Abramoviçin “vergi cənnəti”ndəki 7 milyardı

Oliqarx müharibədən əvvəl Britaniyanın ofşor hesablarında 7 milyard dollar gizlədib

Rusiyalı oliqarx Roman Abramoviç və onun tərəfdaşları 7 milyard dolları Cersi adasının (Britaniyadan asılı olan) ofşor “vergi cənnətində” gizlədiblər. AYNA.AZ xəbər verir ki, bu barədə “The Guardian” qəzeti yazıb. Qəzet Cersi hakimiyyətinin Abramoviçlə hüquqi mübarizəsinin bir hissəsi olaraq ilk dəfə dərc etdiyi əvvəllər məxfi məhkəmə qərarlarına istinad edib.

2016-2017-ci illərdə o və ona ən yaxın dörd nəfər (məhkəmə onların adlarını açıqlamayıb) ultra yüksək xalis sərvətə malik şəxslər üçün xüsusi proqram çərçivəsində Cersidə rezidentlik əldə ediblər. 2017-ci ildə ada oliqara şirkətləri Cersiyə köçürməyə icazə verib. Onların vasitəsilə oliqarx sərvətinin əsas hissəsini idarə edib. Aktivlərin köçürülməsi 2017-ci ildə və yenidən 2021-ci ildə, Rusiyanın Ukraynaya hücumundan bir neçə ay əvvəl baş verib.

Abramoviç öz hərəkətlərini hökumətlə əlaqələndirib: qeydlər göstərir ki, London Cersi hakimiyyəti ilə dəfələrlə məsləhətləşib. Reputasiya riskləri ilə bağlı narahatlıqlar artıq mövcud idi: Cersinin maliyyə tənzimləyicisinin rəhbəri 2016-cı ildə nazirlərə Abramoviçin Vladimir Putinə yaxınlığının adaya zərər verə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Lakin o həmçinin imtina üçün kifayət qədər əsas müəyyən etməyin "problemli" olduğunu bildirib.

Müharibə başladıqdan sonra vəziyyət kəskin şəkildə dəyişib. 2022-ci ilin aprelində Cersi hakimiyyəti Abramoviçlə əlaqəli aktivləri dondurub, axtarışlar aparıb və mümkün çirkli pulların yuyulması və sanksiya pozuntuları ilə bağlı cinayət işi açıb. Bu araşdırmanın əsası Abramoviçin 2012-ci ildə London məhkəməsində oliqarx Boris Berezovskiyə qarşı 1990-cı illərdə “Sibneft” aktivlərini necə əldə etməsi barədə verdiyi ifadə olub.

Abramoviçin vəkilləri istintaqı siyasi motivli adlandırır və oliqarxın kapitalını Cersiyə köçürməyə təşviq edildiyini iddia edirlər. Son iki ildə Abramoviç aktivlərin dondurulmasına etiraz etməyə və istintaqın ləğv edilməsinə cəhd göstərsə də, Britaniya məhkəmələri onun apelyasiyalarını rədd edib. Ötən həftə iş adamı Cersi hakimiyyətini sui-qəsddə ittiham etdi və ona qarşı cinayət istintaqının təfərrüatlarının açıqlanmasını istəyir. İstintaqın bir hissəsi olaraq, yerli məmurlardan Abramoviçin vəkillərinə şəxsi yazışmalar və elektron məlumatlar təqdim etmələri tələb olunsa da, bunu etmədilər və bu məlumatı qismən sildilər.

Ötən həftə Cersi Kral Məhkəməsinin hakimi Devid Maykl Keydin Abramoviçin tərəfini tutaraq hakimiyyət orqanlarının davranışını "fövqəladə" və "əsassız" adlandırdı və milyarderin xərclərini kompensasiya etməyi əmr etdi. 2022-ci ilin noyabr ayında Cersi polisi Abramoviçin ofislərində axtarış orderi qanunsuz olaraq əldə edildiyini etiraf etdi. Hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları da ziyanı ödəməyə və üzr istəməyə razı oldular. Cersi hakimiyyəti sui-qəsd və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə iddialarını tamamilə rədd edir.

“The Telegraph”ın məlumatına görə, bu hüquqi mübahisə "Çelsi"nin satışından əldə edilən vəsaitin Ukraynaya köçürülməsinə maneəyə çevrilib. Böyük Britaniyanın Abramoviçə qarşı sanksiyalarından sonra klub 2022-ci ildə təxminən 3 milyard dollara Todd Boehly-nin konsorsiumuna satıldı. Oliqarx açıq şəkildə satışdan əldə edilən xalis gəliri müharibə qurbanlarına kömək üçün bağışlayacağını vəd etdi ki, bu məbləğ 1,3 milyard dollar qiymətləndirilirdi. Lakin vəsait üç ildən çoxdur ki, dondurulub.