Afrika BMT də islahatlar keçirilməsini istəyir

Afrika BMT Nizamnaməsinin yenidən nəzərdən keçirilməsi və Təhlükəsizlik Şurasında islahatlar prosesinə rəhbərlik etmək üçün əlverişli mövqedədir. Bunu Keyptaundakı Ədalət və Barışıq İnstitutunun sülh quruculuğu proqramının rəhbəri Tim Muriti Əddis-Əbəbədə keçirilən brifinqdə bildirib.
Onun sözlərinə görə, Afrika bir neçə onilliklərdir ki, daha demokratik, təmsilçi və hesabatlı BMT Təhlükəsizlik Şurasının, dövrün ehtiyaclarına cavab verən bir qurumun yaradılmasını müdafiə edir. Bu səylərin əsas elementi, digər şeylərlə yanaşı, qitəyə Təhlükəsizlik Şurasında iki daimi və beş qeyri-daimi yer təmin edən sözdə C10 modelinin təşviqidir. Ekspert vurğulayıb ki, islahatlar BMT Nizamnaməsinin 109-cu maddəyə uyğun olaraq yenidən nəzərdən keçirilməsi üçün BMT üzvlərinin Baş Konfransının çağırılması ilə mümkündür. Bu qərar BMT Baş Assambleyasının üçdə iki səs çoxluğu və Təhlükəsizlik Şurasının istənilən doqquz üzvünün səsi ilə qəbul edilir.
Muriti vurğuladı ki, "Baş Assambleyanın ən böyük ölkələr qruplarından biri olan Afrika bu gündəm maddəsi üçün məsuliyyət daşımaq və prosesə rəhbərlik etmək üçün yaxşı mövqedədir. Əhəmiyyətli olan odur ki, bu qərar BMT Təhlükəsizlik Şurasının veto hüququna malik daimi üzvləri tərəfindən bloklana bilməz. Buna görə də, nəzəri olaraq, BMT Nizamnaməsinin yenidən işlənməsi üçün konfransın çağırılmasına ciddi maneələr yoxdur."
O qeyd edib ki, "Konfransda BMT Nizamnaməsini dəyişdirmək üçün əhəmiyyətli imkanlar olacaq, o cümlədən Təhlükəsizlik Şurasının dəyişdirilməsi ilə bağlı yeni müddəalar. Lakin düşünürəm ki, daha genişmiqyaslı olanı hazırda bir neçə nüfuzlu dövlət tərəfindən idarə olunan Beynəlxalq Valyuta Fondu, Dünya Bankı və Ümumdünya Ticarət Təşkilatı da daxil olmaqla çoxtərəfli sistemin dəyişdirilməsi ilə bağlı müddəalar olacaq".
Ekspert qeyd edib ki, "Bəziləri iddia edir ki, indi konfrans çağırmağın vaxtı olmaya bilər və dünyanın daha ahəngdar bir vəziyyətdə olmasını gözləməliyik. Lakin bu arqument özünü doğrultmur. Dünya həqiqətən də daha da parçalanır. Afrikada bütün münaqişələrimiz və gərginliklərimiz səbəbindən dərin bölünmüş vəziyyətdəyik. Lakin ciddi böhran anı həm də genişmiqyaslı islahatlar və transformasiyalar üçün fürsət yaradır. Və məhz buna görə də bu məsələni gündəliyə daxil etməliyik."