Yeni qayda: Varlılar daha da varlanacaq

Ölkə.az xəbər verir ki, xüsusilə “Aston Villa” və “Nyukasl” son illərdə Premyer Liqanın maliyyə qaydalarının yaratdığı məhdudiyyətlərdən ən çox zərər çəkən klublar kimi göstərilib. Hər iki komanda yüksək ambisiyalarına baxmayaraq, heyəti gücləndirmək və əsas futbolçularını saxlamaq məsələsində maliyyə tələbləri ilə üzləşib.

Premyer Liqanın əvvəlki mənfəət və dayanıqlılıq qaydaları (PSR) klublara üçillik dövr ərzində 105 milyon funt sterlinqdən artıq zərər etməyə imkan vermirdi. Məqsəd maliyyə sabitliyini qorumaq və klubların nəzarətsiz xərcləməsinin qarşısını almaq olsa da, qaydaların yeni və iddialı investorların klublara böyük məbləğlər yatırmasına mane olduğu barədə fikirlər artıb.

“Nyukasl”ın 2021-ci ildə Səudiyyə Ərəbistanının Dövlət İnvestisiya Fondu (PIF) tərəfindən alınması da vəziyyəti dəyişməyib. Klubun maliyyə imkanları böyük olsa da, Premyer Liqanın ənənəvi “Böyük Altılıq” klubları – “Mançester Yunayted”, “Liverpul”, “Arsenal”, “Tottenhem”, “Çelsi” və “Mançester Siti” ilə müqayisədə gəlirləri daha aşağı olduğundan transferlərə eyni səviyyədə vəsait ayıra bilməyib.

Maliyyə üzrə ekspert Kieran Maguire hesab edir ki, mövcud qaydalar Roman Abramoviçin “Çelsi”yə, eləcə də “Mançester Siti”nin sahibi Şeyx Mənsurun kluba ilk illərdə etdiyi kimi böyük sərmayələr hesabına qısa müddətdə güclü komanda qurmaq imkanlarını məhdudlaşdırır.

“Aston Villa” və “Nyukasl”ın itkiləri

Son transfer dönəmində hər iki klubun əsas futbolçularını satmaq məcburiyyətində qalması müzakirələri daha da qızışdırıb.

“Nyukasl” ötən il Aleksandr İsağın “Liverpul”a keçidinin qarşısını ala bilmədi. Bu yay isə Entoni Qordon, komandanın kapitanı Bruno Gimaraeş və yarımmüdafiəçi Sandro Tonalinin satılmasına razılıq verildi.

“Aston Villa” isə daha ciddi itkilərlə üzləşib. Avropa Liqasının finalında əsas heyətdə meydana çıxan 11 futbolçudan altısı sonradan klubdan ayrılıb. Emiliano Martines və Lukas Din kimi futbolçuların gedişi müəyyən qədər gözlənilən olsa da, Morgan Rocersin “Çelsi”yə transferi “Villa” azarkeşləri üçün ciddi narazılıq yaradıb.

Bütün bunlar fonunda Premyer Liqa 2026/27 mövsümündən etibarən yeni maliyyə sisteminə keçib. PSR-ni Kadro Xərcləri Əmsalı (SCR) və Maliyyə Davamlılığı və Sistemli Dayanıqlılıq (SSR) qaydaları əvəz edib.

Yeni sistemə əsasən, klubların futbolçu heyətinə və digər əsas xərclərə ayırdığı vəsait futbol gəlirlərinin və futbolçu satışlarından əldə edilən xalis gəlirin müəyyən hissəsi ilə məhdudlaşdırılır. Premyer Liqa bu yanaşmanın xüsusilə daha az gəlir əldə edən klublara uzunmüddətli investisiya üçün əlavə imkan yaradacağını bildirir.

Liqanın rəhbəri Riçard Masters hesab edir ki, maliyyə qaydalarının tamamilə aradan qaldırılması rəqabət balansını daha da poza bilər. Onun fikrincə, yeni sistem həm maliyyə sabitliyini qoruyur, həm də daha kiçik klublara inkişaf etmək üçün müəyyən imkanlar verir.

Lakin bəzi klub rəhbərləri bunun əksini düşünür. “Kristal Pelas”ın prezidenti Stiv Periş yeni qaydaların futbolçu satışlarını daha da vacib hala gətirəcəyini bildirərək, klubların maliyyə balansını qorumaq üçün akademiyadan yetişən oyunçuları satmağa daha çox məcbur qala biləcəyini vurğulayıb.

“Böyük Altılıq” üstünlüyünü qoruyacaq?

Maliyyə qaydaları ətrafında əsas mübahisə də məhz bununla bağlıdır. Tənqidçilər hesab edirlər ki, gəlirləri onsuz da yüksək olan “Böyük Altılıq” yeni sistemdən daha çox faydalana bilər. Çünki bu klubların televiziya gəlirləri, kommersiya müqavilələri, azarkeş bazası və Çempionlar Liqasında iştirak imkanları daha böyük maliyyə üstünlüyü yaradır.

Digər tərəfdən, Premyer Liqa rəhbərliyi maliyyə nəzarətinin olmadığı halda gəlirlər arasındakı fərqin daha da böyüyəcəyini və bəzi klubların ciddi maliyyə problemləri ilə üzləşə biləcəyini düşünür.

Beləliklə, yeni SCR və SSR sistemlərinin Premyer Liqada rəqabət balansını gücləndirib-gücləndirməyəcəyi yaxın illərdə daha aydın görünəcək. Lakin “Aston Villa” və “Nyukasl” nümunəsi göstərir ki, iddialı klubların böyük sərmayələr hesabına ənənəvi nəhənglərlə aradakı fərqi qısa müddətdə bağlaması hələ də asan deyil.

Bu isə Premyer Liqanın dünyanın ən rəqabətli liqalarından biri olması ilə yanaşı, onun maliyyə baxımından getdikcə daha qapalı sistemə çevrildiyi barədə mübahisələri də davam etdirir.(Publika.az)