Icma.az
close
up
RU
Zəhərli dönər kabusu gəzir

Zəhərli dönər kabusu gəzir

Sherg.az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

AQTA hər yerdə ola bilmir, dönərxanalarda xaos hökm sürür

Ötən gün Şəmkir və Tovuz rayonlarında baş verən kütləvi zəhərlənmə hadisələri ictimai iaşə sektorunda qida təhlükəsizliyi sahəsində ciddi boşluqların mövcudluğunu bir daha göstərdi. Şəmkir rayonunda 20-dən çox, Tovuzun Əyyublu kəndində isə 5 nəfər dönərdən zəhərlənmə diaqnozu ilə xəstəxanaya yerləşdirilib. Hadisələrin səbəbləri hələ araşdırılsa da, görünən odur ki, bir çox iaşə müəssisələri sanitar-gigiyenik qaydaları və temperatur rejimini düzgün tətbiq etmir, istehlakçı sağlamlığını risk altına qoyur. Aidiyyəti qurumların və mütəxəssislərin xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, bəzi obyektlərdə çiy və bişmiş məhsulların ayrılmaması, düzgün saxlanmayan ət və tərəvəzlər, işçi heyətin gigiyena qaydalarına əməl etməməsi halları davam edir. Bu vəziyyət həm istehlakçılar, həm də ictimai sağlamlıq üçün ciddi təhlükə yaradır və məsuliyyətli sahibkarlıq anlayışının hələ də bəzi müəssisələrdə prioritet olmadığını ortaya qoyur.

Qeyd edək ki, Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) bir daha ictimai iaşə sahəsində çalışan sahibkarları qida təhlükəsizliyi qaydalarına ciddi əməl etməyə çağırıb. Agentlik bildirib ki, dönər üçün istifadə olunan ət mütləq baytarlıq-sanitariya ekspertizasından keçirilməli, məhsulun saxlanma və bişirilmə müddəti ciddi temperaturlarda həyata keçirilməli, sanitar-gigiyenik normalara riayət olunmalıdır: “Bildirilib ki, dondurulmuş çiy dönərin donunun açıldığı andan bişirilməyə başlanmasına qədər olan müddət ərzində məhsulun saxlanması və daşınması +1°C ilə +4°C temperatur intervalında həyata keçirilməli və həmin müddət ümumilikdə 8 saatdan artıq olmamalıdır. Qida məhsullarının hazırlanması, saxlanılması və təqdimatı zamanı sanitar-gigiyenik normalara riayət edilməli, xüsusilə temperatur rejiminin qorunması təmin olunmalıdır. Qida bloku təmiz saxlanılmalı, avadanlıqlar mütəmadi olaraq yuyulmalı və dezinfeksiya edilməlidir. Çarpaz çirklənmənin qarşısı alınmalıdır. Bunun üçün çiy və bişmiş məhsulların hazırlanma sahələri ayrılmalı, istifadə olunan alətlər və iş səthləri fərqləndirilməlidir. İşçi heyətin mütəmadi tibbi müayinələrdən keçməsi və şəxsi gigiyena qaydalarına əməl etməsi təmin olunmalıdır. Satış zamanı bişmiş dönərin temperaturu 65°S-dən aşağı olmamalıdır. Dönərlə birlikdə təqdim edilən sousların, mayonezin və tərəvəzlərin saxlanılma rejiminə ciddi nəzarət olunmalıdır. Çiy dönər bişirilməyə başlandığı andan etibarən 12 saat ərzində istifadə edilməlidir”.

AQTA həmçinin istehlakçılara da xəbərdarlıq edərək, dönər alarkən məhsulun hazırlanma şəraitinə, satıcıların gigiyena qaydalarına əməl etməsinə və ümumi sanitar vəziyyətə diqqət yetirmələrini tövsiyə edib: “Dönər hazırlayan şəxslər mütləq şəkildə birdəfəlik əlcək, qoruyucu geyim və baş örtüyündən istifadə etməli, həmçinin çarpaz çirklənmənin qarşısının alınması üçün həmin əlcəklə pul, ödəniş kartı, kassa aparatı, post terminalı və digər bu kimi əşyalara toxunmasına yol verilməməlidir. Dönər məhsulu hazırlandığı andan etibarən 1 saat ərzində istehlak olunmalıdır. Qaydalara əməl olunmaması istehlakçı sağlamlığı üçün ciddi risklər yarada bilər. İstehlakçılar ictimai iaşə obyektlərində həmin məqamlara xüsusi diqqət yetirməli, hər hansı uyğunsuzluq və ya gigiyenik norma pozuntusu aşkar etdikdə şikayətini bildirməlidir”. 

“Avropainfo” xəbər saytının baş redaktoru Ruslan Bəşirli sosial media hesabında bu məsələyə diqqət çəkib:  “Azərbaycanda dönərdən zəhərlənmək normal hadisədir. Həyat elə gətirdi ki, mən yaxın zamanlara qədər 3 il müddətində restoran-kafe sektorunda oldum. Həmin zaman mən Azərbaycanda dönərin hansı növ "ətdən" hazırlandığını gördüm və müştəri tələblərinə rəğmən qəti şəkildə dönər satmaqdan imtina etdim. Əziz dostlar, 2 manata dönər ola bilməz, mümkün deyil. Düzgün ətlə hazırlanmış dönərin porsiyasını 20 manatdan aşağı qiymətə satmaq sərf etmir. Dönər daha çox dananın bud və bel hissəsinin ətindən hazırlanmalıdır. Xüsusən də dananın bel hissəsinin ətinin qiymətinin nə qədər baha olduğunu hamımız bilirik. Azərbaycanda isə dönər son istifadə müddəti bitmiş, ölüm dəqiqələrini səbirsizliklə gözləyən qoca inəyin ətindən də deyil, "otxod"undan hazırlanır. Bu dönər adlandırılan "otxod"ların vaxtının keçməsi, xarab olması ehtimallarını özünüz düşünün”.


Qida təhlükəsizliyi üzrə ekspert, dosent Elsevər Fərzəliyev isə Sherg.az-a açıqlamasında deyib ki, dönərin təhlükəsizliyi üçün əsas amillər xammalın keyfiyyəti, düzgün saxlanma temperaturu, nisbi rütubətə əməl, düzgün bişirmə və sanitariya qaydalarıdır. Onun sözlərinə görə, dönərin inqridentlərinin toksiki maddələrlə zəngin olması zəhərlənmə ilə nəticələnir: 


“Dönərin əsas tərkib hissəsi ət olduğundan, onun saxlanma və emal rejimi insan sağlamlığı üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Ət düzgün saxlanmadıqda toksiki maddələr yığılır. Bu maddələr bişirildikdə tam parçalanmır və nəticədə insan orqanizmində zəhərlənmələrə səbəb ola bilər. Dönərin hazırlanmasında istifadə olunan digər məhsullar da təhlükə mənbəyidir. Dönərdə istifadə olunan “mayonez” və “ketçup” da toksiki maddələrin yaranmasında əsas amillərdəndir. Xüsusilə ketçup turşuluq səviyyəsinin yüksək olması səbəbindən, düzgün temperaturda saxlanmadıqda toksik maddə səviyyəsi zəhərlənmə həddinə çatır. Mayonez və ketçup kimi xammalların saxlanması +6°C-dən yüksək olmamalıdır. Həm isti, həm soyuq rejimdə məhsulların düzgün saxlanmaması, mikroorqanizmlərin sürətlə inkişafına və toksiki maddələrin artmasına səbəb olur. Məhsulların gah isti, gah soyuq şəraitdə saxlanılması xüsusilə təhlükəlidir. Mikroorqanizmlər istinin təsirindən inkişaf edir və daha da çoxalırlar. Nisbi nəmlik standartlara uyğun olmayanda da inqridentlər zəhərlənmə verə bilir. Dönər hazırlanarkən hazırlanma və saxlanma prosesi texniki şərtlərə uyğun aparılmalıdır. Azərbaycanda dönərxanaların fəaliyyətinə nəzarət edən yeganə qurum Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyidir (AQTA). Agentlik bütün ölkəyə gətirilən, istehsal olunan və ixrac olunan qida məhsullarının keyfiyyətini izləyir. Lakin bir çox hallarda Agentliyin göstəricisi ilə Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun apardığı yoxlamaların nəticəsində uyğunsuzluqlar aşkarana bilir” . 


Qismən də olsa, AQTA-nın məsuliyyət daşıdığını vurğulayan ekspert deyib ki, AQTA-nı qınamaq niyyətində deyil. Onun sözlərinə görə, ölkədə dönərxanaların sayı çox olduğu üçün AQTA hər dönərxanaya nümayəndə göndərə biləcək qədər işçi resursuna malik deyil: 

“Agentlik nümayəndələri kollegial qaydada ümumi qərarlar qəbul edir və dönərxanalardan standartlara əməl etmələrini tələb edir.

Lakin bəzi işbazlar öz bildikləri qaydada fəaliyyət göstərirlər”.


E.Fərzəliyev qeyd edib ki, zəhərlənmələrin qarşısını almağın əsas yolu maarifləndirmə və məlumatlılıqdır: 

“İnsanlar yedikləri qidanın tərkibinə diqqət etməli, xüsusilə uşaqları zərərli qidalardan qorumağa çalışmalıdırlar. Hər hansı xoşagəlməz qoxu varsa, məhsulu yeməkdən imtina etmək lazımdır. Bəzən dadlandırıcı əlavələr və göyərtilər qoxunu maskalaya bilər, lakin temperatur və saxlanma müddəti hələ də kritik amildir. Məsələn, çöldə 40°C istilik varsa, həmin şəraitdə hazırlanmış dönər 2 saat ərzində xarab ola bilər və təhlükəlidir”.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:159
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 22 Avqust 2025 04:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see363

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see303

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see301

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see301

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see296

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see277

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see277

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see277

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see262

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see256

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see255

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see251

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see250

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see249

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see244

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see242

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see232

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see228

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri