20 il əvvəlin dərslikləri istifadə olunur: Informatika fənni niyə zamanla uyğunlaşmır?

"Azərbaycan məktəblərində informatika fənninin tədrisi hələ tam şəkildə müasir tələbləri qarşılamır, amma son illərdə müəyyən irəliləyişlər olub. Əvvəllər vəziyyət daha bərbad idi. Artıq informatika ibtidai sinifdən başlayaraq proqramda yer alır və bu, uşaqlarda texnoloji düşüncənin ilkin formalaşmasına kömək edir. Bəzi məktəblərdə şagirdlər ofis proqramlarını, internet istifadəsini, alqoritmik düşüncə üsullarını öyrənirlər ki, bu da rəqəmsal bacarıqların inkişafına diqqətin göstəricisidir".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Rizvan Fikrətoğlu deyib. 
"Elm və Təhsil Nazirliyi ilə yanaşı, “Kod Akademiyası”, “Kodla” kimi özəl layihələr informatika fənninin praktiki istiqamətə yönəlməsinə dəstək verir və bu, yeni proqramların və layihələrin yaranmasına səbəb olur. Bununla belə, çatışmazlıqlar çoxdur. Bir çox məktəblərdə istifadə olunan dərsliklər köhnə mövzular üzərində qurulub, məsələn, “Paint” və “Word 2007” kimi proqramlar öyrədilir, halbuki dünya artıq kodlaşdırma, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik mərhələsinə keçib".
O bildirib ki, bəzi informatika müəllimlərinin özlərinin də müasir proqramlaşdırma dilləri və texnologiyalar üzrə bilikləri məhduddur:
"Kənd və rayon məktəblərində kompüter texnikası köhnədir, bəzən ümumiyyətlə yoxdur və internet zəifdir. Fənn çox vaxt nəzəri xarakter daşıyır, praktiki deyil və şagirdlər real proqramlaşdırma ilə məşğul olmurlar. Dərsliklər beynəlxalq standartlara uyğun yenilənməli, müəllimlərin mütəmadi ixtisasartırma kurslarına cəlb olunması təmin edilməli və məktəblərdə texniki şərait, xüsusilə kəndlərdə, yaxşılaşdırılmalıdır. Tədris prosesi daha praktiki olmalı, robot texnikası, kodlaşdırma və startap layihələri kimi sahələr dərslərə daxil edilməlidir".
Ekspert deyib ki, Çin modelinə baxdıqda görürük ki, orada 1-ci sinifdən uşaqlara süni intellekt və kodlaşdırma öyrədilir, robot hərəkəti, oyun kodlaşdırması və alqoritmik düşüncə kimi sahələr dərs proqramına daxildir:
"Dərslər milli süni intellekt strategiyasına əsasən hazırlanır, müəllimlər xüsusi təlimlərə göndərilir və məktəblər rəqəmsal laboratoriyalarla təmin olunur. Azərbaycanda isə süni intellekt anlayışı informatika dərslərində, demək olar ki, yoxdur, yalnız bəzi STEAM mərkəzlərində və pilot layihələrdə tətbiq olunur. Əksər məktəblərdə tədris hələ də “Word”, “Excel” və “PowerPoint” səviyyəsində qalır. Uşaqlarda kreativ və analitik düşünmə inkişaf etdirilsə də, süni intellekt, data analitika və kodlaşdırma kimi mövzular yalnız yuxarı siniflərdə başlanır və o da səthi səviyyədə olur. Kənd məktəblərində isə bəzi hallarda hələ də kompüter yoxdur. Nəticə olaraq, əgər Çin 100 faiz texnoloji səviyyəyə çatıbsa, biz hələ 30 faiz mərhələsindəyik və yolun yarısına belə gəlməmişik. Amma düzgün təhsil siyasəti, müəllim hazırlığı və infrastruktur yatırımı ilə 5-7 il ərzində bu fərqi aradan qaldırmaq mümkündür".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az