Yurdumuzun geotermal enerji potensialı

Dünya Bankı Azərbaycanın geotermal resurslarının potensialının qiymətləndirilməsinə texniki yardım göstərir. Bunu qurumun Azərbaycan üzrə ölkə meneceri Ştefani Ştalmayster bildirib.

O, təmsil etdiyi qurumun ölkəmizlə əməkdaşlığı davam etdirməyə hazır olduğunu diqqətə çatdıraraq deyib: “Bu, həmin sahədə konkret istiqamətlərin inkişafı üçün məqsədəuyğunluğundan asılı olaraq həm özəl sektordan, həm də dövlətdən maliyyə cəlb etməklə mümkündür. Hazırda texniki yardım davam edir və əlavə maliyyə vəsaitinin tələb olunub-olunmayacağı hələ müəyyən edilməlidir”.

Yeri gəlmişkən, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin törəmə müəssisəsi olan “SOCAR Green” 2030-cu ilə qədər ölkəmizdə ilk geotermal enerji stansiyasını istismara verməyi planlaşdırır. Bu barədə ötən həftə Bakıda keçirilən “Yaşıl Enerji Həftəsi 2025: Azərbaycan və Mərkəzi Asiya” adlı toplantısında “SOCAR Green” şirkətinin günəş və külək enerjisi üzrə mütəxəssisi Elçin Tarquliyev məlumat verib.

Hazırda şirkətin bioenerji sahəsini inkişaf etdirdiyini diqqətə çatdıran mütəxəssis buna 37 meqavatlıq tullantıların yandırılması zavodunu (tam bioenerji deyil) və bir neçə kiçik layihəni misal çəkib. Bununla belə, təmsil etdiyi şirkətin əsl bioenerji layihəsini – istilik və elektrik enerjisi yaratmaq üçün bir yerdə birləşdirilən çoxsaylı xammalla işləyən elektrik stansiyasını qurmaq niyyətində olduğunu bildirib. Qeyd olunub ki, yerli istehlakçıların çoxluğu səbəbindən belə kiçik layihələr, çox güman ki, dövlət satınalmaları vasitəsilə deyil, B2B (biznes-biznes) modeli ilə həyata keçiriləcək.

“SOCAR Green” hazırda geotermal enerji sahəsində ABŞ-ın “Baker Hughes Co.” və SLB şirkətləri ilə əməkdaşlıq edir. Həmin şirkətlərlə sazişlər isə 2024-cü ilin noyabrında COP29 iqlim konfransı çərçivəsində imzalanıb. Sazişə əsasən “Baker Hughes” Azərbaycan hökuməti ilə ölkənin geotermal potensialının müəyyən edilməsi və qiymətləndirilməsi üzərində işləyir. SLB isə “SOCAR Green” tərəfindən Qarabağ bölgəsində perspektivli geotermal ərazilərin qiymətləndirilməsi üçün məsləhətçi kimi cəlb edilib.

Qeyd edək ki, Qarabağda çoxlu vulkanik fəaliyyət və isti bulaqlar mövcuddur. Həmin bulaqlarda su 100–150 dərəcə selsi ola bilər. Bu o deməkdir ki, ənənəvi buxar enerjisi və ya geoenerji, evlərin, istehsal obyektlərinin birbaşa qızdırılması, müxtəlif mövzular üçün potensial var. Artıq İstisu vadisi, Qaragöl və Zuar isti bulağı geotermal energetikanın inkişafı üçün əhəmiyyətli potensiala malik yerlər kimi müəyyən edilib və geoloji kəşfiyyat işlərin aparılmasına dair proqram hazırlanıb.

XQ