Günahkar kimdir: Məktəb, yoxsa valideyn?

“Bullinq sırf məktəbdən qaynaqlanmır, burada ailələrin də rolu böyükdür”. 

Bunu Məktəbəqədər və Ümum Təhsil üzrə Dövlət Agentliyinin direktor müavini Nərminə Hüseynova "Yetkinlik yaşına çatmayanlar arasında aqressiv davranış: 

Bullinq" mövzusunda keçirilən konfransda deyib. Direktor müavini məlumat verib ki, 2023-2024-cü ildən Bakıda 62, rayonlarda 300 məktəbdə şagird-davranış qaydaları tətbiq olunub:

"İlkin nəticələr belədir ki, biz yaxşı siqnallar alırıq. Yaxın zamanda bu qaydalar bütün ölkə üzrə tətbiq olunacaq". 

Qeyd edək ki, bu gün müşahidə olunan ən aktual problemlərdən biri də təhsilalanların aqressiv davranışlarıdır. Uşaqların bullinqlə rastlaşması onların şəxsiyyətinə də mənfi təsir göstərir. 

Bulliq məktəbdən qaynaqlanır? Burada ailələrin  rolu nə qədərdir? 

Bakı Dövlət Universitetinin psixologiya kafedrasının müəllimi Fatimə Bayramova “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, burada ailələrin də rolu var: 

“Bullinq etmə potensialı olan şəxslər ətrafdakı insanları incitmə, zərər vermə, alçatma kimi mənfi davranış modelini özündə əks etdirir və bu davranışı sistematik şəkildə həyata keçirirlər. Sanki qarşısındakı şəxs həyatdan küsdükcə, həzz alır və daxilindəki, incidilmiş "mən"lərini doyuzdururlar. Bu izahla biz bullinq edən şəxsin, aqressorun psixikasını əlbəttə ki, məktəblə bağlaya bilmərik. Bullinq ailədən gələn, artıq formalaşmış davranış modeli, patoloji haldır.

Məktəb yalnız bu kimi halların qarşısını ala bilər. Vaxtında, hər ilin əvvəli uşaqları psixoloji müayinədən keçirtməli və sinif rəhbəri daim uşaqların davranışlarına nəzarət etməlidir. "Bu uşaq tərbiyəsizdir" deyib keçmək lazım deyil. Bu davranış modelinin tərbiyəsizliklə yox, patoloji xüsusiyyətlərlə əlaqəsi var. Göz yumulsa, dönüşü olmayan nəticələrə gətirib çıxara bilər. Həmçinin, valideynlər etiraz edə bilər ki,çox sakit uşaq idi, yeniyetməlikdə düzgün dost seçimi etmədiyi üçün bu hala düşdü, onlar nə etdisə təkrarladı”. 

Psixoloq başqa bir problemi də vurğulayıb:

“Uşağın özünün seçim üstünlüyü formalaşmayıb. Burada konformizm( kollektivə uyuşan) özünü göstərir. Bu da özgüvənsizlikdən irəli gəlir. Yaxşı olar ki, bullinqlə mübarizədə günahkar axtarmaq yerinə valideyn və məktəb heyəti vəhdət halında mübarizə aparsın”. 

Nigar Abdullayeva 
“Cebheinfo.az

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin