Z nəslinin seksə marağı yoxdur ARAŞDIRMA

Son illərdə aparılan beynəlxalq sosial araşdırmalar göstərir ki, cinsi davranışlar bütün dünyada dəyişir və bu dəyişimin mərkəzində xüsusilə gənc nəsil dayanır. Əgər XX əsrin ikinci yarısı “seksual inqilab” dövrü kimi xarakterizə olunurdusa, XXI əsrin ilk rübü artıq bir çox tədqiqatçılar tərəfindən “seks tənəzzülü” mərhələsi kimi qiymətləndirilir. 
Modern.az “DatingAdvice.com” və Kinsey İnstitutunun birgə hazırladığı yeni hesabata istinadən xəbər verir ki, Gen Z nəsli arasında cinsi təcrübəsi olmayanların payı əvvəlki nəsillərlə müqayisədə xeyli yüksəkdir.
Belə ki, Gen Z nümayəndələrinin təxminən 48 faizi heç vaxt cinsi əlaqədə olmadığını bildirib. Müqayisə üçün qeyd edilir ki, bu göstərici millenniallar arasında cəmi 26 faiz təşkil edir. Ümumilikdə isə ABŞ üzrə hər 5 yetkindən biri heç vaxt cinsi əlaqədə olmadığını deyir. 
Hesabatın diqqətçəkən məqamlarından biri də odur ki, bakirəlik göstəricisi cinslər arasında ciddi fərq göstərmir. Belə ki, kişilərin 23 faizi, qadınların isə 21 faizi cinsi təcrübəsinin olmadığını qeyd edib. Bu isə əvvəlki dövrlərlə müqayisədə sosial stereotiplərin zəiflədiyini və məsələyə yanaşmanın daha balanslı olduğunu göstərir.
Hint tətbiqinin nümayəndəsi Ley Roberts isə bildirir ki, “situationship” adlandırılan qeyri-müəyyən münasibətlərdən uzaqlaşma əslində müsbət haldır. Onun sözlərinə görə, bu, yaxınlıqdan imtina deyil, daha məqsədli və düşünülmüş münasibətlərə keçid deməkdir. Yəni gənclər münasibətlərdə təsadüfi axına deyil, uyğunluq və dəyər uyğunlaşmasına üstünlük verirlər.
Bu narahatlıq statistikada da əksini tapır. “Global Web Index”in araşdırmasına görə, Z nəslinin nümayəndələrinin təxminən 80 faizi son bir ildə tənhalıq hissi yaşadığını bildirib, hər 5 nəfərdən biri isə tez-tez özünü tənha hiss etdiyini deyir.
Nəticə etibarilə, Z nəsli arasında cinsi aktivliyin azalması sadəcə davranış dəyişikliyi deyil, daha geniş sosial və mədəni transformasiyanın göstəricisidir. Bu nəsil üçün münasibətlər artıq yalnız fiziki yaxınlıq üzərində qurulmur; burada seçim, şüurluluq və emosional uyğunluq daha ön plana çıxır. Bu isə gələcəkdə ailə, münasibət və sosial bağların necə formalaşacağı ilə bağlı yeni suallar yaradır.
ABŞ və Avropada aparılan genişmiqyaslı sorğular göstərir ki, 18–25 yaş arası gənclərin təxminən dörddə biri son bir il ərzində ümumiyyətlə cinsi əlaqədə olmayıb. Bu rəqəm 2000-ci illərin əvvəllərində eyni yaş qrupu üçün təxminən 10 faiz səviyyəsində idi. Yəni cəmi iki onillik ərzində sekslə məşğul olmayan gənclərin payı iki dəfədən çox artıb. Eyni zamanda, 18–30 yaş arası kişilərin yarıdan çoxunun subay olması da bu tendensiyanı gücləndirən əsas amillərdən biri kimi göstərilir. Bu, əvvəlki nəsillərlə müqayisədə rekord səviyyə hesab olunur.
Nəsillərarası müqayisə fərqin nə qədər dərin olduğunu daha aydın göstərir. Millenniallar, yəni 1980–1990-cı illərdə doğulanlar ildə orta hesabla 60–70 dəfə cinsi əlaqədə olurdu. Gen Z nümayəndələrində isə bu göstərici təxminən iki dəfə aşağıdır. Daha da maraqlısı odur ki, Gen X və “baby boomer” nəsillərində cinsi aktivlik daha erkən yaşlarda başlayırdı və ailə institutunun bir hissəsi kimi daha stabil şəkildə davam edirdi. 1960–70-ci illərdə baş verən seksual azadlıq dalğası, paradoksal olaraq, bugünkü açıq və informasiyalı dövrdən daha yüksək cinsi aktivliklə müşayiət olunurdu.