Icma.az
close
up
RU
Yuan dolları əvəz edə bilərmi? Reallıqlar, illüziyalar və gözləntilər

Yuan dolları əvəz edə bilərmi? Reallıqlar, illüziyalar və gözləntilər

Icma.az, Cebheinfo portalına istinadən məlumat verir.

Çinin milli valyutası olan yuan beynəlxalq valyutaya çevrilər bilər.

Çin Xalq Respublikasının sədri Si Cinpin Çin yuanının qlobal ehtiyat valyutası statusu qazanmasını təklif edib.

Si Cinpin bildirib ki, yuanın beynəlxalq ehtiyat valyutasına çevrilməsi Çinin qlobal maliyyə sistemində mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirəcək.

Onun sözlərinə görə, ticarət və investisiya axınlarında milli valyutanın rolunun artırılması, eyni zamanda ABŞ dollarından asılılığın azaldılması strateji əhəmiyyət daşıyır.

Maraqlıdır, yuanın dollara qarşı mübarizədə nə dərəcədə rəqabət qabiliyyətinə malikdir? Yuanın beynəlxalq valyutaya çevrilməsi və qlobal bazarda dollara alternativ olması üçün imkanlara sahibdir? 

Məsələ ilə bağlı “Cebheinfo.az”-a açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov bildirib ki, Çinin milli valyutası olan yuan bu imkanlara sahibdir:

“Əlbəttə ki, son 10 ildə Çin iqtisadiyyatının keçdiyi yol və nail olduğu inkişaf səviyyəsi, qlobal iqtisadiyyatın mühüm aktorlardan birinə çevrilməsi, qlobal iqtisadiyyatda öz payını artırması, xüsusilə də ölkə daxilində ciddi rəqəmsallaşmanın aparılması və digital həll təkliflərinin irəli sürülməsi, informasiya-texnologiya sahəsində rəqabət qabiliyyətli məhsulların istehsalı meyillərinin güclənməsi, o cümlədən ixrac-idxal bazalarının genişlənməsi Çin valyutasının dönərli valyutalardan birinə çevirilməsini şərtləndirib.

Bu proses demək olar ki, davam edir. Çin valyutasının növbəti dövrlərdə ehtiyat valyuta kimi yığımda xüsusi çəkisinin artması istiqamətində meyillərin intensivləşməsinə də müşahidə edəcəyik. Sadəcə olaraq, burada müəyyən çətinliklər var.

Birincisi, indiki şərtlər daxilində Çin siyasi sistemi, yəni mövcud təkpartiya sisteminin uzunmüddətli dövrdə davamlılığı risk yaradan faktorlardan biridir. Nə zamansa, bu istiqamətdə dəyişikliklərin baş verməsi Çin valyutasının dəyərində ciddi risklər yarada bilər.

İkincisi, Çin Mərkəzi Bankı ixrac qabiliyyəti gücləndirmək üçün yumşaq monitar siyasət yürütməklə Çin valyutasının məzənnəsinin davamlı olaraq digər valyutalara nisbətən azadılması siyasəti həyata keçirir. Bu, ehtiyat valyuta istiqamətində arzuolunan faktor deyil. Buna baxmayaraq, Çin valyutası ehtiyatlı və dönərli valyutalardan birinə çevrilməkdədir”. 

Onu sözlərinə görə, qlobal maliyyə bazarlarında ABŞ dollarının əsas valyutalara qarşı zəifləməsi sonda digər valyutaların güclənməsinə yol açır:

“Burada mühüm amillərdən biri ABŞ-nin dollar siyasətidir. Belə ki, orta və uzunmüddətli dövrdə ABŞ-nin hazırkı administrasiyası tərəfindən həyata keçirilən iqtisadi siyasət ABŞ dollarının institusional müstəqilliyini zəiflədir. Bu prosesin növbəti dövrlərdə nə qədər davamlı olub-olmayacağını nəzərə alaraq, hətta ehtiyat valyuta aspektindən baxsaq, bu, ABŞ dollarının mövqeyini sarsıdır və alternativ valyutaların bazarda öz payını artırmasına səbəb olur”.

Ekspert qeyd edib ki, uzunmüddətli dövrdə yuanın etibarlı ehtiyat valyutalarından birinə çevrilməsi məntiqlidir:

“Əgər yaxın gələcəkdə Çin daha rasional məcraya daxili olarsa, siyasi sistemi təkminləşərsə və sözügedən transformasiya şəffaf şəkildə həyata keçirilərsə, onun valyutası yuan dönərli və etibarlı valyutalardan birinə çevrilər”.

İqtisadçı Xalid Kərimli isə bildirib ki, yuanın beynəlxalq valyutaya çevrilməsi, hələ ki, real görünmür:“Yuan kifayət qədər stabil və güclü valyutadır. Çünki onun arxasında Çin iqtisadiyyatı dayanır. Amma buna baxmayaraq, yuanın yaxın 10 və ya 15 ildə beynəlxalq ehtiyat valyutasına çevrilməsi qeyri-real görünür.

Dünya əhalisinin valyuta yığımının 60 və ya 65 %-i, pul köçürmələrin isə 70 və ya 75 %-ni dollar təşkil edir. Hazırda ABŞ iqtisadiyyatı yüksək templə inkişaf etməkdə davam edir.  ABŞ iqtisadiyyatında yüksək artım müşahidə olunur. ABŞ həm texnoloji, həm maliyyə, həm də xidmət sektorları cəhətdən çox güclüdür. Bu baxımdan, güman etmirəm ki, hazırda ABŞ dollarına qarşı alternativ valyuta orta çıxsın.

Düzdür, Çin iqtisadiyyatı sürətlə inkişaf edir, amma ABŞ iqtisadiyyatına çatması üçün hələ çox mərhələdən keçməlidir. Çinin milli valyutası olan yuan ABŞ dollarını əvəz edəcək beynəlxalq ehtiyat valyutası olması üçün hələ imkanlara sabib deyil”,. 

Yunis Abdullayev
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: yuan dollar Rəşad Həsənov Xalid Kərimli

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:177
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 02 Fevral 2026 17:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri