Icma.az
close
up
RU
525ci qəzet Düşərgədən düşərgəyə Günel Mövlud və onun Düşərgəsi haqda

525ci qəzet Düşərgədən düşərgəyə Günel Mövlud və onun Düşərgəsi haqda

Icma.az bildirir, 525.az portalına istinadən.

Vahid QAZİ

Şübhə eləmirəm, gələcəkdə araşdırmaçılar tariximizin 1987-2007-ci illərini ayrıca dövr kimi öyrənəcəklər. Ömrünün şüurlu çağı bu illərə düşən bizim nəslin həyat yolunu Azərbaycan xalqının yaşadığı ən ağrılı-acılı dönəmlərdən biri kimi tədqiq edəcəklər.

Niyə məhz sərhədini təxmini cızdığım bu 20 ili belə əminliklə deyirəm? Çünki bilirəm, Qarabağ münaqişəsinin başladığı və sonuncu qaçqın düşərgəsinin ləğv edildiyi bu 20 ildə Azərbaycan xalqının yaşadığı faciələri, indi yaşadığım İsveç toplumu 200 ildə görməyib.

Günel Mövludun "Düşərgə" roman-bioqrafiyasının hər səhifəsini çevirəndə elə bilirsən onunla paralel Varlam Şalamovun "Kalım hekayələri"ni də oxuyursan. Nə bilim, mənə belə gəldi. Həyatın dibinə çökməyə məhkum edilmiş düşərgə adamlarının ömür hekayətlərini oxuyurmuş kimiydim. Totalitar sovet sisteminin qurduğu düşərgədən çıxıb qurbanlar bahasına müstəqillik qazanmış ölkədə azad yaşamağa ümid edən insanların bu dəfə başqa düşərgələrə (müharibənin saldığı qaçqın düşərgəsi, müharibə xofunun hökm sürdüyü ona bitişik qonşu düşərgə) düşdüyünü görürsən.

Real həyatda olduğu kimi, virtual aləmdə də hər ölkə cameəsinin ovqatını, psixoloji durumunu, mənəvi dünyasını, düşüncə vektorunu, dünyaya baxışını, zövqünü duymaq mümkündür. O baxımdan mənim həyatda da, dediyim o dünyada da Azərbaycan və İsveç insanını görmək, hiss etmək imkanım var. Düşərgə adamını az qala yeddi arxa dönəni azad toplumda yaşamış insandan rahat seçə bilirəm.

"Düşərgə adamı" deyəndə "Şalamovun düşərgəsi"ndən çıxıb "Günelin düşərgəsi"nə, "ona bitişik qonşu düşərgəyə" düşmüş kəsləri nəzərdə tuturam. Özüm kimi, sənin kimi, o coğrafiyada doğulan hər kəs kimi.

Günel Mövludun "Düşərgə"si Vüsalə Məmmədovanın "Cəhənnəmdə çığırtı"sından sonra həyatımız haqda oxuduğum ən ağrılı kitabdır. Oradakı hər insan taleyi bir romana mövzu, bir filmə süjetdir. Hələ ürəyini beynəlxalq humanitar təşkilatın əməliyyat etdirdiyi balaca Vurğundan, saxlamağa gücü yetmədiyinə görə onu həmin təşkilatın nümayəndəsinə övladlığa verməyə hazır olan tənha anasından danışmıram.

Böyük bir yazıya köklənmişdim, "Persona" kitabında topladığım "Adamlar və kitablar" silsiləsindən olan bütün yazılar kimi, bu kitabı da yeni yazıya təkan bilib qaçqın düşərgələrində gördüklərimdən, eşitdiklərimdən yazacaqdım. Alınmadı, bu yazıdan o yana keçə bilmədim.

Gah o kitabdakı adamlar gəlib durdular gözümün qabağında, gah da şahidi olduğum neçə-neçə insan öz faciəsiylə. Bu qaranlıq şimal günlərində haldan hala saldılar məni.

Bir yandan da uşaqlığın şirin 5 ilini o müdhiş düşərgənin acı günləriylə yaşamış, bu gün sanki o məkandan, o zamandan qaçırmış kimi qürbətin, uzaq Norveçin şimal qaranlığında balasının işıqlı sabahına ümidli ana, gözünün dərinliyindəki kədəri təbəssümünün belə gizlədə bilmədiyi yazıçı, şair qadın - Günel Mövlud!

lll

Müəllifə sağ ol deyib bitirirəm bu yazını, düşərgəsiz yaşayacaq gələcək nəsillərə bizim çağlardan xəbər yolladığına görə.

Helsinqborq, İsveç

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:204
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 20 Dekabr 2024 15:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see327

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see325

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see318

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see308

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see304

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see300

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see299

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see270

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see264

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see260

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see258

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see256

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see250

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see247

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see245

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see244

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see208

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see207

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri