Zəngilanın qayıdışı: tarixin yenidən yazıldığı gün

20 oktyabr tarixi Azərbaycanın müasir tarixində mühüm əhəmiyyətə malik günlərdən biridir. 2020-ci ilin bu günündə, 44 günlük Vətən müharibəsinin gedişində, Azərbaycan Ordusu Zəngilan şəhərini və rayonun bir sıra kəndlərini işğaldan azad etmişdir. Bu hadisə yalnız hərbi baxımdan deyil, siyasi, mənəvi və strateji cəhətdən də böyük dönüş nöqtəsi olmuşdur. Otuz ilə yaxın bir müddət ərzində düşmən tapdağında qalan Zəngilan torpaqları bu qələbə ilə yenidən Azərbaycan xalqının qürur mənbəyinə çevrildi.

1993-cü ilin oktyabrında Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunan Zəngilan rayonu 27 il müddətində viran qoyulmuş, əhalisi isə öz doğma yurdlarından didərgin salınmışdır. Lakin Azərbaycan xalqı bu torpaqlardan heç vaxt əl çəkmədi və Zəngilanın azad olunması dövlətin strateji hədəflərindən biri olaraq qalmaqda idi. 2020-ci ildə başlanan və xalq arasında İkinci Qarabağ müharibəsi kimi tanınan Vətən müharibəsi nəticəsində bu hədəf gerçəkləşdi.

Zəngilanın azad olunması təkcə bir şəhərin düşməndən geri alınması deyildi, bu, Azərbaycan xalqının əzminin, birliyinin və haqq mübarizəsinin təntənəsi idi. 20 oktyabr 2020-ci ildə Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyev xalqa müraciət edərək Zəngilan şəhərinin və digər yaşayış məntəqələrinin işğaldan azad olunduğunu elan etdi. Bu xəbər ölkə ərazisində böyük sevinc və iftixar hissi ilə qarşılandı. Həmin tarix artıq milli təqvimimizdə xüsusi yer tutur.

Azadlıqdan dərhal sonra Zəngilan rayonunda genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərinə start verildi. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə həyata keçirilən "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində ilk pilot layihə məhz Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində icra olundu. Bu kənd "ağıllı kənd" konsepsiyasına uyğun şəkildə yenidən quruldu və burada müasir kənd təsərrüfatı, alternativ enerji, rəqəmsal infrastruktur və sosial xidmətlər sistemi tətbiq olundu. Bu layihə Azərbaycanın postmünaqişə dövründəki bərpa modelinin nümunəsi kimi dəyərləndirilir.

Zəngilan rayonunda infrastrukturun yenidən qurulması məqsədilə yollar, elektrik və su xətləri, məktəblər, xəstəxanalar, mədəniyyət mərkəzləri inşa edilir. 2023-cü ildə istismara verilən Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bölgənin strateji əhəmiyyətini daha da artırmaqla yanaşı, azad olunmuş ərazilərin dünyaya inteqrasiyasını təmin edən mühüm nəqliyyat qovşağına çevrilmişdir.

Rayona köç prosesləri artıq başlamışdır və bu köç təkcə fiziki deyil, həm də mənəvi bir qayıdışdır. Yurd həsrəti ilə yaşayan insanlar öz doğma torpaqlarına dönür, yeni həyat qurur və dağıdılmış kəndlərə yenidən həyat bəxş edirlər. Bu, həm dövlətin iradəsi, həm də xalqın vətən sevgisi ilə mümkün olmuşdur.

20 oktyabr Zəngilan şəhərinin azad olunması günü artıq hər il xüsusi qeyd olunur. Bu gün təkcə keçmişin yad edilməsini deyil, həm də gələcəyə olan inamı simvolizə edir. Zəngilan indi azaddır, yenidən qurulur və qayıdan sakinləri ilə birlikdə dirçəlir. Bu dirçəliş Azərbaycanın iqtisadi gücünün, sosial siyasətinin və milli həmrəyliyinin bariz nümunəsidir.

Bu gün Zəngilan torpaqları üzərində yenidən qurulan həyatlar, salınan yollar, tikilən məktəblər, bərpa olunan tarixi abidələr göstərir ki, bu zəfər yalnız bir torpaq uğrunda deyil, həm də milli kimlik və gələcək nəsillərin firavanlığı uğrunda qazanılmışdır. Azərbaycanın azad olunmuş hər qarış torpağı kimi, Zəngilan da gələcəkdə ölkənin inkişaf etmiş, müasir və mədəni regionlarından birinə çevriləcəkdir. Bu dönüşün təməlində isə 20 oktyabr tarixinin yazdığı şanlı Zəfər durur.

Rövşən ƏHMƏDOV

YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədri