Icma.az
close
up
RU
ABŞ İran qarşıdurması yeni mərhələdə: Yaxın Şərq hara gedir?

ABŞ İran qarşıdurması yeni mərhələdə: Yaxın Şərq hara gedir?

Icma.az bildirir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.

ABŞ-nin İrana qarşı yeni hərbi zərbələrə başlaması Yaxın Şərqdə onsuz da yüksək olan gərginliyi daha da artırıb. Vaşinqton əməliyyatların İranın hərbi infrastrukturuna və regiondakı əməliyyat imkanlarına qarşı yönəldiyini bildirir. Tehran isə bunu ölkənin suverenliyinə qarşı açıq hücum kimi qiymətləndirərək cavab verəcəyini bəyan edib.

Artan qarşıdurma fonunda diplomatik həll imkanlarının zəifləməsi, enerji marşrutlarının təhlükəsizliyi və region ölkələrinin mövqeyi yenidən beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib.

Mövzunu Bakıvaxtı.az-a şərh edən politoloq Züriyə Qarayeva bildirib ki, ABŞ-nin məqsədi təkcə konkret hərbi obyektləri sıradan çıxarmaq deyil, həm də İranın strateji manevr imkanlarını məhdudlaşdırmaqdır. Vaşinqton bununla Tehrana göstərmək istəyir ki, regionda ABŞ və müttəfiqlərinin təhlükəsizliyini təhdid edən addımlar cavabsız qalmayacaq.

Dediyinə görə, digər tərəfdən, bu əməliyyatlar İranın raket, pilotsuz uçuş aparatları və hərbi logistika imkanlarını zəiflətməyə hesablanıb. ABŞ daxili auditoriyaya da qətiyyət nümayiş etdirməyə çalışır və bölgədə çəkindirici gücünü qorumaq istəyir: “Bununla yanaşı, Vaşinqton İranı daha sərt şərtlərlə danışıqlar masasına qaytarmaq niyyətini də gizlətmir. Yəni hərbi təzyiq siyasi nəticə əldə etmək üçün vasitə kimi istifadə olunur”.

Bu hücumların regionda daha genişmiqyaslı müharibə riskini artıracağına gəlincə, müsahibimiz təəssüflə bildirib ki, belə bir risk kifayət qədər yüksəkdir. Onun sözlərinə görə, İran birbaşa cavab verməsə belə, ona yaxın silahlı qruplar vasitəsilə ABŞ və ya İsrail maraqlarına qarşı hücumların təşkili ehtimalı qalır. Bu isə qarşıdurmanın Livan, Suriya, İraq, Yəmən və Fars körfəzi istiqamətində genişlənməsinə səbəb ola bilər. Politoloq qeyd edib ki, belə bir ssenari regionun təhlükəsizlik arxitekturasını daha da mürəkkəbləşdirəcək:

“Bundan başqa, diplomatik kanalların zəifləməsi hərbi eskalasiyanın qarşısını almağı çətinləşdirir. Hazırkı mərhələdə tərəflərin hər bir addımı vəziyyətin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyini müəyyən edə bilər”.

Qarşıdurmanın enerji bazarına və beynəlxalq ticarətə təsirlərindən də danışah həmsöhbətimiz bildirib ki, Yaxın Şərq dünya enerji bazarının ən həssas bölgələrindən biridir. Hörmüz boğazı vasitəsilə qlobal neft tədarükünün əhəmiyyətli hissəsi daşındığından burada yaranan hər bir gərginlik qiymətlərə dərhal təsir göstərir.

Züriyə Qarayeva:  Diplomatik kanalların zəifləməsi hərbi eskalasiyanın qarşısını almağı çətinləşdirir

Qarayeva deyib ki, son hadisələrdən sonra bazarlarda risk amili yenidən ön plana çıxıb və investorlar ehtiyatlı davranmağa başlayıblar. Onun fikrincə, əgər qarşıdurma uzanarsa, sığorta xərcləri, daşınma tarifləri və logistika qiymətləri də arta bilər. Bu isə yalnız enerji sektoruna deyil, qlobal ticarət zəncirinə də mənfi təsir göstərəcək. Xüsusilə enerji idxalından asılı ölkələr bu prosesdən daha çox təsirlənə bilərlər.

Qarşıdakı mərhələdə hadisələr hansı istiqamətdə inkişaf edə biləcəyinə gəlincə, politoloqun dediyinə görə, hazırda üç əsas ssenari mümkündür:

Birinci ssenari qarşılıqlı zərbələrin davam etməsi və gərginliyin uzunmüddətli hərbi qarşıdurmaya çevrilməsidir.

İkinci ssenari vasitəçi dövlətlərin iştirakı ilə diplomatik təmasların bərpası və eskalasiyanın müəyyən qədər nəzarət altına alınmasıdır.

Üçüncü və ən təhlükəli ssenari isə İranın regional müttəfiqlərinin prosesə daha aktiv qoşulması ilə münaqişənin daha geniş coğrafiyaya yayılmasıdır”.

Onun sözlərinə görə, hazırkı vəziyyət göstərir ki, tərəflər geri çəkilmək niyyətində görünmür və qarşılıqlı təzyiq siyasəti davam edir. Buna görə də yaxın günlər Yaxın Şərqin gələcək təhlükəsizlik mənzərəsi baxımından həlledici əhəmiyyət daşıyacaq.

Zülfü Məmmədov

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:82
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 17 İyul 2026 14:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see316

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see307

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see302

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see302

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see299

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see290

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see287

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see281

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see281

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see255

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see254

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see249

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see247

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see246

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see241

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see236

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see234

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see234

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see230

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri