525ci qəzet Ukrayna Almaniya ssenarisi üzrə NATOya üzv ola bilməyəcək Politoloq

NATO, çox güman ki, Almaniya ssenarisi üzrə Ukraynanı üzvlüyünə qəbul edə bilməyəcək. Bunun üçün bir sıra məhdudiyyətlər var.

525.az xəbər verir ki, bu barədə politoloq Enes Karaxanov deyib.

Ötən gün Ukraynanın eks-prezidenti Pyotr Poroşenko bildirib ki, NATO Ukrayna ilə SSRİ-nin sərt tənqidlərinə baxmayaraq alyansa qoşulan Qərbi Almaniya kimi davranmalıdır. Onun sözlərinə görə, belə bir addım münaqişənin sona çatması üçün ilkin şərt və Rusiyaya “güclü siqnal” olardı.

“İlk növbədə, indiki geosiyasi vəziyyət soyuq müharibə dövründəki vəziyyətdən əsaslı şəkildə fərqlənir. Almaniyanın timsalında söhbət Qərb müttəfiqlərinin qoşunlarının artıq yerləşdiyi və coğrafi baxımdan Qərbi Avropa məkanına inteqrasiya olunmuş bir ölkədən gedirdi.

Hətta belə vəziyyətdə də qeyd etmək lazımdır ki, Almaniyanın NATO-ya inteqrasiyası prosesi xeyli vaxt aparıb və mürəkkəb diplomatik manevrlərlə müşayiət olunub”, - politoloq vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, digər tərəfdən hazırkı hərbi münaqişə ciddi hüquqi və praktiki maneələr yaradır: “NATO-nun daxili sənədlərinə görə, ərazi mübahisələri həll olunmamış və ya hərbi münaqişə vəziyyətində olan ölkələr alyansa qəbul edilə bilməz. Kiyevin quruma qismən daxil olması misli görünməmiş vəziyyət yaradacaq və bu, vəziyyət sabitliyinin daha da pozulmasına gətirib çıxaracaq. Bu halda blokun üzvlərinin müttəfiq ölkədə silahlı aksiyalara necə reaksiya verməli olduğu aydın deyil. İkincisi, Ukraynanın qəbulu məsələsində NATO üzvləri arasında tam birlik yoxdur. Bəzi ölkələr bunun münaqişənin idarəolunmaz eskalasiyasına gətirib çıxara biləcəyindən ehtiyat edirlər. Yeni üzv qəbul etmək üçün alyansın bütün ölkələrinin yekdil qərarı tələb olunur. Poroşenkonun NATO-ya dəvətin hərbi əməliyyatların dayandırılması üçün ilkin şərt ola biləcəyi ilə bağlı bəyanatı həddindən artıq optimist görünür. Tarix göstərir ki, bu cür qərarlar adətən münaqişənin həllinin ilkin şərti deyil, nəticəsidir”.

Ukraynanın NATO-ya mümkün daxil olmasının sülh yolu ilə nizamlanma perspektivlərinə təsirinə gəlincə, politoloq hesab edir ki, vəziyyət birmənalı deyil. Bir tərəfdən, NATO-ya üzvlük Ukraynaya ciddi təhlükəsizlik təminatları verə bilər. Digər tərəfdən, mövcud şəraitdə üzvlük prosesinin özü diplomatik həll yollarının axtarışını və kompromislərə nail olmağı xeyli çətinləşdirə bilər”.

Pərvanə Sultanova