Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Zəlzələlərin artmasının səbəbləri AÇIQLANDI

Zəlzələlərin artmasının səbəbləri AÇIQLANDI

Icma.az, Cebheinfo portalına istinadən məlumat verir.

Amerikanın İqlim Tədqiqatları İnstitutunun alimləri iqlim dəyişikliyinin son altı ildə qasırğaların gücünü artırdığını müəyyən ediblər.

Tədqiqat “Environmental Research: Climate (ERC)” elmi jurnalında dərc olunub.

Mütəxəssislər 2019-2024-cü illərdə Atlantik okeanında baş verən fırtınaları təhlil ediblər. Ölçmələr göstərib ki, bu dövrdə fəlakətlər zamanı küləyin orta sürəti 29 km/saat (8 m/s) artıb.

2019-cu ildən bu günədək səkkiz fırtına - "Umberto", “Zeta” (2020-ci il), 2021-ci ilin "Sem v Larry", 2022-ci ilin "Erl", 2023-cü ilin "Franklin" və 2024-cü ilin "Rafael"i külək sürətini azı 40 km/saat artırıb. "Umberto" və "Zeta" maksimum 50 km/saat sürət əlavə edib.

Qırx qasırğa üçün isti dəniz suyu növbəti güc kateqoriyasına keçməyə imkan verib.

Bu ilin noyabr ayında tropik "Rafael" fırtınası da daxil olmaqla üç fırtınada iqlim amili küləyin sürətini bir anda iki kateqoriyaya artırıb.
Tədqiqatçıların fikrincə, son altı ildə öyrənilən fırtınaların 85 %-də müəlliflər bu təbii fenomenin gücündə iqlim dəyişikliyinin izlərini görüblər.

Əvvəlki araşdırmalar göstərib ki, iqlim dəyişikliyi qasırğaların daha da güclənməsinə və daha yavaş hərəkət etməsinə səbəb olub, nəticədə daha da çox yağış yağıb.

Marqlıdır, iqlim dəyişikliyi dəhşətli zəlzələlərlə səbəb ola bilər?

Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az”a açıqlama verən ekoloq Fikrət Cəfərov bildirib ki, zəlzələyə təsir göstərən əsas amillər Günəş və Yerin mantiyasında baş verən proseslərdir:

“Bildirim ki, bu iki prosesin bir-biri ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Onların verdiyi məlumatlar bir neçə elmi və siyasi hesabatlarda öz əksini tapır. 

Doğrudan da zamanla zəlzələlərin sayı artacaq.

Bu təbii proseslərin arasında fasilə də azalacaq. Ayda 2-3 dəfə belə fırtına və ya hansısa sel yağışları yağacaq. Bunu hamı bu gün təsdiq edir. 

Ancaq Azərbaycana birinci növbədə birbaşa təsir göstərən iki qlobal məsələ var. Biri şirin suyun qıtlığı, digəri isə Xəzərin səviyyəsinin azalmasıdır.
Ölkəmizdə yağışlar yağır, ancaq sel yağışlar imkan vermir ki, torpaq bu suyu udsun. Su sürətlə yer üstündən keçir və torpaq nəmlənməyə vaxt tapmır.

Üst qat 15-20 sm nəm olur. Şirin suyun əsas mənbələri yeraltı sulardır. Həmin bu leysan yağışlar yeraltı su mənbələrinin qidalanmasına imkan vermir. 

Ona görə bizdə bu həddindən çox böyük problemdir. Kürün səviyyəsi və yeraltı suların səviyyəsi aşağı düşür. COP29-da bütün bunlar müzakirə olunur. 

Azərbaycanın təşəbbüsü ilə Xəzər ölkələri, Qafqaz ölkələri, Mərkəzi Asiya ölkələri birlikdə sudan səmərəli istifadə ilə bağlı fikirlərini səsləndirirlər.  

İkinci qlobal problem Azərbaycan üçün Xəzərin səviyyəsinin azalmasıdır. Bu iki proses bir-biri ilə əlaqədardır. Xəzər gölünə suyun yığılma sahəsi birbaşa Rusiya ilə bağlıdır. 

Orada bir neçə il ard-arda qışda qar çox az yağır. Qar örtüyü, eləcə də yığıntılar, yağışların da sayı azalır. Beləliklə, suyun mənbəyi azalır. Azərbaycan özü bu problemi tək həll edə bilməz. Ümumiyyətlə, heç bir ölkə tək başına bu məsələni tək həll edə bilməz.

Fikirləşirəm ki, Xəzərlə bağlı ayrıca bəyannamə olmalıdır. Ölkələr birlikdə adaptasiya mexanizmi, hansısa layihələr həyata keçirərək onun təsirini azaltmaq imkanları yarada bilərlər”. 

Ekoloq qeyd edib ki, Günəş aktiv olanda zəlzələlər artır:

“Belə bir teoriya var ki, Xəzərin səviyyəsi birbaşa tektonik proseslərdən asılıdır. Su çox olanda yükü dibinə çoxaldır və dib aşağı düşür. 

Su azalandan sonra yenidən başlayır qaxmağa. Ancaq bu heç bir elmi əsasla təsdiqlənməyib, sadəcə fikirdir. Bununla bağlı ya ciddi elmi tədqiqatlar aparmaq lazımdır, ya da bu fikir yanlışdır. 
Zəlzələyə Günəş təsir edir. Deməli, Günəş aktiv olanda o həddindən çox plazmanı kosmosa atır. Bu zaman o plazma Yerin altındakı maqmaya təsir göstərir və onu aktivləşdirir.

Günəş aktiv olanda zəlzələlər də artır. Ancaq bu təbii prosesdir. Onun periodikası var. 11-12 ildən bir aktivləşir və zəlzələlər və vulkanların güclənməsinə səbəb olur”.

Əfsanə Rəcəb
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:249
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2024 15:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see282

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see274

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see269

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see265

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see263

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see259

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see249

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see244

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see229

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see219

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see218

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see208

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see206

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see205

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see202

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see202

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see198

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see196

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see190

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri