Yeniyetmələrin tərbiyə metodu KORLANIB Məktəb, valideyn, yoxsa cəmiyyət günahkardır?

Xəbər verdiyimiz kimi, Şəkidə 11-ci sinif şagirdi 4 nəfər sinif yoldaşı tərəfindən dağa aparılaraq döyülüb.  
Son vaxtlar yeniyetmələr arasında artan zorakılıq halları geniş müzakirələrə səbəb olur.
Cəmiyyət isə bu hallarda müxtəlif günahkarlar tapır. Bunların başında isə valideynlər və məktəb müəllimləri gəlir. Adətən belə hadisələr olduqda uşaqdan çox, onlar qınaq obyektinə çevrilirlər.
Bəs əslində necə?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlama verən psixoloq Ofelya Məmmədovanın fikirlərinə görə bu kimi hadisələr cəmiyyət üçün ciddi siqnal olmalıdır. Yeniyetmələr arasında artan aqressiya və zorakılıq tək bir qurumun deyil, bütövlükdə ailə, məktəb və cəmiyyətin birgə məsuliyyətidir.
Müsahibimiz yeniyetmələrin tərbiyə metodlarından da danışıb:
“Yeniyetmələrin tərbiyə metodu zamanla bir neçə əsas səbəbə görə dəyişib. Keçmişdə ailə, məktəb və cəmiyyət birlikdə uşağın tərbiyəsində daha böyük rol oynayırdı, amma bu gün bəzi faktorlar bu prosesi zəiflədib. Bunlara ailə tərbiyəsinin zəifləməsi,  sosial medianın təsiri, məktəbin rolunun azalması, cəmiyyətin dəyişən dəyərləri, ailədaxili problemlər daxildir.
Məktəb də, valideyn də, cəmiyyətdə bu məsələdə məsuliyyət daşıyır, amma əsas rol valideynlərin üzərinə düşür. Uşağın şəxsiyyəti ilk növbədə ailədə formalaşır. Əgər valideyn övladına düzgün tərbiyə verməsə, ona sevgi və qayğı göstərməsə, uşaq aqressiyanı və zorakılığı normal qəbul edə bilər.
Valideyn övladının dostlarını və davranışlarını nəzarətdə saxlamalı onun psixoloji vəziyyətinə diqqət yetirməli, zorakılığın qəbuledilməz olduğunu aşılamalıdır”.
Bəs bu məqamda məktəbin rolu nədir?
“Məktəb isə uşaqların sosial münasibətlərini tənzimləməli, zorakılıq hallarının qarşısını almalı və psixoloji dəstək göstərməlidir. Müəllimlər şagirdlər arasındakı münasibətləri izləməli, neqativ halları vaxtında aşkar edib müdaxilə etməlidirlər”-deyə Ofelya Məmmədova bildirib.
“Əgər cəmiyyət zorakılığı normal qəbul edirsə, uşaqlar da bunu mənimsəyirlər”.
Psixoloq qeyd edib ki, cəmiyyətin də bu məsələdə böyük günahı var:
“Uşaqlar və yeniyetmələr ətraf mühitdən öyrənir, gördükləri davranışları təqlid edirlər. Əgər cəmiyyət zorakılığı normal qəbul edirsə, aqressiya gündəlik həyatın bir parçasına çevrilirsə, uşaqlar da bunu mənimsəyir və tətbiq edirlər. Sosial media, filmlər və oyunlar bəzən zorakılığı normallaşdırır. Bundan əlavə, ümumi ictimai mühitdə aqressiya və haqsızlıq hökm sürəndə, uşaqlar da bu davranış modelini təqlid edirlər.
Cəmiyyət olaraq zorakılığın qarşısını almaq üçün maarifləndirmə işləri aparılmalı, sağlam ünsiyyət mədəniyyəti təşviq olunmalıdır. Cəmiyyət, valideynlər və məktəb birlikdə hərəkət etməlidir. Əgər biz zorakılığı qınamır, onu normallaşdırır və ya laqeyd yanaşırıqsa, bu halların qarşısını almaq çətin olacaq. Cəmiyyət sağlam dəyərləri təbliğ etməli, uşaqlara empatiya, hörmət və birlik anlayışlarını aşılamaq üçün daha aktiv olmalıdır”.
Nəzrin Mirzəyeva, Bizim.Media