Icma.az
close
up
RU
ABŞ İran qarşıdurması yeni mərhələdə: Yaxın Şərq hara gedir?

ABŞ İran qarşıdurması yeni mərhələdə: Yaxın Şərq hara gedir?

Icma.az bildirir, Bakivaxti saytına əsaslanaraq.

ABŞ-nin İrana qarşı yeni hərbi zərbələrə başlaması Yaxın Şərqdə onsuz da yüksək olan gərginliyi daha da artırıb. Vaşinqton əməliyyatların İranın hərbi infrastrukturuna və regiondakı əməliyyat imkanlarına qarşı yönəldiyini bildirir. Tehran isə bunu ölkənin suverenliyinə qarşı açıq hücum kimi qiymətləndirərək cavab verəcəyini bəyan edib.

Artan qarşıdurma fonunda diplomatik həll imkanlarının zəifləməsi, enerji marşrutlarının təhlükəsizliyi və region ölkələrinin mövqeyi yenidən beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib.

Mövzunu Bakıvaxtı.az-a şərh edən politoloq Züriyə Qarayeva bildirib ki, ABŞ-nin məqsədi təkcə konkret hərbi obyektləri sıradan çıxarmaq deyil, həm də İranın strateji manevr imkanlarını məhdudlaşdırmaqdır. Vaşinqton bununla Tehrana göstərmək istəyir ki, regionda ABŞ və müttəfiqlərinin təhlükəsizliyini təhdid edən addımlar cavabsız qalmayacaq.

Dediyinə görə, digər tərəfdən, bu əməliyyatlar İranın raket, pilotsuz uçuş aparatları və hərbi logistika imkanlarını zəiflətməyə hesablanıb. ABŞ daxili auditoriyaya da qətiyyət nümayiş etdirməyə çalışır və bölgədə çəkindirici gücünü qorumaq istəyir: “Bununla yanaşı, Vaşinqton İranı daha sərt şərtlərlə danışıqlar masasına qaytarmaq niyyətini də gizlətmir. Yəni hərbi təzyiq siyasi nəticə əldə etmək üçün vasitə kimi istifadə olunur”.

Bu hücumların regionda daha genişmiqyaslı müharibə riskini artıracağına gəlincə, müsahibimiz təəssüflə bildirib ki, belə bir risk kifayət qədər yüksəkdir. Onun sözlərinə görə, İran birbaşa cavab verməsə belə, ona yaxın silahlı qruplar vasitəsilə ABŞ və ya İsrail maraqlarına qarşı hücumların təşkili ehtimalı qalır. Bu isə qarşıdurmanın Livan, Suriya, İraq, Yəmən və Fars körfəzi istiqamətində genişlənməsinə səbəb ola bilər. Politoloq qeyd edib ki, belə bir ssenari regionun təhlükəsizlik arxitekturasını daha da mürəkkəbləşdirəcək:

“Bundan başqa, diplomatik kanalların zəifləməsi hərbi eskalasiyanın qarşısını almağı çətinləşdirir. Hazırkı mərhələdə tərəflərin hər bir addımı vəziyyətin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyini müəyyən edə bilər”.

Qarşıdurmanın enerji bazarına və beynəlxalq ticarətə təsirlərindən də danışah həmsöhbətimiz bildirib ki, Yaxın Şərq dünya enerji bazarının ən həssas bölgələrindən biridir. Hörmüz boğazı vasitəsilə qlobal neft tədarükünün əhəmiyyətli hissəsi daşındığından burada yaranan hər bir gərginlik qiymətlərə dərhal təsir göstərir.

Züriyə Qarayeva:  Diplomatik kanalların zəifləməsi hərbi eskalasiyanın qarşısını almağı çətinləşdirir

Qarayeva deyib ki, son hadisələrdən sonra bazarlarda risk amili yenidən ön plana çıxıb və investorlar ehtiyatlı davranmağa başlayıblar. Onun fikrincə, əgər qarşıdurma uzanarsa, sığorta xərcləri, daşınma tarifləri və logistika qiymətləri də arta bilər. Bu isə yalnız enerji sektoruna deyil, qlobal ticarət zəncirinə də mənfi təsir göstərəcək. Xüsusilə enerji idxalından asılı ölkələr bu prosesdən daha çox təsirlənə bilərlər.

Qarşıdakı mərhələdə hadisələr hansı istiqamətdə inkişaf edə biləcəyinə gəlincə, politoloqun dediyinə görə, hazırda üç əsas ssenari mümkündür:

Birinci ssenari qarşılıqlı zərbələrin davam etməsi və gərginliyin uzunmüddətli hərbi qarşıdurmaya çevrilməsidir.

İkinci ssenari vasitəçi dövlətlərin iştirakı ilə diplomatik təmasların bərpası və eskalasiyanın müəyyən qədər nəzarət altına alınmasıdır.

Üçüncü və ən təhlükəli ssenari isə İranın regional müttəfiqlərinin prosesə daha aktiv qoşulması ilə münaqişənin daha geniş coğrafiyaya yayılmasıdır”.

Onun sözlərinə görə, hazırkı vəziyyət göstərir ki, tərəflər geri çəkilmək niyyətində görünmür və qarşılıqlı təzyiq siyasəti davam edir. Buna görə də yaxın günlər Yaxın Şərqin gələcək təhlükəsizlik mənzərəsi baxımından həlledici əhəmiyyət daşıyacaq.

Zülfü Məmmədov

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:86
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 17 İyul 2026 14:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see327

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see309

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see298

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see285

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see279

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see275

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see265

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see247

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see245

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see239

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see238

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see237

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see236

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see231

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see225

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see224

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see217

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see193

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see186

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri