ABŞ İran atəşkəsi: Müharibə danışıqları

24 iyulda Reuters Ukrayna mənbəyinə istinadən xəbər verib ki, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin ABŞ-a səfəri ərəfəsində Ukrayna və Amerika rəsmiləri hava atəşkəsi təklifini müzakirə ediblər və bu təklifin ruslara çatdırılmalı olduğunu bildiriblər. Nəşr qeyd edib ki, Ukrayna artıq təcavüzkar dövlətin başçısı Vladimir Putinə atəşkəs təklifləri ilə müraciət edib. Bu təkliflər əvvəllər rədd edilmişdi, lakin indi, Reuters mənbəyinin qeyd etdiyi kimi, Putin Ukraynanın Rusiya infrastrukturuna və logistikasına zərbələrinin Rusiya iqtisadiyyatına göstərdiyi təzyiqdən təsirlənə bilər.

Kremlin Cavabı

Kremlin Mətbuat Katibi Dmitri Peskov bildirib ki, Rusiya hava hücumlarının dayandırılması ehtimalı ilə bağlı xəbərlərə hələlik şərh verməyəcək. Peskovun sözlərinə görə, bunun üçün hələ tezdir. Peskov həmçinin Rusiyanın hər hansı yeni sülh təşəbbüsünə cavabının onun Moskvanın maraqlarına uyğun olub-olmamasından asılı olacağını da israr edib. O bildirib ki, Rusiya Amerika danışıqları aparanlarla dialoq kanallarını saxlayır.

Lakin Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova "Ukraynadakı vəziyyət"in siyasi və diplomatik həllinə və bu məqsədlə yeni ideyaların müzakirəsinə hazır olduğunu bildirib. "Öz tərəfimizdən, heç vaxt rədd etmədiyimiz Ukrayna böhranının siyasi və diplomatik həllinə hazır olduğumuzu təsdiqləyirik... Mümkün müzakirələrə, təkliflərə və ideyalara hazır olduğumuzu təsdiqləyirik ki, bunları nəzərdən keçirməyə hazırıq. Heç kim bunu rədd etməyib", - deyə o bildirib.

Təfərrüatlar: Zaxarovadan ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubionun Rusiyanın Ankoricdə təklif etdiyi Ukraynadakı müharibəyə son qoymaq yanaşmasının uğursuzluğu ilə bağlı açıqlamasına şərh verməsi istənilib və ona yeni ideyalar barədə suallar verilib.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü cavab olaraq bildirib ki, Rusiya, xüsusən də Alyaskada əldə edilən qarşılıqlı anlaşmaya əsaslanan bir həll yoluna hazırdır. Bununla belə, Zaxarova həmçinin qeyd edib ki, "yeni hər hansı bir şeyi" müzakirə etməzdən əvvəl mövcud ideyalara aydınlıq gətirilməlidir.

Tokayevin çıxışı

Qazaxıstan prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Rusiya diktatoru Vladimir Putinlə görüşdə Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinə mümkün qədər tez son qoyulmalı olduğunu bildirib. Tokayevin sözlərinə görə, bu münaqişənin mahiyyəti Qazaxıstandakılar da daxil olmaqla, çoxları üçün tam aydın deyil. O, vəziyyəti Azərbaycan və Ermənistan arasındakı münaqişə ilə müqayisə edib. Onun sözlərinə görə, mahiyyəti və mənşəyi olduqca aydın və tarixə söykənir, halbuki bu müharibəni anlamaq daha çətindir.

Tokayev Putinə dünya güclərinin köməyi ilə müharibəni dondurmağı təklif edib. Qazaxıstan prezidenti bildirib ki, "Bütün bunlara son qoyulmalıdır; bu, Rusiyanın düşmənlərinin əlinə keçir". O, həmçinin Rusiyanı "böyük bir güc" adlandırıb. Bundan əlavə, Tokayev Putinə Alyaskanın Ankoric şəhərində keçirilən görüşdə maksimum siyasi çeviklik nümayiş etdirdiyini və İstanbul danışıqlar formatına qayıtmağı təklif etdiyini bildirib. Putin öz növbəsində Tokayevi Ukraynadakı hadisələr barədə məlumatlandıracağına söz verib.

Amerika Müharibə Tədqiqatları İnstitutunun analitikləri qeyd edirlər ki, Putinin etibar və etimad reytinqlərinin azalması ilə üzləşir, Rusiyada iqtisadi vəziyyət pisləşir və Ukraynada minimal irəliləyiş naminə Rusiya itkilərinin sayı durmadan artır. Eyni zamanda, Rusiya 2022-ci ildən bəri olduğu kimi müharibəni əsasən davam etdirir və bu da rus xalqına uzunmüddətli müharibənin xərclərini ödəməyə hazır olmalı olduqlarını aydınlaşdırır. ISW yazır ki, Putin və Tokayev arasındakı görüş, ehtimal ki, ruslara bu əsaslandırmanı xatırlatmaq üçün istifadə edilib.

ISW əvvəllər qeyd etmişdi ki, Kreml Rusiya ordusunun cəbhədəki uğurlarını qəsdən şişirtməklə Putinə müharibənin gedişi barədə yanlış təəssürat yaradır və onun güzəştə getmək istəməməsini gücləndirir.

Analitiklərin fikrincə, 2026-cı ilin əvvəlindən bəri Rusiya qoşunları faktiki olaraq yalnız 81,1 kvadrat kilometr ərazini ələ keçirib, ümumilikdə isə 626,85 kvadrat kilometr ərazini irəlilədib və ya ələ keçirib. Bundan əlavə, Rusiya bölmələrinin sadəcə ələ keçirdiyi ərazilər onların nəzarəti altında hesab edilə bilməz.

V.VƏLİLİ