Icma.az
close
up
RU
Qərb liderlərini Ankaraya gətirən səbəblər: “Avropa indi Türkiyəyə möhtacdır“

Qərb liderlərini Ankaraya gətirən səbəblər: “Avropa indi Türkiyəyə möhtacdır“

Moderator.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Britaniyanın Baş naziri Rişi Sunakın Türkiyəyə səfərinin ardından gecəylə Almaniya kansleri Olaf Şolts da Ankaraya gəlib. Qısa zaman ərzində iki aparıcı Avropa liderinin ardıcıl şəkildə Türkiyəyə gəlməsi beynəlxalq müşahidəçilərin diqqətini çəkib. Ukraynada gərginliyin artdığı, Rusiya ilə Qərb arasında qarşıdurma ehtimallarının müzakirə olunduğu bir vaxtda bu səfərlərin arxasında hansı məqsədlərin dayandığı maraq doğurur. Avropa liderlərini bu qədər təcili şəkildə Türkiyəyə gətirən əsas səbəb nədir? Mümkün Avropa–Rusiya münaqişəsi fonunda Türkiyənin tutacağı mövqe və alacağı rol aydınlaşdırılır?

Moderator.az-a danışan türkiyəli politoloq İsmayıl Cingöz bildirib ki, Böyük Britaniyanın baş naziri Rişi Sunakın səfərindən dərhal sonra Almaniya kansleri Olaf Şolts da Ankaraya gəlib. Onun sözlərinə görə, Avropa hazırda həm Rusiyaya qarşı narahatlıq, həm də Amerika Birləşmiş Ştatlarına qarşı etimadsızlıq hissi yaşayır:

“ABŞ NATO üzvü Avropa ölkələrini Rusiyaya qarşı qorumaqda davam edir və Avropa ölkələri NATO öhdəliklərini yerinə yetirməsələr, ABŞ artıq bu yükü təkbaşına daşımayacağını açıq şəkildə bəyan edir. ABŞ-ın ritorikasına görə, əgər Amerika NATO-dan çıxarsa, Avropa Rusiyanın növbəti hədəfi ola bilər. Eyni zamanda ABŞ Avropa ölkələrindən silah almasını və Rusiyaya qarşı müdafiə qüvvələrini gücləndirməsini, həmçinin Vaşinqtonun regiondakı mövcudluğunu maliyyələşdirməsini tələb edir. Avropa ölkələri ABŞ olmadan necə müdafiə sistemi qura biləcəkləri barədə narahatdır və faktiki olaraq Türkiyə olmadan bu sistemi qura bilməyəcəklərini etiraf edirlər. Avropa liderləri Türkiyənin hərbi gücü və yerli müdafiə sənayesi vasitəsilə təminat əldə edə biləcəklərini görür və bu səbəbdən son vaxtlar Ankara ilə yaxınlaşmaq üçün təşəbbüslər artır. ABŞ-dan tələb olunan “F-35” “F-16” təyyarələrinin verilməməsi, mövcud “F-16”ların  modernləşdirilməsi üçün lazımi avadanlığın təminində ləngimə, Türkiyəni alternativ istiqamətlərə yönəldib. Nəticədə Ankara Avropa istehsalı və konsorsium bazlı döyüş təyyarələrini almaq yönündə addımlar atmağa başlayıb”.

Avropa ölkələrinin Türkiyə ilə yaxınlaşması yalnız hərbi sahədə deyil, eyni zamanda Avropanın ABŞ olmadan öz müdafiə konseptini inkişaf etdirməyə çalışması baxımından da önəmlidir:

“Avropa ölkələri İkinci Dünya Müharibəsindən sonra müdafiələrini ABŞ-a etibar edərək bir çox üstünlüklər əldə etmişdi, lakin hazırda bunun problemlərini yaşayırlar. ABŞ əvvəllər Avropa NATO üzvlərinə demişdi ki, “Sizin müdafiənizi mən təmin edəcəyəm, siz isə bunun qarşılığında silah, texnika və digər avadanlıqları bizdən alacaqsınız və ÜDM-in müəyyən hissəsini NATO üzvlük haqları kimi ödəyəcəksiniz. Ukraynanın yeraltı və yerüstü zənginlikləri ilə bağlı ABŞ və Rusiyanın anlaşması Avropanı Ukraynanın resurslarından kənar tutmağa çalışır. 

ABŞ və Avropa arasında bu məsələdə fikir ayrılığı mövcuddur: Avropa Ukraynanın ərazi bütövlüyünü təmin etmək, Kırımın ilhaqından imtina etdirərək sülh əldə etmək istəyir, amma ABŞ bu məsələdə fərqli yanaşır. ABŞ olmadan Avropa ölkələri Rusiyaya qarşı Türkiyə ilə müdafiə doktrini qurmaq istəyir, amma bu prosesdə Türkiyə ilə tam bir asılılıq yaratmamağa çalışırlar. Eyni zamanda, Türkiyənin Avropa ölkələrinə sərbəst və tam dəstək verməsi ehtimalı da çox zəifdir”.

İsmayıl Cingöz vurğulayıb ki, Türkiyə və Azərbaycan Türk Dövlətləri Təşkilatının əsas lokomotiv ölkələri kimi öz müdafiə və iqtisadi strategiyalarını tədricən formalaşdırırlar:

 “Yeni dünya sistemində Türk Dövlətləri Təşkilatı öz güc mərkəzlərini formalaşdırmağa başlayıb və bu istiqamətdə mühüm addımlar atılır. Avropa ölkələri bu məsələdə böyük narahatlıq içərisindədir. TDT öz güc mərkəzini formalaşdırarkən, Avropa ölkələri isə özünü bir istiqamətsizlik vəziyyətində görür. Bu səbəbdən Avropa ölkələri Türkiyəyə ehtiyac duyur və bununla üzləşmək məcburiyyətindədir.

Gələcəkdə Avropa və Rusiya arasında mümkün əməkdaşlıqda Türkiyənin hansı mövqedə olacağı hələlik qeyri-müəyyəndir. Lakin Türkiyənin Rusiyayla strateji əlaqələri nəzərə alınarsa, ehtimal ki, Türkiyə və Türk Dövlətləri Təşkilatı belə bir vəziyyətdə tərəfsiz mövqe tutacaq. Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsində Türkiyə tərəfsizliyini qoruyub, hər iki ölkə ilə dialoqu, ticarət və görüşlərini fasiləsiz davam etdirərək tərəfsiz və etibarlı bir status qazanıb. Yaxın gələcəkdə Avropa ölkələri həm qeyri-müəyyənlik, həm də təhlükəsizlik narahatlığı ilə üzləşəcək, Tarix göstərir ki, uzun illər Türkiyəni kənarda saxlayan Avropa indi Türkiyəyə möhtacdır”.

Mehin Mehmanqızı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:278
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 31 Oktyabr 2025 13:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri