38 ZAVODDAN 21 i “VURULUB”... Rusiyanın 57 regionunda yanacaq qıtlığı yaranıb

Neft emalının taleyi Ukrayna PUA-larından asılı vəziyyətə düşüb

Dünyanın Yanacaq Doldurma Məntəqəsi kimi tanınan Rusiya xaricdən yanacaq alışını dəfələrlə artırmağa məcbur olsa da, ölkədəki benzin qıtlığını aradan qaldırmaqda acizdir. Günbəgün yanacaq növbələrinin artdığı, benzin satışına məhdudiyyət qoyulduğu, YDM-ləri bağlanan regionların sayı artır.

“AzPolitika” xəbər verir ki, BBC-nin məlumatına görə, Ukraynanın Rusiya neft emalı zavodlarına endirdiyi zərbələr nəticəsində Rusiyanın ən azı 57 regionu yanacaq təchizatında fasilələrlə üzləşib. Problemlər ilk növbədə müstəqil YDM-lərdə qeydə alınıb.

“Bloomberg”-in məlumatına görə isə hücumlar Rusiyadakı hər üçüncü neft emalı zavoduna təsir edib. Neft Emalı Zavodlarına avqustda ən azı on dörd, sentyabrda səkkiz, oktyabrın ilk ongünlüyündə isə daha dörd hücum qeydə alınıb. Avqust və sentyabr aylarında ixrac yönümlü olanlar da daxil olmaqla ən azı on neft emalı zavodu qismən və ya tamamilə bağlanıb.

BBC-nin məlumatına görə, yanvar ayından Ukrayna pilotsuz təyyarələri ölkənin 38 ən böyük neft emalı zavodundan 21-nə hücum edib ki, bu da bütün 2024-cü ilin göstəricisindən 48% çoxdur.

“Reuters”-in məlumatına görə, avqust ayında Rusiya neft emalı zavodlarının ilkin gücündə dayanma müddəti 23%-ə yüksələrək rekord həddə çatıb və sentyabrda daha da artıb. Oktyabr ayında neft emalının həcmi sutkada 4,86 milyon barrelə (iyul ayı ilə müqayisədə demək olar ki, 10% aşağı) düşüb və son beş ilin ən aşağı səviyyəsinə çatıb.

Karnegi Berlin Mərkəzinin Rusiya və Avrasiya üzrə baş elmi işçisi Sergey Vakulenkonun sözlərinə görə, Rusiya neft emalı zavodlarının məhsuldarlığı iyulun pikindən bəri təxminən 10% azalıb.

Vakulenko qeyd edir ki, vəziyyət pisləşərsə, Rusiya hakimiyyətinin yanacaq sərfiyyatına məhdudiyyətlər tətbiq etməkdən tutmuş benzin üçün müvəqqəti olaraq ekoloji standartları yumşaltmağa qədər bir neçə variant işə salınacaq. Ekspert hesab edir ki, böhranın inkişafı Ukraynanın hücumlarının intensivliyindən və Kiyevin istehsal gücündən asılı olacaq: “Ukrayna nə qədər PUA istehsal edə bilər, onları nə qədər tez-tez və hansı miqyasda buraxa bilər? Həmçinin, bundan sonra da neft emalına diqqət yetirəcək, yoxsa başqa hədəflər seçəcək?”

Yanacağın emalının azalması və son 14 ilin maksimal həddinə çatan benzinin qiymətinin artması fonunda Rusiyanın bir sıra regionlarında, eləcə də ilhaq edilmiş Krımda ayrı-ayrı müştərilərə yanacağın satışına məhdudiyyətlər tətbiq edilib. Böhranı yumşaltmaq üçün Rusiya hökuməti benzin və dizel yanacağının ixracına qadağa qoyub, Belarusdan yanacaq alışını artırıb və Çin, Sinqapur, hətta Cənubi Koreyadan benzin idxal etməyə hazırlaşır.

Beləliklə, müharibənin fəsadları getdikcə Rusiyanın gündəlik həyatında daha kəskin şəkildə özünü göstərməyə başlayır və yanacaq qıtlığı da bunlardan yalmız biridir. Bu fəsadların bir gün kütləvi etirazlara səbəb olmayacağına isə kimsə 100 faizlik təminat verə bilməz.

C.Məmmədli

“AzPolitika.info”