Yer üzündə həyatın tam məhv ola biləcəyi tarix AÇIQLANDI

Yer planetində həyatın bir gün sona çatacağı və bütün məməlilərin tamamilə yox olacağı ilə bağlı yeni elmi araşdırma diqqət çəkib. Tədqiqatçılar bu qlobal fəlakətin nə zaman baş tuta biləcəyini ehtimal ediblər.

Milli.Az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, əldə olunan nəticələrə görə, Yer kürəsini məhv edəcək hadisə nəhəng asteroid toqquşması deyil. Dinozavrların kütləvi şəkildə yox olmasına səbəb olan 75 faizlik məhvin ssenarisi təkrarlanmayacaq.

Bunun əvəzinə planetimizi yaşanmaz hala gətirəcək "üçqat zərbə" ssenarisi ehtimal olunur. Bu qənaət Nature Geoscience jurnalında dərc edilən, superkompüter modelləşdirilməsi ilə aparılmış araşdırmada yer alıb.

Həyatın sonu yaxın deyil

İqlim dəyişikliyi və ekosistemə dəyən zərərlərə baxmayaraq, Yer hələ bir neçə yüz milyon il təhlükəsiz hesab olunur. Bristol Universitetinin alimləri hesab edir ki, təxminən 250 milyon il sonra üç qaçılmaz faktorun üst-üstə düşməsi nəticəsində məməlilər tamamilə yox olacaq.

Birinci mərhələ: Yeni superkontinent - "Pangea Ultima"

Araşdırmaya görə, planetdə ilk böyük məhvolma dalğası bütün qitələrin birləşərək "Pangea Ultima" adlı nəhəng superkontinent yaratdığı dövrdə başlayacaq. Plitə tektonikasının nəticəsi olan bu proses güclü vulkanik fəallıq, atmosfər tərkibində kimyəvi dəyişikliklər və ekstremal istixana effekti ilə müşayiət olunacaq.

Alimlərin hesablamalarına əsasən, dünyanın orta temperaturu 40-50°C-yə qədər yüksələ bilər. Bu, fosil yanacaqların tam istifadəsi ilə yarana biləcək 12°C-lik artımdan dəfələrlə çoxdur. Belə şəraitdə məməlilərin yaşaması mümkünsüz olacaq.

Tədqiqat müəllifləri bildirir: "CO₂ səviyyəsinin dəyişməsi və superkontinentlərin iqlim təsiri Yeri məməlilər üçün əlverişsiz hala gətirə bilər."

İkinci zərbə: Kəskin soyuma dövrü

Əvvəlki superkontinent dövrlərində olduğu kimi, planet bundan sonra sərt soyuma mərhələsinə daxil ola bilər. Bu ssenari 200 milyon il əvvəl baş vermiş analoji iqlim prosesinə bənzəyir.

Bu soyuma canlılarda işemik nekroz kimi prosesləri gücləndirə bilər. Qan damarlarının ani daralması nəticəsində soyuqdan qorunmağa çalışan məməlilər "mumiyalanmış" vəziyyətdə həyatını itirəcək.

Beləliklə, 50°C-lik ekstremal istidən sağ çıxan növlər belə, donvurma səbəbi ilə məhv olacaq.

Üçqat final: Planet yaşamaq üçün əlverişsiz olacaq

Sürətli istiləşmə və qəfil soyumanın ardıcıl baş verməsi, həmçinin atmosferdə CO₂ səviyyəsinin artması Yer kürəsini tamamilə yaşayışsız bir planetə çevirəcək.

Alimlər hesab edir ki, bu üç prosesin eyni dövrdə baş verməsi bütün məməlilərin və mövcud həyat formalarının tam məhvinə gətirib çıxara bilər.

Hüseyn
Milli.Az