“ABŞ kəşfiyyatı: İran rejiminin süqutu real görünmür“ “The Washington Post“

"Hətta genişmiqyaslı müharibə belə Tehrandakı hakimiyyət sistemini dağıtmağa kifayət etməyə bilər..."

ABŞ kəşfiyyat qurumlarının hazırladığı məxfi hesabatda qeyd olunur ki, ABŞ və İsrailin İrana qarşı genişmiqyaslı hərbi kampaniyası belə ölkədəki hakimiyyət sisteminin süqutuna gətirib çıxarmaya bilər.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Washington Post" nəşri yazıb.

Rejim sabit qalacaq

ABŞ Milli Kəşfiyyat Şurasının analitikləri hesab edir ki, İran İslam Respublikasında hakimiyyəti təşkil edən hərbi və dini elita möhkəm institusional mexanizmlərə malikdir və bu sistem asanlıqla dağılmayacaq.

Hesabatda İran rəhbərliyinə qarşı hədəfli zərbələrdən tutmuş dövlət institutlarına qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara qədər müxtəlif ssenarilər nəzərdən keçirilib. Analitiklərin fikrincə, hətta ali dini lider Əli Xamenei öldürülsə belə, hakimiyyət əvvəlcədən nəzərdə tutulmuş mexanizmlər vasitəsilə yeni rəhbərə ötürüləcək və sistem fəaliyyətini davam etdirəcək.

Sənəddə həmçinin qeyd olunur ki, parçalanmış İran müxalifətinin hakimiyyəti ələ keçirməsi ehtimalı çox aşağıdır. ABŞ kəşfiyyat qurumlarının 18 xidmətinin ümumi mövqeyini əks etdirən bu qiymətləndirmə Donald Tramp administrasiyasında İrana qarşı uzunmüddətli hərbi kampaniya ideyalarına müəyyən şübhə yaradır.

Tehranda mümkün varislik və siyasi mübarizə

Müharibə fonunda İranda hakimiyyətin mümkün varisliyi ilə bağlı müzakirələrin nəticəsi bəlli olub. Ekspertlər Şurası ali dini lider vəzifəsinə Xameneinin oğlu Möctəba Xameneini təsdiqləyib. Onun namizədliyi İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu tərəfindən dəstəklənib.

ABŞ prezidenti Tramp isə müharibənin gedişində İrandan "qeyd-şərtsiz kapitulyasiya" tələb edir və yeni liderin seçilməsi prosesində iştirak etmək istədiyini gizlətmir. O, Möctəba Xameneini "zəif və səriştəsiz" adlandıraraq, İranın raket və nüvə proqramlarını yenidən quracaq rəhbərləri hakimiyyətdə görmək istəmədiyini bildirib.

"Hərbi qələbə ehtimalı çox aşağıdır"

ABŞ-da bəzi hərbi analitiklər isə ümumiyyətlə bu müharibənin nəticələrinə şübhə ilə yanaşırlar. ABŞ ordusunun istefada olan podpolkovniki Daniel Devis bildirib ki, Tehran tərəfindən verilən sərt cavab zərbələri regiondakı bir sıra ABŞ hərbi obyektlərini hədəfə alıb və Vaşinqtonun planlarını ciddi şəkildə çətinləşdirib.

Onun sözlərinə görə, İranı hərbi yolla məğlub etmək və ya ölkəni "ibtidai vəziyyətə qaytarmaq" cəhdləri real görünmür. Analitik qeyd edir ki, İran həm ərazi, həm də əhali baxımından İraqdan qat-qat böyükdür və 90 milyona yaxın əhalisi müharibədə "ağ bayraq qaldırmaq" niyyətində deyil.

Ekspertlər hesab edir ki, İranın daxili siyasi sistemi xaricdən gözlənildiyindən daha dayanıqlıdır. Hətta ölkə beynəlxalq arenada həmişə güc nümayiş etdirə bilməsə də, ölkə daxilində hakimiyyət strukturları hələ də faktiki olaraq alternativsiz qalır və rejimin tezliklə dəyişməsi ehtimalı çox aşağı qiymətləndirilir.