür,

— siyasi iradə milli birliklə birləşəndə nəticə qaçılmazdır.

Bu zəfər təkcə Azərbaycanın deyil, bütün Türk dünyasının özünə inamının bərpası oldu.

Azərbaycan sübut etdi ki, Türk dövləti yalnız danışan deyil, icra edən dövlətdir.
Güclü Azərbaycan – güclü Türk dünyası, güclü Türk dünyası – ədalətli dünya deməkdir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:259
embedMənbə:https://hurriyyet.az
archiveBu xəbər 27 Yanvar 2026 21:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri