2026 cı ildə nəsli kəsilmək təhlükəsi ilə üzləşən 10 it cinsi

İtlərin məşhur cinsləri insanların onlara marağının sürətlə azalması səbəbindən tamamilə yox olmaq təhlükəsi ilə üzləşib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “The Scotsman” yazıb.

Balaca itlər axtaran insanların sayı rekord həddə çatsa da, onların əksəriyyəti eyni cinslərə və ya labradudl kimi “dizayner itlərə” üstünlük verir. Nəticədə əsrlər boyu Britaniya həyatının bir hissəsi olmuş cinslər – işçi teriyerlərdən tutmuş sahilyanı ov itlərinə qədər – sürətlə yoxa çıxır.

“Royal Kennel Club” təşkilatı onları rəsmi olaraq nəsli təhlükə altında olan yerli cinslər siyahısına daxil edib.

Risk zonasına düşən 10 cinsin tam siyahısı aşağıdadır.

Blaqaund

Bu uzunqulaq it əvvəlcə güclü iybilmə qabiliyyətinə görə ov üçün yetişdirilib. Sonralar polis bölmələri itkin düşmüş şəxsləri kilometrlərlə məsafədən qoxu vasitəsilə axtarmaq üçün onlardan istifadə edib. Buna baxmayaraq, 2025-ci ildə cəmi beş qeydiyyat qeydə alınıb. Bu isə son on ildə populyarlığın 90,6 faiz azaldığını göstərir.

Otterhaund

Bu cins XIX əsrin birinci yarısında İngiltərənin şimal-qərbində yaranıb. Son dərəcə nadir su samuru ovçusu olan bu cinsin dünya üzrə populyasiyası təxminən 600 fərddir. Ötən il Böyük Britaniyada cəmi 10 yeni bala qeydiyyata alınıb.

Sasseks-spaniyel

Bu cins ilk dəfə 1795-ci ildə Sasseks qraflığında rəsmi şəkildə təsvir edilib və klamber-spaniyelin yaxın qohumu hesab olunur. Bu itlərin vəziyyəti olduqca narahatedicidir: ötən il cəmi 15 qeydiyyat qeydə alınıb.

Buruq tüklü retriver

Labrador və qızılı retriverlərin yaxın qohumu olan bu buruq tüklü it insanların sevgisi uğrunda rəqabətdə onlara uduzur. Ötən il cəmi 25 bala qeydiyyata alınıb, cinsə ümumi marağın son on ildə azalması isə 69,9 faiz təşkil edib.

Yumşaq tüklü buğda teriyeri

Bu kədərli siyahıdakı yeganə teriyer cinsidir. Son 10 ildə bu cinsə tələbat 71,8 faiz azalıb: qeydiyyata alınan itlərin sayı 326-dan cəmi 92-yə düşüb.

Bobteyl və ya qədim ingilis çoban iti

Milyonlarla insanın “Dulux” boya reklamından tüklü it kimi xatırladığı bu cins Britaniya itçiliyinin əsl simvollarından biridir. Lakin məşhur statusu belə cinsi qoruya bilməyib – ötən il reyestrdə cəmi 218 bala qeydə alınıb.

Uzun tüklü kolli

Şotlandiyanın çoban iti olan bu cins dünya kinematoqrafiyasına əfsanəvi Lassini bəxş edib. Buna baxmayaraq, gözlənilmədən nəzarət altında saxlanılan cinslər siyahısına düşüb. Cins üzrə göstəricilər iki dəfə azalıb və yeni qeydiyyatların sayı cəmi 345 olub.

Dalmatin

101 xallı it haqqında “Disney” klassikasının ulduzu da insanların marağını itirir. Son on ildə dalmatinlərə maraq 32 faiz azalıb və cəmi 743 qeydiyyat qeydə alınıb. Pandemiyanın pik ili olan 2021-ci illə müqayisədə isə (1662 it) azalma 55 faizdən çoxdur.

İrlandiya su spanieli

İrlandiyanın doqquz yerli it cinsindən biri olan bu cins vətənində “bataqlıq iti” adı ilə tanınır. Son 10 ildə cins 42 faiz geriləyib: göstəricilər 2016-cı ildəki 69 baladan 2025-ci ildə 40-a düşüb.

Greyhound

Bu zərif tazıları Britaniya parklarında tez-tez görmək mümkün olsa da, onların əksəriyyəti qeydiyyatdan keçmiş cins itlər deyil, xilas edilmiş yarış itləridir. Cins uzun müddətdir risk zonasındadır və populyarlığı 75,6 faiz azalıb: 2016-cı ildəki 41 baladan 2025-ci ildə cəmi 10 qeydiyyata qədər.

Aydın