Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

ABŞ liderlərini Türkiyəyə gətirən strateji SƏBƏBLƏR 6 prezident niyə gəlib?

ABŞ liderlərini Türkiyəyə gətirən strateji SƏBƏBLƏR 6 prezident niyə gəlib?

Icma.az, Azpolitika.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Donald Trampın NATO-nun Ankarada keçirilən 36-cı sammitində iştirak etmək üçün Türkiyəyə gəlməsi, iki ölkə arasındakı zəngin diplomatik əlaqələrin yeni səhifəsini açdı. 

"AzPolitika" xəbər verir ki, bu gəlişlə Türkiyə torpağına ayaq basan ABŞ prezidentlərinin sayı rəsmən 6-ya yüksəldi. 

Bəs tarixin müxtəlif dönəmlərində Ağ Ev sahiblərini okeanın o tayından Ankaraya və İstanbula gətirən real geosiyasi səbəblər nə idi?

Hər bir səfərin arxasındakı pərdəarxası məqamlar və qlobal şərtlər:

1. Duayt Eyzenhauer (1959): Soyuq müharibə və "sərhəd keşikçisi" missiyası


Əsas səbəb: Sovet təhlükəsinə qarşı Yaxın Şərqdə müttəfiqlik şəbəkəsini gücləndirmək.

Tarixi kontekst: Türkiyə 1952-ci ildə NATO-ya daxil olmuşdu və SSRİ ilə birbaşa sərhəddə yerləşən ən kritik müttəfiqlərdən biri idi. Eyzenhauer Türkiyənin NATO-nun cənub cinahındakı strateji rolunu gücləndirmək, CENTO çərçivəsində əməkdaşlığı dəstəkləmək və ABŞ-nin Ankaraya siyasi dəstəyini nümayiş etdirmək üçün Türkiyəyə səfər etdi.

2. Corc Buş (1991): Yeni dünya nizamı və İraq böhranı


Əsas səbəb: Körfəz müharibəsindən sonra regional status-kvonu müəyyən etmək və Ankaranın dəstəyinə təşəkkür.

Tarixi kontekst: Səddam Hüseynin Küveytə hücumu zamanı Türkiyə prezidenti Turqut Özal ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi koalisiyaya böyük dəstək vermiş, Kərkük-Yumurtalıq neft kəmərini bağlamışdı. Ata Buş müharibənin dərhal ardınca Türkiyəyə gələrək həm iqtisadi kompensasiya məsələlərini, həm də İraqın şimalındakı humanitar böhranı (Kürd qaçqınlar məsələsi) Özal ilə təkbətək müzakirə etdi.

3. Bill Klinton (1999): Avrasiya Enerji Dəhlizi və humanitar diplomatiya


Əsas səbəb: ATƏT-in İstanbul sammiti, Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) layihəsi və zəlzələ həmrəyliyi.

Tarixi kontekst: Klintonun 5 günlük səfəri olduqca dolğun idi. Strateji baxımdan əsas hədəf Xəzər dənizinin enerji resurslarını Rusiyadan yan keçməklə Qərbə daşıyacaq Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) əsas ixrac boru kəməri üzrə hökumətlərarası sazişlərin imzalanmasına siyasi dəstək vermək idi. Eyni zamanda, 17 avqust Mərmərə zəlzələsindən zərər çəkənlər üçün salınmış çadır şəhərciyini ziyarət edən Klinton, orada Erkan adlı 7 aylıq bir körpəni qucağına almışdı. Balaca Erkanın onun burnunu sıxması ilə yaranan səmimi görüntülər isə Türkiyə ictimaiyyətinin böyük rəğbətini qazanmışdı.

4. Corc Buş (2004): Genişləndirilmiş Yaxın Şərq və NATO Sammiti


Əsas səbəb: İstanbul NATO Sammiti və İraq müharibəsindən sonra zədələnən əlaqələri bərpa etmək.

Tarixi kontekst: 2003-cü ildə Türkiyə parlamentinin "1 mart təzkirəsi"ni rədd etməsi (ABŞ qoşunlarının Türkiyə üzərindən İraqa girməsinə icazə verməməsi) Vaşinqton-Ankara xəttində soyuqluq yaratmışdı. Oğul Buş 2004-cü ildə İstanbula həm NATO-nun genişlənmə sammiti üçün gəldi, həm də AK Partiya hökuməti ilə "Genişləndirilmiş Yaxın Şərq və Şimali Afrika" layihəsini, eləcə də terrorla birgə mübarizəni müzakirə etdi.

5. Barak Obama (2009 və 2015): "Model Ortaqlıq" və İŞİD-lə Mübarizə


Əsas səbəb: ABŞ-ın İslam dünyası ilə münasibətlərində yeni səhifə açmaq (2009) və G-20 çərçivəsində Suriya böhranını idarə etmək (2015).

Tarixi kontekst:

2009: Obama ilk xarici səfərlərindən birini Türkiyəyə etdi. Məqsəd Corc Buş dövründə zədələnən "ABŞ-İslam dünyası" əlaqələrini Türkiyə vasitəsilə bərpa etmək və münasibətləri "Model Ortaqlıq" səviyyəsinə qaldırmaq idi.

2015: Antalyadakı G-20 sammitinə qatılan Obama üçün əsas mövzu Suriyadakı vətəndaş müharibəsi, İŞİD-lə mübarizə və qaçqınlar böhranı idi.

6. Donald Tramp (2026): Müdafiə sənayesi və NATO-nun yeni maliyyə nizamı

Əsas səbəb: NATO Ankarada keçirilən 36-cı Dövlət və Hökumət Başçıları Zirvə Görüşü və ikitərəfli hərbi-ticari masalar.

Tarixi kontekst: Uzun illər sonra ilk dəfə Türkiyəyə gələn Trampın builki səfəri alyans daxilindəki hərbi xərclərin ÜDM-in 5%-nə qaldırılması tələbləri fonunda baş tutur. Eyni zamanda, Ankara ilə Vaşinqton arasında müdafiə sənayesi sahəsində F-35 proqramına mümkün qayıdış, KAAN layihəsi üçün F110 mühərriklərinin tədarükü ilə bağlı danışıqlar, eləcə də regional münaqişələr səfərin əsas müzakirə mövzuları sırasındadır.

ABŞ prezidentlərinin Türkiyə səfərlərinin xronologiyası göstərir ki, Vaşinqton Ankaraya heç vaxt sıradan bir tərəfdaş kimi baxmayıb. Ağ Ev rəhbərləri yalnız dünya nizamının dəyişdiyi, böyük müharibələrin baş verdiyi və ya qlobal təhlükəsizlik sisteminin yenidən qurulduğu kritik tarixi dönüş nöqtələrində Türkiyəyə səfər ediblər.

"AzPolitika.info"

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 08 İyul 2026 11:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see344

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see337

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see336

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see285

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see273

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see266

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see263

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see263

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see236

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see233

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see225

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see218

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see217

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see214

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see206

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see198

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see192

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

19 Noyabr 2026 01:37see173

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri