Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Zəlzələlərin artmasının səbəbləri AÇIQLANDI

Zəlzələlərin artmasının səbəbləri AÇIQLANDI

Icma.az, Cebheinfo portalına istinadən məlumat verir.

Amerikanın İqlim Tədqiqatları İnstitutunun alimləri iqlim dəyişikliyinin son altı ildə qasırğaların gücünü artırdığını müəyyən ediblər.

Tədqiqat “Environmental Research: Climate (ERC)” elmi jurnalında dərc olunub.

Mütəxəssislər 2019-2024-cü illərdə Atlantik okeanında baş verən fırtınaları təhlil ediblər. Ölçmələr göstərib ki, bu dövrdə fəlakətlər zamanı küləyin orta sürəti 29 km/saat (8 m/s) artıb.

2019-cu ildən bu günədək səkkiz fırtına - "Umberto", “Zeta” (2020-ci il), 2021-ci ilin "Sem v Larry", 2022-ci ilin "Erl", 2023-cü ilin "Franklin" və 2024-cü ilin "Rafael"i külək sürətini azı 40 km/saat artırıb. "Umberto" və "Zeta" maksimum 50 km/saat sürət əlavə edib.

Qırx qasırğa üçün isti dəniz suyu növbəti güc kateqoriyasına keçməyə imkan verib.

Bu ilin noyabr ayında tropik "Rafael" fırtınası da daxil olmaqla üç fırtınada iqlim amili küləyin sürətini bir anda iki kateqoriyaya artırıb.
Tədqiqatçıların fikrincə, son altı ildə öyrənilən fırtınaların 85 %-də müəlliflər bu təbii fenomenin gücündə iqlim dəyişikliyinin izlərini görüblər.

Əvvəlki araşdırmalar göstərib ki, iqlim dəyişikliyi qasırğaların daha da güclənməsinə və daha yavaş hərəkət etməsinə səbəb olub, nəticədə daha da çox yağış yağıb.

Marqlıdır, iqlim dəyişikliyi dəhşətli zəlzələlərlə səbəb ola bilər?

Mövzu ilə bağlı “Cebheinfo.az”a açıqlama verən ekoloq Fikrət Cəfərov bildirib ki, zəlzələyə təsir göstərən əsas amillər Günəş və Yerin mantiyasında baş verən proseslərdir:

“Bildirim ki, bu iki prosesin bir-biri ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Onların verdiyi məlumatlar bir neçə elmi və siyasi hesabatlarda öz əksini tapır. 

Doğrudan da zamanla zəlzələlərin sayı artacaq.

Bu təbii proseslərin arasında fasilə də azalacaq. Ayda 2-3 dəfə belə fırtına və ya hansısa sel yağışları yağacaq. Bunu hamı bu gün təsdiq edir. 

Ancaq Azərbaycana birinci növbədə birbaşa təsir göstərən iki qlobal məsələ var. Biri şirin suyun qıtlığı, digəri isə Xəzərin səviyyəsinin azalmasıdır.
Ölkəmizdə yağışlar yağır, ancaq sel yağışlar imkan vermir ki, torpaq bu suyu udsun. Su sürətlə yer üstündən keçir və torpaq nəmlənməyə vaxt tapmır.

Üst qat 15-20 sm nəm olur. Şirin suyun əsas mənbələri yeraltı sulardır. Həmin bu leysan yağışlar yeraltı su mənbələrinin qidalanmasına imkan vermir. 

Ona görə bizdə bu həddindən çox böyük problemdir. Kürün səviyyəsi və yeraltı suların səviyyəsi aşağı düşür. COP29-da bütün bunlar müzakirə olunur. 

Azərbaycanın təşəbbüsü ilə Xəzər ölkələri, Qafqaz ölkələri, Mərkəzi Asiya ölkələri birlikdə sudan səmərəli istifadə ilə bağlı fikirlərini səsləndirirlər.  

İkinci qlobal problem Azərbaycan üçün Xəzərin səviyyəsinin azalmasıdır. Bu iki proses bir-biri ilə əlaqədardır. Xəzər gölünə suyun yığılma sahəsi birbaşa Rusiya ilə bağlıdır. 

Orada bir neçə il ard-arda qışda qar çox az yağır. Qar örtüyü, eləcə də yığıntılar, yağışların da sayı azalır. Beləliklə, suyun mənbəyi azalır. Azərbaycan özü bu problemi tək həll edə bilməz. Ümumiyyətlə, heç bir ölkə tək başına bu məsələni tək həll edə bilməz.

Fikirləşirəm ki, Xəzərlə bağlı ayrıca bəyannamə olmalıdır. Ölkələr birlikdə adaptasiya mexanizmi, hansısa layihələr həyata keçirərək onun təsirini azaltmaq imkanları yarada bilərlər”. 

Ekoloq qeyd edib ki, Günəş aktiv olanda zəlzələlər artır:

“Belə bir teoriya var ki, Xəzərin səviyyəsi birbaşa tektonik proseslərdən asılıdır. Su çox olanda yükü dibinə çoxaldır və dib aşağı düşür. 

Su azalandan sonra yenidən başlayır qaxmağa. Ancaq bu heç bir elmi əsasla təsdiqlənməyib, sadəcə fikirdir. Bununla bağlı ya ciddi elmi tədqiqatlar aparmaq lazımdır, ya da bu fikir yanlışdır. 
Zəlzələyə Günəş təsir edir. Deməli, Günəş aktiv olanda o həddindən çox plazmanı kosmosa atır. Bu zaman o plazma Yerin altındakı maqmaya təsir göstərir və onu aktivləşdirir.

Günəş aktiv olanda zəlzələlər də artır. Ancaq bu təbii prosesdir. Onun periodikası var. 11-12 ildən bir aktivləşir və zəlzələlər və vulkanların güclənməsinə səbəb olur”.

Əfsanə Rəcəb
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:260
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 21 Noyabr 2024 15:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see338

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see320

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see315

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see298

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see294

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see291

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see282

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see274

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see263

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see258

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see247

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see245

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see241

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see237

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see230

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see221

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see219

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see216

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see215

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri