15 Avropa ölkəsi hərbi sərmayəni 720 milyard dollara çatdıra bilər Bloomberg

Aparıcı Avropa ölkələri Rusiyanın Ukraynaya qarşı təcavüzünə qarşı, habelə Donald Trampın prezidentliyi dövründə Amerikanın dəstəyinin mümkün azalmasına görə müdafiə xərclərini iki dəfə artırmalı ola bilər.

Bu barədə Qaynarinfo "Bloomberg”ə istinadən xəbər verir.

Corc Ferqyusonun başçılıq etdiyi "Bloomberg Intelligence" analitikləri yazır ki, Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının (NATO) 15 ən böyük Avropa üzvü hərbi sərmayəni ildə 340 milyard dollar artırmalı və onu 720 milyard dollara çatdırmalı ola bilər.

Seçki kampaniyası zamanı Tramp ABŞ-ın Avropa ilə təhlükəsizlik əlaqələrini məhdudlaşdıracağını söyləyib və ilk müddətində NATO sammiti zamanı Tramp müttəfiqlər xərcləri artırmasa, hərbi ittifaqdan çıxacağı ilə hədələyib.

"Rusiyanın təcavüzü artıq Avropada artan müdafiə xərclərinə təkan verib. Ancaq Ukraynanı dəstəkləmək, Moskvanın geniş miqyasda aqressiv regional mövqeyinə qarşı çıxmaq və Çinlə dərinləşən strateji rəqabəti həll etmək üçün daha çox şey tələb oluna bilər", deyə Ferqyuson yazıb.

Hesabat Avropa Mərkəzi Bankının keçmiş prezidenti Mario Draqinin üzv dövlətlər daha çox sərmayə hesabına regionun məhsuldarlığını artırmaq üçün cəld hərəkət etməsələr, Avropa İttifaqında "yavaş ölüm sancıları” barədə xəbərdarlıq etdiyi bir vaxtda verilir. Onun sözlərinə görə, Avropa regionun fundamental dəyərlərinin itməməsi üçün müdafiə sənayesi imkanlarını genişləndirməli olacaq.

Hesabata görə, Avropa təcili olaraq quru qoşunları üçün döyüş tanklarına, artilleriya qurğularına və piyada döyüş maşınlarına, həmçinin tankerlər, nəqliyyat təyyarələri və sualtı qayıqları "ovçuları” kimi dəstək təyyarələrinə ehtiyac duyur.

Analitiklərin yazdığına görə, artan xərclərdən faydalana biləcək şirkətlərə "Leonardo SpA", "Airbus SE", "BAE Systems Plc." və "Rolls Royce Holdings Plc." daxildir.

Soyuq müharibənin bitməsindən sonra onilliklər ərzində maliyyələşdirmənin dayandırılmasından sonra bu miqyasda yenidən silahlanma qitədə on ildən çox vaxt apara bilər, çünki podratçıların borcları artıb, aerokosmik və müdafiə təchizat zəncirləri artıq uzanır.

Bununla belə, regionun kiçik müdafiə sənayesi bazası çox güman ki, qısa və orta müddətli dövrdə lazım olan hər şeyi təmin edə bilməyəcək.

"Avropalılar bəzi xərc prioritetlərinə yenidən baxmalı ola bilər, çünki onların büdcələrinin bir çoxu artıq təhlükə altındadır, lakin təhlükənin miqyası elədir ki, onlar bunu görməzlikdən gələ bilməzlər”, deyə Ferqyuson müsahibəsində bildirib.

Nizami Bağırov