2033 cü ilə qədər süni intellekt... ŞOK PROQNOZ

Süni intellekt iqtisadiyyatları dəyişdirir. Həmçinin, yeni imkanlar yaradır, eyni zamanda yeni risklərə, xüsusən də bərabərsizliyi artıra biləcək risklərə gətirib çıxarır.

News24.az bildirir ki, süni intellektin bazar dəyərinin 2033-cü ilə qədər 4,8 trilyon dollara çatacağı və rəqəmsal transformasiyada əsas gücə çevriləcəyi gözlənilir. Bazar dəyərinin bu səviyyəyə çatması ilə süni intellektin əşyaların internetini, blokçeyn və elektrik vasitələrini geridə qoyaraq ən böyük bazar dəyərinə malik texnologiya sahəsinə çevriləcəyi proqnozlaşdırılır.

Süni infrastruktur və təcrübəyə çıxış bir neçə iqtisadiyyatda cəmləşib. Başda ABŞ və Çin olmaqla 100 şirkət qlobal korporativ Ar-Ge xərclərinin 40 faizini təşkil edir.

Apple, Nvidia və Microsoft kimi aparıcı böyük texnologiya şirkətləri bütün Afrika qitəsinin ümumi daxili məhsuluna bərabər olan təxminən 3 trilyon dollarlıq bazara nəzarət edirlər.

UNCTAD xəbərdarlıq edir ki, milli və institusional səviyyələrdə bazar hökmranlığı texnoloji bölünmələri genişləndirə və bir çox inkişaf etməkdə olan ölkələri süni intellektin faydalarını əldən vermək riski ilə üz-üzə qoya bilər.

Əsasən Qlobal Cənubda olan 118 ölkə süni intellekt işlərində iştirak etmir.

Hesabata görə, süni intellektin dünya üzrə peşələrin 40 faizinə təsir göstərərək məhsuldarlığı artıra biləcəyi təxmin edilir. Lakin bu vəziyyət həm də bu işlərdə işçilərin yerdəyişməsi ilə bağlı narahatlıq yarada bilər.

İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə qeyri-bərabərliyin artması və aşağı qiymətli əməyin rəqabət üstünlüyü azala biləcəyi riski var, çünki işçi qüvvəsi süni intellektə əsaslanan avtomatlaşdırmanın üstünlüklərindən mənfi təsirlənir.

Əsasən Qlobal Cənubda yerləşən 118 ölkə hazırda süni intellekt inkişaflarından məhrumdur.

Buna görə də UNCTAD daha güclü beynəlxalq əməkdaşlığa, bərabərliyə, şəffaflığa və qlobal fəaliyyətə çağırır ki, bu da AI tənzimlənməsi və etik çərçivələr formalaşdıqca inkişaf etməkdə olan ölkələri müzakirələrə daxil etmək üçün ümumi faydaları prioritetləşdirir.

Səma