270 manat, yoxsa “qara mühasibat”? “Həmin şəxslərin gəliri ümumiyyətlə yoxdur”

“Vətəndaşların aylıq gəlirlərinin aşağı həcmdə olmasında “qara mühasibatlıq” amilinin payı böyükdür. Hamı bilir ki, Azərbaycanda kölgə iqtisadiyyatı var".

Bu sözləri "Yeni Sabah"a hüquqşünas Əkrəm Həsənov deyib.

O bildirib ki, son illər Dövlət Vergi Xidməti bu kimi hallarla bağlı müəyyən tədbirlər görür: pizza hut

“Əlbəttə, vətəndaşların aylıq gəlirlərinin aşağı həcmdə olmasında “qara mühasibat” amilinin payı böyükdür. Hamı bilir ki, Azərbaycanda kölgə iqtisadiyyatı var. Xüsusən, özəl şirkətlər vergidən yayınmaq üçün maaşları az göstərir, yaxud ümumiyyətlə maaş yazmırlar. Yəni əməkdaşlar qeyri-rəsmi formada işləyir.

Bu halda, rəsmi statistikaya görə, həmin şəxslərin gəliri ümumiyyətlə yoxdur. Onlar yaşayış minimumundan az vəsait əldə edirlər.

Amma son illərdə kölgə iqtisadiyyatına qarşı mübarizə güclənib. Bu hallarla bağlı Dövlət Vergi Xidməti müəyyən tədbirlər görür”.

Qeyd edək ki, Dövlət Statistika Komitəsinin son açıqlamalarına əsasən, Azərbaycanda 2024-cü ildə əhalinin 13,2 faizi yaşayış minimumundan (270 manat) az gəlirlə yaşayıb. 26,7 faiz cəmi 270–340 manat arasında gəlir əldə edib. Rəsmi rəqəmlərə görə, əhalinin 33,8 faizi də 380-600 manat arası gəlirlə yaşayır.

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 192-ci maddəsinə əsasən, Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən işəgötürən tərəfindən fiziki şəxslərin hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsinə görə fiziki şəxslər 1.000 manatdan 2.000 manatadək, vəzifəli şəxslər 3.000 manatdan 5.000 manatadək, hüquqi şəxslər isə 20.000 manatdan 25.000 manatadək məbləğdə cərimə edilir.

Cinayət Məcəlləsinin 162-ci maddəsinə əsasən isə, əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən işçilərin hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsinə görə Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulmuş qaydada əmək müqaviləsi (kontraktı) hüquqi qüvvəyə minmədən xeyli sayda işçilərin hər hansı işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsinə cəlb edilməsi 7.000 manatdan 10.000 manatadək miqdarda cərimə və ya iki ilədək müddətə islah işləri və ya iki ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya iki ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılır. Eyni əməllər təkrar törədildikdə üç ilədək müddətə azadlığın məhdudlaşdırılması və ya üç ildən yeddi ilədək müddətə azadlıqdan məhrumetmə tətbiq olunur.

Nazim Hacıyev