7 ərəb ölkəsi liderləri Ər Riyadda Trampın Qəzza planına alternativ axtarışını müzakirə etdi... FOTO

Misir, İordaniya, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ, Küveyt və Bəhreyn Fələstinin növbəti köçkünlüyünün qarşısını almaq üçün öz planlarını həyata keçirməyə çalışır...

“İcazə verin, Vilyam Şekspirdən sitat gətirim, bu gün ərəb dünyası üçün “ölüm-qalım” məsələsidir. Çünki Trampın təklifi gündəmə gəlsə, bu, yeddi onillik mübarizənin – ərəb mübarizəsinin və Fələstin mübarizəsinin sonu olacaq”.

Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salman, İordaniya Kralı Abdullah, Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi, Qətər Əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Tani, BƏƏ prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyan, Küveyt əmiri Şeyx Məşəl əl-Əhməd Əl-Sabah və Bəhreyn vəliəhdi Səlman Əl-Səbadi [Şahzadə Əl-Səbhədi] ilə görüşüb. Yeddi ərəb ölkəsinin liderləri Qəzzanın gələcəyi ilə bağlı planı müəyyən etmək üçün Səudiyyə Ərəbistanında danışıqlar aparıblar .

Moderator.az bu haqda "Əl=Cəzirə" nəşrinə istinadla xəbər verir.

Cümə günü Ər-Riyadda keçirilən toplantının məqsədi ABŞ prezidenti Donald Trampın ABŞ-nin Qəzzanı “ələ keçirməsi”, onun sakinlərini daimi olaraq məcburi şəkildə köçürməsi və Fələstin anklavını Yaxın Şərqin “Rivyerası”na çevirməsi planına cavab vermək olub.

Ərəb liderləri Trampın təklifini qəti şəkildə rədd edərək , bunun Fələstinin öz müqəddəratını təyin etməsinə yönəlmiş onilliklər ərzində görülən işi puça çıxardığını, Qəzza sakinlərinin hüquqlarını tapdaladığını və regional zorakılıq silsiləsini davam etdirəcəyini bildiriblər.

Onlar Misirin paytaxtı Qahirədə martın 4-də Ərəb Liqasının iclasında vahid dəstəklə alternativ plan təqdim etməyə ümid edirlər.

İordaniya Kralı II Abdullah, Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi, Qətər Əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Tani, BƏƏ Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyan, Küveyt Əmiri Şeyx Məşəl Əl Nəhyan və Küveyt Əmiri Şeyx Məşəl Həməd Əl-Sabah əl-Ahın qatıldığı Ər-Riyad toplantısına Səudiyyə vəliəhdi Məhəmməd bin Salman zəng edib.

Cümə günü heç bir iştirakçı ölkə tərəfindən görüşün heç bir rəsmi hesabı açıqlanmayıb və planın hər hansı təfərrüatının razılaşdırılıb-razılaşdırılmadığı dərhal məlum deyil.

Ər-Riyaddan reportaj verən "Əl-Cəzirə" müxbiri Haşem Ahelbarra bildirib ki, cümə günü keçirilən görüş Misir tərəfindən hazırlanmış və Həmas ilə İsrail arasında üç fazalı atəşkəs razılaşmasının bir hissəsi kimi nəzərdə tutulan yenidənqurma planının təqdimatı ilə başlayıb .

Döyüşlərdə və əsirlərin mübadiləsində fasilə verən bu müqavilənin yalnız birinci mərhələsi indiyədək razılaşdırılıb. İkinci mərhələ döyüşlərin tam sona çatması ilə nəticələnəcək, üçüncü mərhələ isə dağıdılmış Fələstin anklavının bərpasını həll etmək məqsədi daşıyır.

Ahelbarra ərəb liderlərinin Qahirə görüşündən əvvəl Misir planını qurmağa ümid etdiklərini, buna görə də "amerikalılara və beynəlxalq auditoriyaya asanlıqla təklif edilə bilən yeni bir təkliflə birləşə biləcəyini" söylədi.

“Biz uzun illər ərzində bütün regionu formalaşdıra biləcək son dərəcə çətin şeylərdən danışırıq”,- deyə o bildirib.

O əlavə edib ki, ərəblərin rəhbərlik etdiyi planda yenidənqurma işlərinin necə maliyyələşdiriləcəyi məsələsi hələ də həll olunmalı idi. Bu həftənin əvvəlində Dünya Bankı, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və Avropa İttifaqı Qəzzanın yenidən qurulmasına ilk üç ildə 20 milyard dollar da daxil olmaqla 53 milyard dollardan çox xərc çəkilməli olduğunu bildirib.

Ahelbarra deyib ki, hər hansı yenidənqurma planı müharibə bitəndə Qəzzaya siyasi və təhlükəsizlik nəzarəti ilə bağlı daha geniş məsələlərlə üst-üstə düşür.

“Əl-Cəzirə” telekanalına danışan Misirin keçmiş xarici işlər nazirinin köməkçisi Hüseyn Haridi deyib ki, toplantı “fələstinlilər və ərəb xalqları üçün həlledici məqama” təsadüf edir.

“İcazə verin, Vilyam Şekspirdən sitat gətirim, bu gün ərəb dünyası üçün “ölüm-qalım” məsələsidir. Çünki Trampın təklifi gündəmə gəlsə, bu, yeddi onillik mübarizənin – ərəb mübarizəsinin və Fələstin mübarizəsinin sonu olacaq”.

İsrail və onun bir çox Qərb müttəfiqləri “HƏMAS”-la müharibədən sonra anklavın Fələstin Muxtaruyyətinin nəzarətində qalması perspektivini rədd ediblər. İsrail beynəlxalq ictimaiyyətin bu ehtimala daha çox dəstəyinə baxmayaraq, Fələstin Muxtariyyətinin Qəzzaya nəzarəti ələ keçirməsini rədd edib.

Müşahidəçilər deyirlər ki, razılaşmanın əldə edilməsinin vacibliyi xüsusilə Trampın Qəzzadan köçürmək istədiyi fələstinliləri qəbul etmləri üçün təzyiq etdiyi Misir və İordaniya üçün aktualdır.

ABŞ prezidenti tələblərə əməl etmədikləri təqdirdə yüz milyonlarla dollar yardımı dayandırmaqla hədələyib. Hər iki ölkə bu sxemdən imtina edib.

Qahirə öz növbəsində ilkin yenidənqurma planını ictimaiyyətə açıqlamayıb.