Icma.az
close
up
RU
525ci qəzet Düşərgədən düşərgəyə Günel Mövlud və onun Düşərgəsi haqda

525ci qəzet Düşərgədən düşərgəyə Günel Mövlud və onun Düşərgəsi haqda

Icma.az bildirir, 525.az portalına istinadən.

Vahid QAZİ

Şübhə eləmirəm, gələcəkdə araşdırmaçılar tariximizin 1987-2007-ci illərini ayrıca dövr kimi öyrənəcəklər. Ömrünün şüurlu çağı bu illərə düşən bizim nəslin həyat yolunu Azərbaycan xalqının yaşadığı ən ağrılı-acılı dönəmlərdən biri kimi tədqiq edəcəklər.

Niyə məhz sərhədini təxmini cızdığım bu 20 ili belə əminliklə deyirəm? Çünki bilirəm, Qarabağ münaqişəsinin başladığı və sonuncu qaçqın düşərgəsinin ləğv edildiyi bu 20 ildə Azərbaycan xalqının yaşadığı faciələri, indi yaşadığım İsveç toplumu 200 ildə görməyib.

Günel Mövludun "Düşərgə" roman-bioqrafiyasının hər səhifəsini çevirəndə elə bilirsən onunla paralel Varlam Şalamovun "Kalım hekayələri"ni də oxuyursan. Nə bilim, mənə belə gəldi. Həyatın dibinə çökməyə məhkum edilmiş düşərgə adamlarının ömür hekayətlərini oxuyurmuş kimiydim. Totalitar sovet sisteminin qurduğu düşərgədən çıxıb qurbanlar bahasına müstəqillik qazanmış ölkədə azad yaşamağa ümid edən insanların bu dəfə başqa düşərgələrə (müharibənin saldığı qaçqın düşərgəsi, müharibə xofunun hökm sürdüyü ona bitişik qonşu düşərgə) düşdüyünü görürsən.

Real həyatda olduğu kimi, virtual aləmdə də hər ölkə cameəsinin ovqatını, psixoloji durumunu, mənəvi dünyasını, düşüncə vektorunu, dünyaya baxışını, zövqünü duymaq mümkündür. O baxımdan mənim həyatda da, dediyim o dünyada da Azərbaycan və İsveç insanını görmək, hiss etmək imkanım var. Düşərgə adamını az qala yeddi arxa dönəni azad toplumda yaşamış insandan rahat seçə bilirəm.

"Düşərgə adamı" deyəndə "Şalamovun düşərgəsi"ndən çıxıb "Günelin düşərgəsi"nə, "ona bitişik qonşu düşərgəyə" düşmüş kəsləri nəzərdə tuturam. Özüm kimi, sənin kimi, o coğrafiyada doğulan hər kəs kimi.

Günel Mövludun "Düşərgə"si Vüsalə Məmmədovanın "Cəhənnəmdə çığırtı"sından sonra həyatımız haqda oxuduğum ən ağrılı kitabdır. Oradakı hər insan taleyi bir romana mövzu, bir filmə süjetdir. Hələ ürəyini beynəlxalq humanitar təşkilatın əməliyyat etdirdiyi balaca Vurğundan, saxlamağa gücü yetmədiyinə görə onu həmin təşkilatın nümayəndəsinə övladlığa verməyə hazır olan tənha anasından danışmıram.

Böyük bir yazıya köklənmişdim, "Persona" kitabında topladığım "Adamlar və kitablar" silsiləsindən olan bütün yazılar kimi, bu kitabı da yeni yazıya təkan bilib qaçqın düşərgələrində gördüklərimdən, eşitdiklərimdən yazacaqdım. Alınmadı, bu yazıdan o yana keçə bilmədim.

Gah o kitabdakı adamlar gəlib durdular gözümün qabağında, gah da şahidi olduğum neçə-neçə insan öz faciəsiylə. Bu qaranlıq şimal günlərində haldan hala saldılar məni.

Bir yandan da uşaqlığın şirin 5 ilini o müdhiş düşərgənin acı günləriylə yaşamış, bu gün sanki o məkandan, o zamandan qaçırmış kimi qürbətin, uzaq Norveçin şimal qaranlığında balasının işıqlı sabahına ümidli ana, gözünün dərinliyindəki kədəri təbəssümünün belə gizlədə bilmədiyi yazıçı, şair qadın - Günel Mövlud!

lll

Müəllifə sağ ol deyib bitirirəm bu yazını, düşərgəsiz yaşayacaq gələcək nəsillərə bizim çağlardan xəbər yolladığına görə.

Helsinqborq, İsveç

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 20 Dekabr 2024 15:57 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri