Zukerberqin gizli sığınacağı ortaya çıxdı: “Qiyamət ssenarisi” gerçək olurmu?

Tikinti icazələrində bu sahələr “zirzəmi” olaraq göstərilsə də, qonşular “sığınacaq” və ya “yarasa mağarası” kimi təsvir ediblər

Süni intellektin gələcəyi ilə bağlı narahatlıqlar bu “qiyamətə hazırlıq” iddialarını yenidən gündəmə gətirib. Bəzi mütəxəssislər bu qorxuların şişirdildiyini desələr də, milyarderlərin “fəlakət sığortası” adlandırdıqları tədbirləri sürətlə davam edir.

Sherg.az xəbər verir ki, “Facebook”un qurucusu Mark Zukerberq 2014-cü ildən bəri Havay adalarından Kauai adasında yerləşən 1.400 dönümlük torpağını inkişaf etdirir.

BBC-nin məlumatına görə, bu mülkdə müstəqil enerji və qida mənbələrinə sahib təhlükəsiz yeraltı sığınacaq mövcuddur. Layihədə çalışan işçilərin məxfilik müqaviləsi imzaladığı, torpağın ətrafına isə insanların baxışını məhdudlaşdırmaq üçün iki metr hündürlüyündə divar çəkildiyi bildirilir.

“Wired” jurnalı yazır ki, bu tədbirlər layihənin ictimaiyyətin gözündən uzaq saxlanılması məqsədilə görülüb.

Zukerberq bu iddiaları inkar edir. O, keçən il verdiyi açıqlamada təxminən 460 kvadratmetr sahənin “zirzəmi tipli kiçik bir sığınacaq” olduğunu bildirib.

Lakin onun Palo Altoda 11 qonşu evi daha satın alması ilə bağlı xəbərlər yenidən gündəmə gəlib. Tikinti icazələrində bu sahələr “zirzəmi” kimi göstərilsə də, qonşular The New York Times-a açıqlamalarında bu yerləri “sığınacaq” və ya “yarasa mağarası” kimi təsvir ediblər.

Zukerberq bu məsələdə tək deyil. “LinkedIn”in qurucusu Reid Hoffman “qiyamət sığortası” adlandırdığı hazırlıqlardan danışaraq, texnologiya milyarderlərinin təxminən yarısının bu cür planlara sahib olduğunu deyib. O, bu planların çoxunun Yeni Zelandiya mülklərini əhatə etdiyini də əlavə edib.

Hoffmanın sözlərinə görə, “Yeni Zelandiyada ev almaq” artıq Silikon Vadisində bir növ şifrə halını alıb.

Bu hadisələr texnologiya elitlərinin mümkün müharibə, ekoloji çöküş və ya qlobal sabitliksizlik ehtimallarına qarşı hazırlıq görüb-görmədiklərini yenidən gündəmə gətirir. Süni intellektin sürətlə inkişafı da bu narahatlıqları artırır.

“OpenAI”nin qurucularından İlya Sutskeverin “ümumi süni intellekt” (AGI) inkişaf etdirilməzdən əvvəl şirkətin aparıcı tədqiqatçıları üçün sığınacaq inşa edilməli olduğunu söylədiyi iddia edilir.

“OpenAI”nin baş direktoru Sam Altman 2024-cü ildə “AGI insanların düşündüyündən çox daha yaxın” olduğunu bildirmişdi. “Google DeepMind”ın qurucusu Demis Hassabis 5–10 illik bir zaman çərçivəsi təxmin edərkən, “Anthropic” şirkətinin qurucusu Dario Amodei texnologiyanın 2026-cı ildə ortaya çıxa biləcəyini qeyd edib.

Lakin bu proqnozlarla yanaşı, eyni dövrdə milyarderlərin sığınacaq yatırımlarını sürətləndirməsi də diqqət çəkir. Texnologiya dairələrində bu iki hadisə tez-tez birlikdə xatırlanır: süni intellekt inqilabına doğru gedirik, yoxsa fəlakət ssenarisinə hazırlaşırıq?

Southampton Universitetinin Kompüter elmləri professoru Dame Vendi Hall BBC-yə deyib: “Süni intellekt insan zəkasına yaxınlaşmaqdan hələ çox uzaqdadır.”

“Cognizant” şirkətinin texnologiya direktoru Babak Hojat isə bildirib: “Süni intellekt inqilab deyil, uzunmüddətli bir təkamül prosesidir.”

Kembric Universitetindən Neil Laurens isə deyib: “Ümumi süni intellekt anlayışı səhvdir; əsas risklər bu şişirdilmiş təsvirin kölgəsində qalır.”

Hojat əlavə edib ki, “Böyük dil modelləri nə bildiklərini bilmir; maşınlar insan şüurundan hələ çox uzaqdadır.”

Süni intellektlə bağlı narahatlıqlar yalnız texnologiya nəhəngləri ilə məhdudlaşmır.

ABŞ-nin keçmiş prezidenti Co Bayden 2023-cü ildə imzaladığı fərmanla süni intellekt inkişaf etdiricilərini təhlükəsizlik testlərinin nəticələrini federal qurumlarla paylaşmağa məcbur etdi.

Donald Tramp isə bu qaydanı “yeniliyə maneə” kimi dəyərləndirərək qismən ləğv etdi.

Böyük Britaniya da həmin il Süni İntellekt Təhlükəsizliyi İnstitutunu yaradaraq potensial riskləri araşdırmağa başladı.

Bütün bu müzakirələrə baxmayaraq, dünyanın ən varlı insanları öz tədbirlərini görməkdə davam edirlər.

Bir təhlükəsizlik əməkdaşı BBC-yə bildirib: “Həqiqi bir böhran anında ilk refleksimiz işəgötürənimizin sığınacağını ələ keçirmək olar” — bu da planların yalnız məhdud fayda verə biləcəyini göstərir.

Kaliforniya mərkəzli IV.AI şirkətinin baş direktoru Vins Linç “AGI möhtəşəm bir marketinq ideyasıdır” deyərək əlavə edib: “Bu, iki il ərzində baş verəcək bir şey deyil; böyük hesablama gücü və insan yaradıcılığı tələb edir.”

Bəzi mütəxəssislərin fikrincə, texnologiya nəhənglərinin fəlakət ssenarilərinə bu qədər fokuslanması süni intellektin təqdim etdiyi imkanları kölgədə qoyur.